Φόροι ύψους 4,15 δισ. ευρώ θα καταλογιστούν σε 5,6 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων το 2014, οι οποίοι θα πρέπει μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου να υποβάλουν και το νέο έντυπο Ε9. Ο ενιαίος φόρος ακινήτων που θα επιβληθεί το επόμενο έτος (εφόσον επέλθει συμφωνία με την τρόικα) θα επιβαρύνει το σύνολο των ιδιοκτητών ακινήτων, οι περισσότεροι εκ των οποίων θα πληρώσουν στην εφορία υψηλότερους φόρους για τα ακίνητα που κατέχουν σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη χρονιά. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό των τεχνικών κλιμακίων του ΔΝΤ στους ιδιοκτήτες ακινήτων θα καταλογιστούν φόροι ύψους 4,15 δισ. ευρώ. Ωστόσο, εκτιμούν ότι από το ποσό αυτό θα εισπραχθεί το 70% δηλαδή 2,9 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 1,25 δισ. ευρώ θα καταστούν ληξιπρόθεσμα σύμφωνα με τις προβλέψεις των πιστωτών μας, τα οποία η φορολογική διοίκηση θα κληθεί να τα εισπράξει πιέζοντας τους υπόχρεους ακόμα και με κατασχέσεις ακινήτων. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη βεβαίωση φόρων ύψους 3,27 δισ. για να εισπραχθούν έσοδα 2,7 δισ.
Στο 28% έχουν φτάσει πλέον οι επισφάλειες στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία, που έχει στη διάθεση της η Τράπεζα της Ελλάδας. Για την ακρίβεια, πρόκειται για στοιχεία Μαΐου και αποκαλύπτουν με τον πλέον εύγλωττο τρόπο το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες εν μέσω κρίσης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στα στεγαστικά, ο μέσος όρος των κόκκινων δανείων έφτασε τον Μάιο στο 23%, ποσοστό το οποίο μέχρι και πριν λίγα χρόνια θα ανάγονταν στα όρια της επιστημονικής φαντασίας. Εννοείται ότι τα νέα από το μέτωπο των επιχειρηματικών δανείων είναι ακόμα πιο δυσάρεστα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, διαμορφώνονται πλέον στο 42,5%, με ορισμένες υποκατηγορίες του να έχουν υπερβεί - προ πολλού - και αυτό ακόμα το φράγμα του 50%. Ο λόγος αφορά στα υπόλοιπα των πιστωτικών καρτών. Τέλος, εξαιρετικά δυσάρεστα είναι τα νέα που έρχονται και από το μέτωπο των επιχειρηματικών δανείων. Εκεί, ο μέσος όρος των επισφαλών δανείων έφτασε στο 28% και όλα δείχνουν ότι αν δεν υπάρξει κάποια ανάσχεση του προβλήματος που συνεπάγεται η έλλειψη ρευστότητας από την αγορά, ότι θα ξεπεράσει και το 30% πριν από τις αρχές φθινοπώρου.
Σε άρθρο των Financial Times (30.4.2013), γραμμένο ως χρονικό μιας άμεσα επερχόμενης κοινωνικής καταστροφής, προαναγγέλλονται οι μαζικές εξώσεις χιλιάδων επί χιλιάδων Ιρλανδών, από τα σπίτια τους. Το άρθρο περιέχει πολλές τεχνικές λεπτομέρειες (διαγράμματα, ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων κλπ.,) απουσιάζουν όμως στοιχεία που να καταδεικνύουν την οικονομική αποδοτικότητα --υπέρ της κοινωνίας και της «ανάπτυξης»-- αυτών των εξελίξεων. Τέλος, δεν υπάρχει οποιαδήποτε μνεία σε τυχόν μέτρα, αν όχι προστασίας, έστω ανακούφισης , όπως στις περιπτώσεις φυσικής καταστροφής. Μόνο ένας φόβος, σε μια υποπαράγραφο, μήπως εκδηλωθεί κάποια «κοινωνική αναταραχή» -- μήπως δηλαδή αντιδράσουν τα θύματα της ανθρωπογενούς «θεομηνίας»! Όχι μόνο στην Ιρλανδία. Ανάλογες εξελίξεις έχουμε σε πολλά σημεία του πλανήτη. Στην Ευρώπη των Μνημονίων, η ιδιοκτησία σχεδόν ποινικοποιείται, με την υποχρεωτική καταβολή «χαρατσιού» --όχι φόρου επί των όποιων κερδών από πιθανή ενοικίαση-- στους κατόχους ακίνητης περιουσίας, ακόμα και αν πρόκειται για την κατοικία τους. Διαδικασίες αποστέρησης της ιδιοκτησίας από τους μέχρι τώρα κατόχους της σημειώνονται ήδη και στις μεγάλες πόλεις στην Ασία. Όπως ανέδειξε πρόσφατα η Monde Diplomatique, η Παγκόσμια Τράπεζα δανείζει μικροποσά σε κατοίκους παραγκουπόλεων, θεωρητικά για να ενισχύσει τη μικροεπιχειρηματικότητα (π.χ. να ανοίξουν ένα κουρείο)· αλλά η υποθήκη δεν αφορά μόνο τη (μικρή) ιδιοκτησία του δανειζόμενου, αλλά ολόκληρης της γειτονιάς! Σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής, η κατάσχεση αφορά την ευρύτερη περιοχή. Έτσι, εκτός των άλλων, η αλληλεγγύη μεταξύ των αδύναμων μεταλλάσσεται επαχθώς σε συλλογική ευθύνη.
Συναφείς τάσεις εκδηλώνονται σε επίπεδο ολόκληρων κρατών. Έννοιες όπως η «απεδαφικοποίηση» που χρησιμοποιήθηκαν για να λανσάρουν το πολιτικό πρόγραμμα της παγκοσμιοποίησης, αποκτούν τώρα το σκληρό περιεχόμενό τους. Παρατηρούμε και σε ευρωπαϊκές χώρες καταστάσεις που μέχρι τώρα περιορίζονταν στην Αφρική και σε περιοχές της Ασίας: οι λαοί αποκόπτονται από τα συλλογικά τους δικαιώματα πάνω στα εδάφη όπου κατοικούν αλλά και το υπέδαφος, και ταυτόχρονα τα κράτη χάνουν τη «γεωπολιτική πρόσοδο» -- μέχρι πρόσφατα, κάθε κράτος, ακόμα και το πιο αδύναμο, είχε ένα αξιοποιήσιμο όφελος, μόνο και μόνο εξαιτίας της γεωγραφικής του θέσης. Αυτό φαίνεται πως τελειώνει. Μεγάλα ποσοστά του πληθυσμού, ακόμα και στην Ευρώπη, αφού πρώτα μετατραπούν σε «άνεργους», στη συνέχεια με τις κατασχέσεις γίνονται και «άστεγοι», ώστε να σπρωχθούν οριστικά στην κοινωνική χωματερή. Βεβαίως, δεν είναι μόνον η αστική γη είναι και η αγροτική γη, από την οποία, στη Ινδία λ.χ., αποξενώνονται οι παραγωγοί· στη συνέχεια υπερσυγκεντρώνεται, με όχημα τους πατενταρισμένους σπόρους των μεταλλαγμένων της υπερεθνικής Μονσάντο.
Και στην Ελλάδα; Αναρωτιούνται πολλοί, μες στη σκόνη και τα χαλάσματα: «Σε τι μπορεί να φανεί χρήσιμο σε μια τράπεζα ή στο κράτος ένα παλιωμένο διαμέρισμα στην Κυψέλη ή στο Παγκράτι;», «Μήπως θέλουν να αποκτήσουν τα παλιά κτίρια για να κερδοσκοπήσουν, γκρεμίζοντάς τα και ξαναχτίζοντας καινούργιες πολυτελείς πόλεις για "τους δικούς τους";». Όμως, ακόμα και η πιθανότητα να κατεδαφιστούν οι ελληνικές πόλεις --με πρώτη την Αθήνα-- ώστε να ξανακτιστούν με ελκυστικό τρόπο για τους εύπορους του πλανήτη μοιάζει σενάριο επιστημονικής φαντασίας, τουλάχιστον για επεμβάσεις μεγάλης κλίμακας. Στην Ελλάδα η λειτουργία της οικοδομικής και κατασκευαστικής βιομηχανίας διακόπηκε βίαια, όχι ως αποτέλεσμα της λειτουργίας των αγορών (όπως με τις φούσκες των ακινήτων στις ΗΠΑ ή την Ιρλανδία), αλλά κυρίως με την επιβολή των «χαρατσιών». Μάλιστα, η ιδιόμορφη ελληνική οικοδομική βιομηχανία διατηρούσε επαφή με την πραγματική οικονομία (γι' αυτό δεν θα έσκαγε σαν φούσκα), σε αντιδιαστολή με το λεγόμενο real estate. Οπότε, τι θα κάνουν με τα κατασχεμένα διαμερίσματα της Κυψέλης ή του Παγκρατίου.
Tην πλήρη αντίθεσή της εξέφρασε η Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος- ΙΝΚΑ, με επιστολή της προς τη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, «σε κάθε συζήτηση ή σχεδιασμό από την κυβέρνηση για έναρξη πλειστηριασμών από 01/01/2014 κατά της πρώτης κατοικίας των δανειοληπτών».
Το ΙΝΚΑ καλεί τα μέλη της Επιτροπής και τους υπόλοιπους βουλευτές του ελληνικού Κοινοβουλίου, να καταψηφίσουν κάθε πρόταση η διάταξη νόμου που θα επιτρέπει την έναρξη πλειστηριασμών κατά της πρώτης κατοικίας, η οποία συχνά, είναι και η μοναδική κατοικία των οφειλετών. Επίσης, υπογραμμίζει ότι το υπουργείο Ανάπτυξης που σχεδιάζει μια τέτοια ρύθμιση δεν έχει υπολογίσει τις κοινωνικές συνέπειες της έναρξης πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας και την κοινωνική έκρηξη που μπορεί να προκληθεί από τα αποτελέσματα μιας τέτοιας νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Τέλος, το ΙΝΚΑ ζητά από το υπουργείο να προχωρήσει σε μελέτη ώστε να υπολογιστεί ο αριθμός των πολιτών οι οποίοι θα μείνουν άστεγοι και σε γενικότερη μελέτη των συνεπειών των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας για την κοινωνική συνοχή και για την κοινωνική γαλήνη.
Επιπρόσθετη μείωση τιμών έως 21% αναμένεται να επιφέρει στην αγορά κατοικίας το ενδεχόμενο άρσης της αναστολής πλειστηριασμών. Αυτό εκτιμά η εταιρεία πιστοποιημένων εκτιμητών ακινήτων GLP Values.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι η εταιρεία δεν περιμένει αρνητικές επιπτώσεις αναφορικά με την υπερπροσφορά κατοικιών, θεωρώντας ότι δεν θα υπάρξουν μαζικοί πλειστηριασμοί ακινήτων.
"Πριν από 2-3 χρόνια υπήρχαν περί τις 12 τράπεζες, κάτι που απέκλειε οποιαδήποτε σκέψη για κοινή πολιτική εφαρμογής των πλειστηριασμών. Σήμερα όμως, με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, θα υπάρξει πιο ενιαία και ισορροπημένη εφαρμογή του μέτρου, αφού οι τράπεζες μέσω των οικονομοτεχνικών μελετών μπορούν να μετρήσουν ακριβέστερα τον αντίκτυπο από την έναρξη εφαρμογής των πλειστηριασμών", δηλώνει ο κ. Τάσος Τσομπανίδης της GLP Values.
Όσον αφορά την επίδραση στις τιμές, η GLP Values προβλέπει πρόσθετη υποχώρηση που θα κυμανθεί από 12% έως 21%, βασιζόμενη σε δειγματοληπτική μελέτη του χαρτοφυλακίου ακινήτων που συνδέονται με δάνεια πρώτης κατοικίας, καθώς και εξετάζοντας τις τρέχουσες τιμές σε σχέση με εκείνες του 2008.
Δύο εναλλακτικές ρίχνει στο τραπέζι της συζήτησης η Τρόικα για τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων, καθώς θεωρεί ότι οι ξεχαρβλωμένες Εφορίες δεν μπορούν να σηκώσουν και το βάρος της είσπραξης του νέου αυτού φόρου και υπάρχει ορατός κίνδυνος το κράτος αντί να εισπράττεται το 85% -όπως με το χαράτσι μέσω της ΔΕΗ- να καταφέρει μέσω των Εφοριών να εισπράξει μόλις το 67% με 70%, όπως συμβαίνει και με τον ΦΑΠ.
Με δεδομένη την καθυστέρηση στην αναδιάρθρωση της φορολογικής διοίκησης, αλλά και το γεγονός ότι τα προβλήματα στην εισπραξιμότητα, γεγονός που επιβεβαιώνουν και οι αριθμοί, καθώς βάσει των στοιχείων του Ιουνίου και του εξαμήνου ολόκληρου το 90% των Εφοριών ήταν εκτός στόχων, το ΔΝΤ εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το νέο Ενιαίο Φόρο Ακινήτων. Ετσι, η Τρόικα αναμένεται να ρίξει, σύμφωνα με την εφημερίδα «δημοκρατία», δύο προτάσεις στο τραπέζι της συζήτησης με την ελληνική πλευρά:
-Να παραταθεί το χαράτσι των ακινήτων μέσω της ΔΕΗ και το 2014 (ώστε να εισπραχθούν έσοδα 2,9 δισ. ευρώ (μαζί με την επιβολή Φόρου Ακίνητης Περιουσίας για το 2014)
-Να επιβληθεί ένας μεγαλύτερος φόρος ακινήτων ύψους 4,15 δισ. ευρώ, ώστε να καταφέρουν τελικά να εισπράξουν οι εφορίες τουλάχιστον το 70%, δηλαδή τα αναγκαία 2,9 δισ. ευρώ.
Με λίγα λόγια λόγω τις ανικανότητας είσπραξης των φόρων από τις Εφορίες προτείνει ο συνολικός ετήσιος φόρος που επιβάλλεται σε 5,6 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων να αυξηθεί στα 4,15 δισ. ευρά από τα 2,9 δισ. ευρώ που είναι σήμερα.
Ο λόγος που προτείνεται κάτι τέτοιο είναι το γεγονός ότι η Τρόικκα θεωρεί ότι από τα 2,9 δισ. ευρώ που κανονικά πρέπει να μαζέψουν οι Εφορίες από τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων θα καταστεί εφικτό να εισπραχθούν μόλις 2,2 δισ. ευρώ, καθώς πολλοί θα είναι αυτοί που θα επιλέξουν να μην τον πληρώσουν και να τον βάλουν στα ληξιπρόθεσμα χρέη τους.
Όσον αφορά το πως θα κατανεμηθεί η νέα αυτή αύξηση, η ίδια πηγή αναφέρει πως αυτό θα γίνει με τη δραστική αύξηση των συντελεστών υπολογισμού του ενιαίου φόρου ακινήτων, έτσι ώστε η φορολογική επιβάρυνση ανά κατηγορία ακινήτων να διαμορφωθεί ως εξής:
- Αστικά ακίνητα (διαμερίσματα, μονοκατοικίες κ.λπ.): 2,27 δισ. ευρώ.
- Οικόπεδα φυσικών προσώπων: 786.100.000 ευρώ.
- Εμπορικά ακίνητα (νομικών προσώπων): 272.900.000 ευρώ.
- Επαγγελματικά ακίνητα μικρομεσαίων επιχειρήσεων: 505.600.000ευρώ.
-Οικόπεδα νομικών προσώπων: 81.200.000 ευρώ.
- Ακίνητα νομικών προσώπων: 68.500.000 ευρώ.
-Αγροτεμάχια: 158.800.000 ευρώ.
Η πρόταση αυτή πάντως της Τρόικα, δεδομένου ότι μιλάμε για μια νέα φοροεπιδρομή που θα επιβαρύνει εκατομμύρια νοικοκυριά λειτουργεί και ως ένας ακόμη μοχλός πίεσης υπέρ της παράτασης του ισχύοντος ισχύοντος Εκτακτου Ειδικού Τέλους Ακινήτων μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος για ακόμα έναν χρόνο.
«Φρένο» στην διεύρυνση του αστικού ιστού επιχειρεί να βάλει το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο για την Αττική. Προτεραιότητα αποτελεί ο δραστικός περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης, μέσω της κατάργησης των παρεκκλίσεων αρτιότητας σε οικόπεδα μικρότερα των τεσσάρων στρεμμάτων. Η κατάργηση αυτή θα γίνει σταδιακά μέσω των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ). Το νέο κείμενο προτείνει στην κάλυψη των οικιστικών αναγκών της πρωτεύουσας, κυρίως εντός της θεσμοθετημένης αστικής γης, με βάση την αρχή της «συμπαγούς» πόλης. Η οικιστική ανάπτυξη, κυρίας και παραθεριστικής κατοικίας, διοχετεύεται στις θεσμοθετημένες οικιστικές περιοχές. Νέες επεκτάσεις ή αναπτύξεις είναι αποδεκτές μόνον εφόσον η αναγκαιότητά τους τεκμηριώνεται, δηλαδή «στις περιπτώσεις που ο υφιστάμενος πολεοδομικός χώρος είναι διαπιστωμένα ανεπαρκής είτε χαρακτηρίζεται από ακαμψίες που δεν επιτρέπουν εξάντληση της χωρητικότητάς του μέχρι το σύνηθες ποσοστό κορεσμού».
Ο Ελαιώνας παραμένει ως περιοχή στρατηγικής σημασίας για την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής και ανταγωνιστικότητας της Αττικής, με αιχμή τη μετατροπή του σε υποδοχέα καινοτομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα. Μάλιστα, στον Ελαιώνα σχεδιάζεται η δημιουργία υποδοχέα - στο πλαίσιο των Επιχειρηματικών Πάρκων Ειδικού Τύπου που προβλέπει ο Ν. 3982/2011 - με κύριο προσανατολισμό στους τομείς τροφίμων, γεωργίας και βιοτεχνολογίας, πράσινων υλικών, τεχνολογιών δόμησης και κατασκευών. Ανάλογοι υποδοχείς σχεδιάζονται επίσης στον Διεθνή Αερολιμένα, για τη δημιουργία συστάδων επιχειρήσεων (clusters) καινοτομίας, με τη συμμετοχή επιχειρήσεων κλάδων προηγμένης τεχνολογίας, εκπαιδευτικών και ερευνητικών φορέων, καθώς και στο Θριάσιο σε τομείς της πράσινης επιχειρηματικότητας.
Γενικότερα αναζητείται η χωροθέτηση Επιχειρηματικών Πάρκων κατά προτεραιότητα σε περιοχές όπως είναι οι πύλες εισόδου της Περιφέρειας, κοντά στους κόμβους συνδυασμένων μεταφορών π.χ. στην από Βορρά είσοδο του ΠΑΘΕ (όρια νομού Βοιωτίας - Αυλώνας), στη δυτική είσοδο του ΠΑΘΕ (Μέγαρα - Θριάσιο Πεδίο, Ασπρόπυργος, Μαγούλα, συμπεριλαμβανομένου του υπό ανάπτυξη εμπορευματικού κέντρου ΟΣΕ), στον Εμπορευματικό Λιμένα Ικονίου - Κερατσινίου, και στην περιοχή του Διεθνούς Αερολιμένα (κυρίως για τις υπηρεσίες εμπορευματικών αερομεταφορών).
Στις μητροπολιτικές παρεμβάσεις, εκτός από εκείνες που αφορούν την Πανεπιστημίου ή τη διπλή ανάπλαση Βοτανικού - Αλεξάνδρας, περιλαμβάνεται η πολεοδομική αναβάθμιση στην Ακαδημία Πλάτωνος, με επέκταση προς τα δυτικά του προγράμματος ενοποίησης αρχαιολογικών χώρων. Μεταξύ άλλων, προωθείται στην ευρύτερη περιοχή κατοικίας, πολεοδομική ανάπλαση με μείωση των συντελεστών δόμησης και έλεγχο των χρήσεων γης, απομάκρυνση του Κεντρικού Σταθμού Υπεραστικών Λεωφορείων (ΚΤΕΛ) κτλ. Στον Πειραιά θα ενταχθούν σε ενιαίο πρόγραμμα οι πολεοδομικές παρεμβάσεις στην έκταση από το Γήπεδο Καραϊσκάκη ως τον Αγ. Διονύσιο (Ρετσίνα, ΧΡΩΠΕΙ, Καραϊσκάκη, ΚΥΒΕΠ, Κεράνη, τα αποδεσμευόμενα στρατόπεδα, οι σταθμοί ΟΣΕ / ΗΛΠΑΠ και τα αμαξοστάσια ΟΣΕ στη Λεύκα). Στόχος η αύξηση των χώρων κοινοχρήστου πρασίνου. Για την ίδια περιοχή προβλέπεται οργανωμένη πολεοδομική ανάπτυξη στη «Λιμενοβιομηχανική ζώνη Δραπετσώνας - Κερατσινίου». Στο Ιστορικό Κέντρο Αθήνας, μεταξύ άλλων, προωθούνται η μετατροπή της Βασιλίσσης Όλγας και Πανεπιστημίου σε άξονες πεζών, ποδηλάτων και μέσων μαζικής μεταφοράς, με πεζοδρόμηση, καθώς και ο επανασχεδιασμός στις λεωφόρους Αμαλίας, Πειραιώς και Πατησίων.
Στο Ιστορικό Κέντρο Πειραιά προωθούνται πεζοδρομήσεις αξόνων που φιλοξενούν δημόσια κτίρια και μνημεία αρχιτεκτονικού, καλλιτεχνικού και ιστορικού ενδιαφέροντος, καθώς και του δικτύου σύνδεσης των παραδοσιακών δραστηριοτήτων του νεότερου Πειραιά. Πρόκειται για τις ακτές Θεμιστοκλέους, Μουτσοπούλου και Κουντουριώτη και τη λεωφόρο Βασιλέως Γεωργίου. Παράλληλα, προωθούνται μελέτες ανάπλασης των πλατειών Τερψιθέας, Δημαρχείου και Ωρολογίου, ανάδειξης των Αρχαίων Τειχών, του αρχαίου Διπύλου και της Ηετιώνειας Ακτής, καθώς και του παραθαλάσσιου αστικού τοπίου της Πειραϊκής Χερσονήσου. Αλλαγές σχεδιάζονται και για το Ιστορικό Κέντρο Λαυρίου με τη θεσμοθέτηση χρήσεων γης και όρων δόμησης, την επέκταση του δικτύου πεζοδρόμων, διαμόρφωση και ανάπλαση της κεντρικής πλατείας, του χώρου της Σιδηροδρομικής Γραμμής και των ελεύθερων χώρων του λιμανιού, του παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού και του νεκροταφείου. Ειδικός σχεδιασμός προβλέπεται και για τα Ιστορικά Κέντρα Ελευσίνας, Κηφισιάς, Αίγινας και Μεγάρων.
Πιστή στο μήνυμα όλων των μεγάλων κεντρικών τραπεζών ανά τον κόσμο ότι η νομισματική πολιτική θα παραμείνει επεκτατική για το ορατό μέλλον παρέμεινε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, βάζοντας και αυτή το δικό της «λιθαράκι» στο πάρτι των αγορών: Κατά τη χθεσινή της συνεδρίαση, η ΕΚΤ άφησε αμετάβλητο το βασικό επιτόκιο του ευρώ στο 0,5% όπως ήταν ευρέως αναμενόμενο και ο επικεφαλής της Μάριο Ντράγκι αρνήθηκε να διευκρινίσει εάν το ενδεχόμενο μείωσής του συζητήθηκε (κάτι που είχε συμβεί κατά την συνεδρίαση του Ιουνίου), κάτι που πυροδότησε ελεγχόμενες ανοδικές τάσεις στα βραχυπρόθεσμα διατραπεζικά επιτόκια. Ωστόσο, ο κ. Ντράγκι υπογράμμισε ότι είναι «αδικαιολόγητο» για τις αγορές να προεξοφλούν άνοδο των βασικών επιτοκίων του ευρώ, επαναλαμβάνοντας εμφατικά την γραμμή που χάραξε η τράπεζα ένα μήνα πριν, ότι δηλαδή τα επιτόκια του ευρώ θα παραμείνουν στα υφιστάμενα επίπεδα (ή θα διαμορφωθούν σε ακόμα χαμηλότερα), για το υπόλοιπο του έτους και εντός του 2014.
Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων θα διασταυρώσει τα στοιχεία που θα δηλωθούν στο νέο Ε9 με τα στοιχεία που υπάρχουν στη βάση δεδομένων της ΔΕΗ και στο Κτηματολόγιο, με στόχο να εντοπίσει φορολογούμενους που αποκρύπτουν από την εφορία την πραγματική εικόνα της περιουσιακής τους κατάστασης για να γλιτώνουν φόρο. Μεταξύ των νέων στοιχείων που θα πρέπει να δηλώσουν φέτος οι ιδιοκτήτες ακινήτων στο Ε9, μετά και την απαίτηση της τρόικας, είναι ο αριθμός παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος εφόσον πρόκειται για ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (εάν υπάρχει). Ειδικότερα όπως ορίζεται σε απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών :
1. Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω διαδικτύου ατομικά από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο απαιτείται να είναι ενεργός χρήστης των υπηρεσιών του Taxisnet.
2. Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται χειρόγραφα στην αρμόδια ΔΟΥ αποκλειστικά στην περίπτωση που ο υπόχρεος σε δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 έχει αποβιώσει.
3. Τα νέα στοιχεία που θα πρέπει να συμπληρώσουν οι φορολογούμενοι στη δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 είναι τα εξής: Ο δωδεκαψήφιος Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), προσωρινός ή οριστικός, εφόσον υπάρχει. Ο αριθμός παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον το ακίνητο την 1η Ιανουαρίου 2013 ήταν ηλεκτροδοτούμενο ή κατά την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης ηλεκτροδοτείται. Η επιφάνεια των κατοικιών - μονοκατοικιών που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο. Η επιφάνεια των αποθηκών, γεωργικών κτισμάτων επαγγελματικών στεγών ή άλλων ειδικών κτηρίων που βρίσκονται εντός αγροτεμαχίου. Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο. Το μήκος της πρόσοψης ή το άθροισμα των προσόψεων της επαγγελματικής στέγης. Το μήκος της πρόσοψης του οικοπέδου. Το πλήθος των προσόψεων που έχει κάθε ακίνητο.
4. Οι φορολογούμενοι δεν θα δηλώσουν από την αρχή όλα τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους, αλλά μόνο τις αλλαγές και τα νέα στοιχεία που απαιτούνται καθώς με την είσοδο στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του Taxisnet εμφανίζεται η εικόνα της περιουσιακής κατάσταση κάθε φυσικού προσώπου.
5. Στις «Σημειώσεις φορολογούμενου» στο έντυπο Ε9 υποχρεωτικά αναγράφεται: Σε περίπτωση προσθήκης νέου ακινήτου ή διαγραφής ακινήτου που έχει δηλωθεί σε προηγούμενες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων του υποχρέου, ο αριθμός και η ημερομηνία του συμβολαίου αγοράς ή πώλησης καθώς και το ονοματεπώνυμο και η έδρα του συμβολαιογράφου. Σε περίπτωση εισαγωγής κληρονομιαίων ακινήτων αναγράφεται ο ΑΦΜ ή η ταυτότητα και το ονοματεπώνυμο του αποβιώσαντος καθώς και η ημερομηνία θανάτου αυτού. Σε περίπτωση μεταβολής που επήλθε σε ακίνητο εντός του έτους 2012, αναγράφονται η ημερομηνία και ο οικείος αριθμός του παραστατικού (συμβόλαιο, άδεια οικοδομής κ.λπ.) που αποδεικνύει τη μεταβολή.
Ακόμα και οι πρωτοετείς φοιτητές μίας οικονομικής σχολής σε οποιαδήποτε γωνιά του κόσμου γνωρίζουν ότι η πλέον συνηθισμένη συνταγή για την αύξηση της φορολογίας είναι ο πληθωρισμός. Το "κόλπο" αυτό εφαρμόζεται απο τους "φωστήρες" της εξουσίας ήδη απο τον 18ο αιώνα με πιο τυπική περίπτωση τα χρόνια που προηγήθηκαν της γαλικής επανάστασης όταν ο υπερχρεωμένος γάλλος μονάρχης το εφάρμοσε κατα κόρο για να αποφύγει την χρεωκοπία. Αυτό το συνηθισμένο κόλπο εφαρμόζουν οι επικεφαλής του υπουργείου Οικονομικών για την περίπτωση των ακινήτων μόνο που αυτοί...καινοτομούν. Όχι μόνο το εφαρμόζουν στους ισχύοντες φόρους αλλά επιβάλλουν και καινούργιους. Μα τι βλακείες είναι αυτές , θα σκεφτούν οι περισσότεροι. Για ποιό πληθωρισμό μιλάς όταν τα ακίνητα έχουν χάσει τα τελευταία χρόνια πάνω απο το 30% της αξίας τους. Και όμως , η εφαρμογή τεχνιτών τιμών για την φορολογία δεν είναι τίποτε άλλο παρα μία υποχρεωτική επιβολή "πληθωριστικών τιμών". Οι κάλπικες αντικειμενικές αξίες ουσιαστικά αυξάνουν την φορολογική επιβάρυνση την ίδια στιγμή που η αξία της ακίνητης περιουσίας των φορολογουμένων κατακρημνίζεται.
Διατηρώντας τις Τιμές Ζώνης "παγωμένες" έως το 2016 επιτυγχάνεται η πιο άγρια φορολογική επιδρομή η οποία ξεκινά και τα χαράτσια που αφορούν τα ακίνητα και καταλήγει στην φορολογία του εισοδήματος . Χαμένοι είναι κυρίως οι ιδιοκτήτες στις αποκαλούμενες ακριβές περιοχές, όπως για παράδειγμα το Π. Ψυχικό, καθώς οι Τιμές Ζώνης είναι έως και 102% υψηλότερες των εμπορικών, αλλά ανάλογη εικόνα καταγράφεται και σε πολλές άλλες περιοχές των Βορείων και Νοτίων Προαστίων όπως και σε άλλες πόλεις της Περιφέρειας, όπου οι Τιμές Ζώνης είναι έως και 85% υψηλότερες π.χ. στη Λάρισα. Χαμένοι είναι, επίσης, οι ιδιοκτήτες ακινήτων σε πολύ υποβαθμισμένες περιοχές καθώς οι εμπορικές αξίες έχουν κατρακυλήσει ακόμα και κάτω από τις χαμηλές αντικειμενικές αξίες, ενώ "φουσκωμένους" φόρους καλούνται να πληρώσουν και οι ιδιοκτήτες επαγγελματικών ακινήτων, καθώς οι Συντελεστές Εμπορικότητας προκαλούν στρεβλώσεις.
Το... κερασάκι στη τούρτα είναι η απαίτηση της Τρόικας για υψηλότερους συντελεστές στον Ενιαίο Φόρο έτσι ώστε να διασφαλιστούν τα προσδοκώμενα έσοδα. Συγκεκριμένα, "κλειδί" για τον Ενιαίο Φόρο είναι και η διασφάλιση υψηλού δείκτη εισπραξιμότητας, έτσι ώστε οι φορολογικοί συντελεστές να παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα. Ο στόχος εσόδων που θα εισπραχθούν είναι 2,9 δισ ευρώ. Με βάση τον υπολογισμό του υπουργείου Οικονομικών, η εισπραξιμότητα του νέου φόρου θα είναι 85%, όσο δηλαδή και του Τέλους της ΔΕΗ, άρα απαιτείται βεβαίωση φόρων ύψους 3,4 δισ ευρώ. Με βάση, όμως, τον υπολογισμό της Τρόικας η εισπραξιμότητα θα κινηθεί στα επίπεδα του 70%, άρα απαιτείται να βεβαιωθούν φόροι ύψους 4,2 δισ ευρώ! Αν η Τρόικα επιβάλει τελικά την άποψη της, τότε οι συντελεστές του Ενιαίου Φόρου θα πρέπει να αυξηθούν πολύ έτσι ώστε να καλύψουν το "κενό", με αποτέλεσμα οι ωφελημένοι του νέου φόρου να είναι τελικά μόνο οι ιδιοκτήτες μικρών ακινήτων.
Συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση η υποχώρηση των τιμών των κατοικιών κατά το δεύτερο τρίμηνο, καθώς, σύμφωνα με σχετική έρευνα της Τράπεζας της Ελλάδος, η πτώση σε ετήσια βάση ήταν της τάξεως του 11,6% κατά μέσο όρο. Αν υπολογιστεί ότι στα τέλη του 2012 η συνολική πτώση από την αρχή της κρίσης διαμορφωνόταν πέριξ του 30%, είναι σαφές ότι, αν δεν αλλάξει αισθητά η κατάσταση στην κτηματαγορά έως το τέλος του έτους, τότε οι τιμές οδεύουν προς υποχώρηση της τάξεως του 40% ή και παραπάνω από το τέλος του 2008.
Συνολικά κατά το πρώτο τρίμηνο, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία της ΤτΕ, ο μέσος όρος της πτώσης των τιμών έναντι του αντίστοιχου περσινού διαστήματος ήταν της τάξεως του 11,3%. Υπενθυμίζεται ότι για το σύνολο του 2012 η μείωση άγγιξε το 11,7%. Ειδικότερα, κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους, τα νεόδμητα διαμερίσματα υποχώρησαν με ετήσιο ρυθμό της τάξεως του 11,3%, έναντι μείωσης 11,8% των παλιότερων ακινήτων. Για το πρώτο τρίμηνο, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, τα παλιά μειώθηκαν κατά 12% και τα νεόδμητα κατά 10,3%. Επομένως, κατά το δεύτερο τρίμηνο, τα μεν παλιότερα διαμερίσματα επί της ουσίας διατήρησαν τον ρυθμό μείωσης των τιμών τους, ενώ η πτώση στα νεόδμητα εντάθηκε. Σε ό,τι αφορά την πορεία των τιμών ανά γεωγραφική περιοχή, η Αθήνα κατέχει πλέον τα πρωτεία, καθώς η μείωση στο λεκανοπέδιο αποδεικνύεται φέτος μεγαλύτερη της Θεσσαλονίκης, που το 2012 κατείχε τα πρωτεία με πτώση 13,6%, έναντι 11,8% στην Αθήνα. Συγκεκριμένα, κατά το δεύτερο φετινό τρίμηνο, η μείωση στην Αθήνα άγγιξε το 12,7%, ενώ στη Θεσσαλονίκη περιορίστηκε σε 10,5%, συγκριτικά με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο. Στις άλλες μεγάλες πόλεις, οι τιμές μειώθηκαν κατά 11,5%, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές η πτώση διαμορφώθηκε στο 10%. Αναιμική εικόνα προκύπτει και από την πορεία των συναλλαγών-εκτιμήσεων ακινήτων, που πραγματοποιούν οι τράπεζες για οποιονδήποτε λόγο (π.χ. δανειοδότηση για αγορά ακινήτου, αναχρηματοδότηση δανείων κ.ό.κ.). Κατά το δεύτερο τρίμηνο, οι εκτιμήσεις μειώθηκαν σε μόλις 4.500 έναντι 5.600 το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Η πτώση έναντι του δευτέρου τριμήνου του 2012 ήταν της τάξεως του 35,3%. Εν ολίγοις, κατά το πρώτο εξάμηνο, οι εκτιμήσεις κατοικιών διαμορφώθηκαν σε μόλις 10.100.
Στο σύνολο του 2012, οι εκτιμήσεις είχαν ανέλθει σε 30.400, μειωμένες κατά 29,1% έναντι του 2011 (42.800 εκτιμήσεις). Με βάση τον όγκο (σύνολο τ.μ.), τα ακίνητα που εκτιμήθηκαν καταγράφουν πτώση κατά 36,3% έναντι του περσινού διαστήματος, ενώ η ετήσια πτώση του όγκου κατά το 2012 ήταν της τάξεως του 28,1%. Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις του φετινού δευτέρου τριμήνου αφορούσαν ακίνητα αξίας χαμηλότερης σε ποσοστό 42,7% σε ετήσια βάση. Η μέση πρώτη του 2012 είχε διαμορφωθεί στο 37,1%.
ΥΓ : Η δημοσίευση του άρθρου έγινε για λόγους δεοντολογίας αφού τόσο τα στοιχεία όσο και η στατιστική μεθοδολόγια που ακολουθείται (λόγω μικρού δείγματος) δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα .
Η επικείμενη άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών από 1/1/2014, η μεταβατική ισχύς της μείωσης του ΦΠΑ στην εστίαση από 1/8/2013, η πιθανή καθυστέρηση της επιβολής του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων από 1/1/2014 και η διατήρηση του ΕΕΤΗΔΕ μέσω της ΔΕΗ και για το 2014 πρακτικά αποτρέπουν την αναστροφή του αρνητικού κλίματος στην αγορά ακινήτων, σύμφωνα με ειδικούς.
Σύμφωνα με την εταιρεία πιστοποιημένων εκτιμητών και συμβούλων ακινήτων GLP Values ΑΕ, οι μειώσεις στις τιμές από την αναπροσαρμογή του ΦΠΑ αναμένεται να κυμανθούν κοντά στο 5% και δεν μπορούν να επηρεάσουν τις μισθωτικές αξίες αλλά ούτε και τις αγοραίες αξίες των εμπορικών ακινήτων, οι οποίες στεγάζουν επιχειρήσεις εστίασης. Η GLP Values ως εκ τούτου εκτιμά ότι οι όποιες μεταβολές θα είναι οριακές, ιδιαίτερα για τα προβεβλημένα εμπορικά ακίνητα.
Σχετικά με τη σχεδιαζόμενη άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών για την πρώτη κατοικία, δεν αναμένεται να επιφέρει τις επιπτώσεις που πιθανόν να αναμένει το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς λόγω της υπερπροσφοράς κατοικιών προς εκπλειστηρίαση.
Αυτό διότι έχει αλλάξει η εικόνα του τραπεζικού συστήματος αφού πριν από δυο-τρία χρόνια, όταν υπήρχαν πάνω από δώδεκα τράπεζες, δεν μπορούσε να υπάρχει κοινή πολιτική εφαρμογής των πλειστηριασμών. Σήμερα όμως με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες θα υπάρξει πιο ενιαία και ισορροπημένη εφαρμογή του μέτρου, αφού οι τράπεζες μέσω των οικονομοτεχνικών μελετών μπορούν να μετρήσουν ακριβέστερα τον αντίκτυπο από την έναρξη εφαρμογής των πλειστηριασμών.
Ταυτόχρονα σύμφωνα με τις πρώτες μελέτες του τμήματος ανάλυσης της GLP Values και έχοντας αναλύσει δειγματοληπτικά το χαρτοφυλάκιο ακινήτων που συνδέονται με δάνεια πρώτης κατοικίας καθώς και τις τρέχουσες αξίες του 2013 σε σχέση με το 2008, το συμπέρασμα που εξάγεται είναι ότι η πρόσθετη μείωση της αξίας των οικιστικών ακινήτων λόγω εφαρμογής των πλειστηριασμών θα κυμανθεί από 12% ως 21%.
Επιπλέον, εφόσον η τρόικα δεν πεισθεί για τη βιωσιμότητα της επιβολής και απόδοσης του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων (ΕΦΑ), υπάρχει πιθανότητα παράτασης του ΕΕΤΗΔΕ («χαράτσι») και για το 2014. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι το πρόβλημα στη χώρα μας δεν έγκειται στον φόρο κατοχής που επιβάλλεται στα επαγγελματικά ακίνητα, αφού κατά μέσον όρο βρίσκεται στο 1,2% επί της αγοραίας αξίας του ακινήτου, δηλαδή κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αυτό όμως που καθιστά την ελληνική αγορά σχετικά αναποτελεσματική είναι ότι δεν υπάρχει πρόβλεψη μειωμένου φόρου κατοχής για τα μη μισθωμένα ακίνητα. Επίσης, αν κάποιος θέλει να μεταβιβάσει ένα επαγγελματικό ακίνητο στη χώρα μας θα επιβαρυνθεί με σχεδόν διπλάσιο φόρο από ό,τι στη Μ. Βρετανία. Η κύρια αιτία γι' αυτό είναι οι έμμεσες επιβαρύνσεις, αφού μόνο η δικηγορική, η συμβολαιογραφική αμοιβή και τα έξοδα του κτηματολογίου ανέρχονται στο 2,35%-2,50% επί της συνολικής αξίας του ακινήτου. Οι παράμετροι αυτοί καθιστούν την ελληνική αγορά λιγότερο ανταγωνιστική και ρευστή, με αποτέλεσμα έτσι να αιτιολογείται και το μειωμένο ενδιαφέρον από τους ξένους επενδυτές.
Σε διαβούλευση βγαίνει από το υπουργείο Ανάπτυξης προς τους κοινωνικούς φορείς, τις επόμενες ημέρες, σχέδιο που περιλαμβάνει μείωση των κοινωνικών κραδασμών που θα προκύψουν από την άρση απαγόρευσης των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας από 1-1-2014 με περίοδο χάριτος σε όσους χρωστούν δάνεια τα τρία τελευταία χρόνια, αλλά και σκληρά μέτρα για όσους σε μια λογική στάσης πληρωμών από το 2008-2009 δεν πληρώνουν τις δόσεις των στεγαστικών τους δανείων, παρά το ότι δηλώνουν εισοδήματα άνω των 50.000 ευρώ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Πρώτο Θέμα», το υπουργείο Ανάπτυξης μέσα στις επόμενες ημέρες θα παρουσιάσει τους άξονες, αλλά και θα καταδείξει και τις κοινωνικές ομάδες που θα επηρεαστούν άμεσα από το ξεκίνημα των πλειστηριασμών στα σπίτια και οι οποίες προσδιορίζονται σε 10.000 έως 15.000 περίπου δανειολήπτες ακινήτων.
Κεντρικός άξονας αυτού του σχεδίου είναι να δοθεί χάρη σε όσους οφείλουν δόσεις δανείων για τα τελευταία τρία χρόνια, δηλαδή από το 2011 και μετά, οπότε και η κρίση κορυφώθηκε.
Πρόκειται για ένα μέτρο το οποίο πατά στη λογική πως «η τριετία είναι ένα λογικό διάστημα να οφείλει κάποιος χρήματα για το ακίνητό του, καθώς μεγαλύτερο διάστημα σημαίνει συστηματική αποχή από τις υποχρεώσεις ενός δανειολήπτη».
Βέβαια, κάτι τέτοιο δε σημαίνει πως τα χρήματα αυτά χαρίζονται ή παραγράφονται, απλώς οι εν λόγω δανειολήπτες θα σώσουν για ένα διάστημα τα σπίτια τους και θα πάρουν μια παράταση για να τα αποπληρώσουν λίγο αργότερα.
Επίσης, ο σχεδιασμός του υπουργείου αναφέρεται σε διαχωρισμό όσων δανειοληπτών προσπάθησαν με κάποιο τρόπο να πληρώσουν έστω και μικρότερο μέρος των δόσεων ή τουλάχιστον «δεν εξαφανίστηκαν πλήρως από τα γκισέ των τραπεζών» όπως δήλωσε στην εφημερίδα στέλεχος της ομάδας που επεξεργάζεται το πλάνο.
«Η λογική μας είναι ξεκάθαρη. Δε μπορεί κάποιος να δηλώνει εισοδήματα άνω των 50.000, 60.000 ή ακόμη και 100.000 ευρώ, να διατηρεί για παράδειγμα ακίνητο επιφάνειας 100, 150 ή ακόμα και 200 τ.μ. και να μην επικοινωνεί καν με την τράπεζα για να διευθετήσει μέρος έστω των υποχρεώσεών του από το 2008, οπότε και ξεκίνησε το μέτρο της προστασίας της α΄ κατοικίας. Το μέτρο προστασίας της κατοικίας δυστυχώς έχει χρησιμοποιηθεί και από κοινωνικές ομάδες που απλώς βολεύτηκαν και δεν πληρώνουν αν και έχουν δυνατότητες ακόμη» τόνισε η ίδια πηγή.
Βουτιά έως 20% στις τιμές των ακινήτων μετά την άρση απαγόρευσης των πλειστηριασμών
Η μείωση της αξίας των οικιστικών ακινήτων, λόγω της αναμενόμενης άρσης της απαγόρευσης των πλειστηριασμών από τις αρχές του 2014, θα αγγίξει περίπου το 20%, εκτιμούν οι ειδικοί, σε μια περίοδο που η αγορά ακινήτων έχει «βουλιάξει» από την έλλειψη ζήτησης και την υπερφορολόγηση.
Η επικείμενη άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών, η μεταβατική ισχύς της μείωσης του ΦΠΑ στην εστίαση, η πιθανή καθυστέρηση της επιβολής του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων από 1/1/2014 και η διατήρηση του ΕΕΤΗΔΕ μέσω της ΔΕΗ και για το 2014, δεν μπορούν να δημιουργήσουν βιώσιμες συνθήκες ουσιαστικής αντιστροφής του αρνητικού κλίματος στην αγορά ακινήτων.
Όπως επισημαίνει η εταιρεία, πιστοποιημένων εκτιμητών και συμβούλων ακινήτων GLP Values ΑΕ,σύμφωνα με το Βήμα online, οι μειώσεις στις τιμές από την αναπροσαρμογή του ΦΠΑ αναμένεται να κυμανθούν κοντά στο 5% και δεν μπορούν να επηρεάσουν τις μισθωτικές αξίες, πόσω μάλλον τις αγοραίες αξίες των εμπορικών ακινήτων που στεγάζουν επιχειρήσεις εστίασης.
Η GLP Values ως εκ τούτου εκτιμά ότι οι όποιες μεταβολές θα είναι οριακές, ιδιαίτερα για τα προβεβλημένα εμπορικά ακίνητα.
Σχετικά με τη σχεδιαζόμενη άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών για την πρώτη κατοικία, δεν αναμένεται να επιφέρει τις επιπτώσεις που πιθανόν να αναμένει το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς λόγω της υπερπροσφοράς κατοικιών προς εκπλειστηρίαση.
Και αυτό διότι έχει αλλάξει η εικόνα του τραπεζικού συστήματος αφού πριν από δυο-τρία χρόνια, όταν υπήρχαν πάνω από δώδεκα τράπεζες, δεν μπορούσε να υπάρχει κοινή πολιτική εφαρμογής των πλειστηριασμών.
Σήμερα, όμως, με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες θα υπάρξει πιο ενιαία και ισορροπημένη εφαρμογή του μέτρου αφού οι τράπεζες μέσω των οικονομοτεχνικών μελετών μπορούν να μετρήσουν ακριβέστερα τον αντίκτυπο από την έναρξη εφαρμογής των πλειστηριασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις πρώτες μελέτες του τμήματος ανάλυσης της GLP Values και έχοντας αναλύσει δειγματοληπτικά το χαρτοφυλάκιο ακινήτων που συνδέονται με δάνεια πρώτης κατοικίας, καθώς και τις τρέχουσες αξίες του 2013 σε σχέση με το 2008, το συμπέρασμα που εξάγεται είναι ότι η πρόσθετη μείωση της αξίας των οικιστικών ακινήτων λόγω εφαρμογής των πλειστηριασμών θα κυμανθεί από 12% ως 21%.
Επιπλέον, εφόσον η τρόικα δεν πεισθεί για τη βιωσιμότητα της επιβολής και απόδοσης του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων (ΕΦΑ), υπάρχει πιθανότητα παράτασης του ΕΕΤΗΔΕ («χαράτσι») και για το 2014.
Σύμφωνα με τελευταία είδηση της www.naftemporiki.gr δόθηκε το τελικό κείμενο του πολυαναμενόμενου Νόμου:
Δείτε το πλήρες τελικό κείμενο του Νομοσχεδίου.
Με το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, που ψηφίζεται στη Βουλή εντός του Αυγούστου, η Πολιτεία, εν μέσω της πιο βαθιάς οικονομικής κρίσης, καλεί τους πολίτες φθηνά και γρήγορα, με πολλές δόσεις και διευκολύνσεις να νομιμοποιήσουν το αυθαίρετό τους είτε πολεοδομικές υπερβάσεις σε κτίσματα με οικοδομική άδεια.
Ο εισπρακτικός στόχος είναι να συγκεντρωθούν στα δημόσια ταμεία άλλα 4 δισ. ευρώ από τα πρόστιμα των αυθαιρέτων, ενώ έχουν ήδη «κλειδώσει» εισπράξεις άνω των1,5 δισ. ευρώ από τους ιδιοκτήτες που εντάχθηκαν στους προηγούμενους δύο νόμους των Τ. Μπιρμπίλη και Γ. Παπακωνσταντίνου για τους ημιυπαίθριους χώρους και τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων. Ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΚΑ Σ. Καλαφάτης λέει ότι «οι διατάξεις του νέου νομοσχεδίου είναι γερά θεμελιωμένες» έναντι του ενδεχομένου το θεσμικό οικοδόμημα νομιμοποίησης των αυθαιρέτων να κριθεί για μία ακόμη φορά από το ΣτΕ αντισυνταγματικό και να κατεδαφιστεί. Ο ίδιος τονίζει ότι οι νέες ρυθμίσεις έχουν κοινωνικό, περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα και ότι μπαίνει φραγμός για τη δημιουργία νέας γενιάς αυθαιρέτων.
Τι ισχύει για τις προθεσμίες δηλώσεων των αυθαιρέτων και τον τρόπο πληρωμής των προστίμων;
Ανοίγει νέος κύκλος νομιμοποιήσεων αυθαιρέτων, αυτή τη φορά με κλειστή προθεσμία υποβολής δηλώσεων, συνολικής διάρκειας 18 μηνών, δηλαδή από τον Αύγουστο 2013, που αναμένεται να ψηφιστεί και να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος νόμος του ΥΠΕΚΑ, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2015. Προφανώς για εισπρακτικούς λόγους το υπουργείο Περιβάλλοντος πριμοδοτεί... τους γρήγορους. Δηλαδή όσο πιο γρήγορα το δηλώσουν, τόσο πιο ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής του προστίμου νομιμοποίησης θα έχουν οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων.
Πώς διαμορφώνονται οι δόσεις και οι εκπτώσεις για την πληρωμή των προστίμων;
Αναλυτικά προβλέπονται: 102 δόσεις αν δηλωθεί το αυθαίρετο μέσα στο πρώτο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου. 84 δόσεις αν δηλωθεί το αυθαίρετο στο δεύτερο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου, 60 δόσεις αν δηλωθεί το αυθαίρετο στο τρίτο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου. Δυνατότητα προσαρμογής δόσεων μέσα σε κάθε εξάμηνο, με ελάχιστο όριο δόσης 50 ευρώ ανά μήνα ή 300 ευρώ ανά εξάμηνο. Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν εφάπαξ το πρόστιμο θα έχουν έκπτωση 20%. Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν το 30% του συνολικού προστίμου μέσα σε ένα εξάμηνο από την ημερομηνία υπαγωγής θα επωφελούνται έκπτωσης 10%. Για τους μακροχρόνια ανέργους θα υπάρχει έκπτωση 30% επί του συνολικού προστίμου. Προβλέπονται επίσης διευκολύνσεις με μείωση του προστίμου από 2% έως 85% για ευπαθείς κοινωνικές ομάδες όπως οι πολύτεκνοι, οι τρίτεκνοι, τα ΑΜΕΑ, οι ομογενείς κ.ά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου ΠΕΚΑ, το μέσο πρόστιμο για τη ρύθμιση των αυθαιρέτων κυμαίνεται μεταξύ 5.000 και 7.000 ευρώ. Ετσι η ρύθμιση των 102 μηνιαίων δόσεων,υπαγορεύεται από τον χονδρικό υπολογισμό να γίνεται νομιμοποίηση αυθαιρέτου με 50 ευρώ το μήνα.
Πώς υπολογίζεται το πρόστιμο και πώς διαμορφώνεται το παράβολο για όσους ενταχθούν στις νέες ρυθμίσεις;
Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο υπολογίζεται με βάση το εμβαδόν, επί την τιμή ζώνης που ίσχυε στην περιοχή του ακινήτου την 28η/07/2011, ανεξαρτήτως της χρήσης αυτού, επί το συντελεστή 15% και επί τους συντελεστές τετραγωνιδίων, που ορίζονται στο νομοσχέδιο. Δηλαδή με βάση τον τύπο: τετραγωνικά μέτρα Χ 15% Χ τιμή ζώνης Χ συντελεστές τετραγωνιδίων. Παράλληλα το παράβολο υπέρ του ελληνικού Δημοσίου, το οποίο αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού και δεν επιστρέφεται σε καμία περίπτωση, διαμορφώνεται ανάλογα με την επιφάνεια του αυθαιρέτου από 500 ευρώ για μικρά διαμερίσματα μέχρι 10.000 ευρώ για αυθαίρετα μεγαθήρια μεγαλύτερα των 5.000 τ.μ.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι ιδιοκτήτες έχουν ήδη ενταχθεί στους νόμους για τους ημιυπαίθριους χώρους και την τακτοποίηση αυθαιρέτων;
Ολοι οι ιδιοκτήτες που έχουν υπαχθεί στις ρυθμίσεις τόσο του νόμου 3843/2010 για τους ημιυπαίθριους χώρους όσο και 4014/2011 για την τακτοποίηση αυθαιρέτων, ανεξαρτήτως αν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία ή πληρώνουν ακόμη δόσεις, προκειμένου αντί της εξαίρεσης από την κατεδάφιση για 30 έτη να πετύχουν οριστική νομιμοποίηση του ακινήτου τους, πρέπει να υπαχθούν στις ρυθμίσεις του νέου νόμου, υποβάλλοντας νέα ηλεκτρονική δήλωση, μέσω μηχανικού, με μικρή αλλά πρόσθεση επιβάρυνση. Οι λεπτομέρειες θα εξειδικευτούν με υπουργική απόφαση. Δεν έχει διευκρινιστεί τελικά στην περίπτωση που, μετά τον υπολογισμό του προστίμου με το νέο νόμο, προκύπτει διαφορά υπέρ του ιδιοκτήτη εάν το ποσό αυτής της διαφοράς θα επιστρέφεται ή όχι.
Τι είναι η «τράπεζα γης» και σε ποιες περιπτώσεις θα απαιτείται η μεταφορά συντελεστή δόμησης;
Το γνωστό από τα παλιά θεσμό της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, που έχει «σκοντάψει» πολλές φορές στο ΣτΕ για λόγους αντισυνταγματικότητας επαναφέρει το ΥΠΕΚΑ, μέσω της «τράπεζας γης». Το ΥΠΕΚΑ θα εκδίδει τίτλο που ενσωματώνει το δικαίωμα μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Ο τίτλος θα είναι ονομαστικός και θα μεταβιβάζεται αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας της «τράπεζας γης», η οποία θα μπορεί: να προβαίνει σε αγορά τίτλων δικαιώματος μεταφοράς συντελεστή δόμησης με σκοπό τη δημιουργία ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων, δημιουργία χώρων στέθμευσης ιδίως σε περιοχές όπου υπάρχει πολεοδομική επιβάρυνση. Να μεταβιβάζει αποκτηθέντες τίτλους δικαιώματος μεταφοράς συντελεστή δόμησης για να νομιμοποιηθούν μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις, ή εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα εφόσον αυτά έχουν ενταχθεί στο νέο νόμο ή σε ωφελούμενα ακίνητα εντός ζωνών συγκέντρωσης δικαιώματος δόμησης. Να προβαίνει σε αγορά ακινήτων ή τμημάτων αυτών, ιδιοκτησίας οικοδομικών συνεταιρισμών ή ενώσεων οικοδομικών συνεταιρισμών που ολόκληρη η έκτασή τους ή μέρος αυτής βρίσκεται εντός ιδιωτικών δασικών εκτάσεων, με σκοπό τη δημιουργία τίτλων δικαιώματος μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Αυτούς τους τίτλους θα παραχωρεί έναντι ανταλλάγματος στο συνεταιρισμό ή στην ένωση, προκειμένου να αποκτούν οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί δυνατότητα δόμησης.
Τι θα γίνει με τους παλαιούς τίτλους δικαιωμάτων συντελεστή δόμησης οι οποίοι λόγω των αποφάσεων του ΣτΕ που ακύρωσαν ως αντισυνταγματικό το θεσμό μένουν στο συρτάρι;
Οι παλιοί τίτλοι δικαιώματος μεταφοράς συντελεστή δόμησης θα ενταχθούν στην «τράπεζα γης» ύστερα από ηλεκτρονική αίτηση στο ΥΠΕΚΑ. Το υπουργείο θα καθορίζει την αξία τους (τιμή αγοράς και πώλησης). Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, υπάρχουν σήμερα περί τα 500.000 τ.μ. σε τίτλους με δικαίωμα μεταφοράς συντελεστή δόμησης από τα οποία τα 350.000 τ.μ. αφορούν την Αττική.
Τι θα γίνει με τα κτίσματα σε περιοχές της χώρας όπου η οικιστική πίεση ανέτρεψε ή αγνόησε τον πολεοδομικό σχεδιασμό;
Στο νέο νόμο υπάρχει πρόβλεψη και για την τακτοποίηση αυθαίρετων κτισμάτων ή χρήσεων σε εκτάσεις για τις οποίες δεν έχουν καθοριστεί ή αναθεωρηθεί, καθ' οιονδήποτε τρόπο, χρήσεις γης τα τελευταία 25 χρόνια. Τέτοιες περιοχές υπάρχουν σε διάφορες περιοχές της χώρας όπως, π.χ., στην πόλη της Λευκάδας, όπου το ΓΠΣ έχει 27 χρόνια να αναθεωρηθεί και το ποσοστό της αυθαίρετης δόμησης που καταγράφεται είναι τεράστιο. Σε κάθε περίπτωση η αναστολή από την κατεδάφιση θα ισχύει για 10 χρόνια από την ημερομηνία υπαγωγής. Στη συνέχεια, με Προεδρικό Διάταγμα θα μπορεί να καθορίζεται η διαδικασία διατήρησής τους και οι επιτρεπόμενες οικοδομικές εργασίες, πέραν του χρόνου αναστολής.
Υπάρχουν εξαιρέσεις για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων;
Είναι εντυπωσιακό ότι για τα δημόσια κτήρια οι νομιμοποιήσεις αυθαιρεσιών θα γίνονται χωρίς την καταβολή προστίμων. Οι ίδιες ευνοϊκές ρυθμίσεις θα ισχύσουν και για ακίνητα τα οποία έχουν μεταβιβαστεί προς εκποίηση στο ΤΑΙΠΕΔ. Συλλήβδην, χωρίς την καταβολή προστίμου ή παραβόλου νομιμοποιούνται τα αυθαίρετα της Εκκλησίας σε ναούς και μητροπολιτικά κτήρια, ενώ επανέρχεται η ναοδομία, όπως διευκρινίστηκε, χωρίς αρμοδιότητα αδειοδότησης ναών για ιδιώτες. Επίσης χωρίς πρόστιμα νομιμοποιούνται και οι αυθαιρεσίες σε εγκαταστάσεις της ΔΕΗ Α.Ε.
Γιατί και πώς επιστρέφει η υπηρεσία της ναοδομίας;
Με το άρθρο 53 του σχεδίου νόμου συστήνεται και πάλι υπηρεσία δόμησης στην Εκκλησία της Ελλάδας, η οποία θα ασκεί τις αρμοδιότητες του ν. 4030/11 περί νέου τρόπου έκδοσης αδειών δόμησης και ελέγχου κατασκευών. Έτσι, θα μπορεί να εκδίδει άδεια δόμησης για μητροπολιτικά μέγαρα, ιερές μονές και ιερούς ναούς, εφόσον ανήκουν σε εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα και τα προσκτίσματά τους. Η υπηρεσία δόμησης της Εκκλησίας θα εποπτεύεται από το ΥΠΕΚΑ. Το ΥΠΕΚΑ τον περασμένο Οκτώβριο είχε αποδεχθεί γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που καταργούσε τις αρμοδιότητες δόμησης της Εκκλησίας. Ο κ. Καλαφάτης δήλωσε ότι δεν θα επιτρέπεται στην υπηρεσία δόμησης της Εκκλησίας η έκδοση αδειών για ναούς που θα ανεγείρουν ιδιώτες.
Τα βήματα νομιμοποίησης για όλες τις κατηγορίες αυθαιρέτων - Οι διαδικασίες και οι «καμπάνες»
Για ποιες περιπτώσεις πολεοδομικών υπερβάσεων η διαδικασία νομιμοποίησης θα παραμείνει εσαεί ανοιχτή;
Δεν θα υπάρχει καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής για τις μικρές αυθαιρεσίες, οι οποίες εξαιρούνται των κυρώσεων του νόμου με την πληρωμή 500 ευρώ, συνολικά για κάθε οίκημα και όχι ανά παράβαση. Πρόκειται για παραβάσεις σε νομίμως υφιστάμενα κτήρια με οικοδομική άδεια όπως, για παράδειγμα, πέργκολες, μπάρμπεκιου, χωρίσματα δωματίων με γυψοσανίδες κ.ά., παραβάσεις οι οποίες δεν μεταβάλλουν τον όγκο του κτίσματος και τη δομημένη επιφάνεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες των ακινήτων δεν γνωρίζουν ότι θα έπρεπε να τα δηλώσουν. Επισημαίνεται ότι με το νέο νόμο η αλλαγή διαμερισμάτωσης δεν θεωρείται πλέον αυθαιρεσία. Για τις πολεοδομικές παραβάσεις αυτής της πρώτης κατηγορίας η εξαίρεση από την κατεδάφιση είναι μόνιμη και οριστική.
Πώς αντιμετωπίζονται οι συνηθισμένες πολεοδομικές υπερβάσεις όπως, για παράδειγμα, οι κλειστοί ημιυπαίθριοι χώροι σε κάθε είδους κτήρια, τα οποία ωστόσο έχουν ανεγερθεί με νόμιμη οικοδομική άδεια;
Πρόκειται για τις λεγόμενες μεσαίες παραβάσεις, οι οποίες έχουν γίνει πριν από τον Ιούλιο του 2011, ημερομηνία η οποία θεωρείται «κόκκινη γραμμή», και στις οποίες η υπέρβαση δεν ξεπερνά το 40% της δόμησης ή το 20% του ύψους που ορίζει η οικοδομική άδεια. Η εξαίρεση από την κατεδάφιση και για αυτή την κατηγορία θα είναι οριστική. Σε αυτή την κατηγορία υπάρχει πρόστιμο το οποίο υπολογίζεται με βάση το μέγεθος της αυθαιρεσίας. Για να ολοκληρώσει ο ιδιοκτήτης τη διαδικασία, θα πρέπει να εντάξει την ιδιοκτησία του στο σύστημα της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτηρίου. Ως καταληκτική ημερομηνία για την υπαγωγή στην κατηγορία αυτή, έχει οριστεί το 18μηνο από τη δημοσίευση του νόμου.
Τι ισχύει για τις μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις;
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται τα εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα και κατασκευές που δεν διαθέτουν οικοδομική άδεια καθώς και όσα έχουν άδεια αλλά η υπέρβαση δόμησης είναι πάνω από 40% από όσο προβλέπει η άδεια. Ισχύει η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στη ρύθμιση 18 μηνών. Και εδώ το πρόστιμο που καλείται να πληρώσει ο ιδιοκτήτης θα υπολογίζεται με βάση το μέγεθος της κατασκευής. Η διαφορά σε σχέση με προηγούμενα είναι ότι τα κτήρια αυτά θα εξαιρούνται της κατεδάφισης μόνο για 30 χρόνια και όχι διά παντός. Το καθεστώς αυτό θα μπορεί να αλλάξει αν η περιοχή όπου είναι δομημένο το αυθαίρετο κτίσμα μπει στο σχέδιο και αν ο ιδιοκτήτης αγοράσει το απαραίτητο ποσό συντελεστή κάνοντας χρήση της τράπεζας γης. Σε αυτή την περίπτωση και μετά την αποπληρωμή του προστίμου θα μπορεί να εξαιρεθεί μόνιμα της κατεδάφισης. Τα κτήρια που υπάγονται στη συγκεκριμένη κατηγορία θα ελεγχθούν εντός επταετίας υποχρεωτικά από τους αρμόδιος ελεγκτές δόμησης για την ορθότητα των όσων δηλώθηκαν στην αίτηση υπαγωγής.
Παράλληλα με το μέγεθος προβλέπεται και κατηγοριοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών με βάση την ημερομηνία κατασκευής τους. Ποιες είναι αυτές οι κατηγορίες και τι προβλέπεται;
Οι κατηγορίες με βάση την ημερομηνία κατασκευής του αυθαιρέτου είναι τρεις και έχουν ως εξής:
Α. Τα κτίσματα που είναι δομημένα πριν την 9/6/1975, εφόσον έχουν αποκλειστική χρήση κατοικίας, θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή 500 ευρώ.
Β. Για τις κατασκευές που έχουν γίνει πριν από την 1η/1/1983 ο ιδιοκτήτης, εκτός από το παράβολο που αντιστοιχεί κατά περίπτωση, θα πρέπει να πληρώσει και το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου, δηλαδή θα έχει έκπτωση 85%.
Γ. Για τα αυθαίρετα μετά την 1η/1/1983 και μέχρι την κόκκινη γραμμή του Ιουλίου 2011 οι ιδιοκτήτες, εκτός από το παράβολο που αντιστοιχεί κατά περίπτωση, θα πληρώνουν το υπολογιζόμενο πρόστιμο και θα εντάσσονται ανάλογα με το μέγεθος της παράβασης στις κατηγορίες των μικρών, μεσαίων ή μεγάλων παραβάσεων. Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1ης/1/1983 έως 31/12/2003 θα χρεώνονται το 80% του υπολογιζόμενου προστίμου, δηλαδή θα έχουν μία έκπτωση της τάξης του 20%. Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1ης/1/2004 έως 28/07/2011 θα χρεώνονται το 100% του υπολογιζόμενου προστίμου.
Τι κερδίζουν όσοι ενταχθούν, οι συνέπειες για αυτούς που δεν θα δηλώσουν
-Ποια θα είναι η φορολογική αντιμετώπιση των ακινήτων και τι πετυχαίνουν οι ιδιοκτήτες με την άμεση ένταξή τους στις νέες ρυθμίσεις;
-Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, τα αυθαίρετα που θα τακτοποιηθούν δεν οφείλουν αναδρομικά βεβαιωμένες ασφαλιστικές εισφορές (ΙΚΑ κτλ.), φόρο και οποιασδήποτε μορφής πρόστιμα και τέλη όπως τέλος ακίνητης περιουσίας, καθαριότητας, φωτισμού κτλ. Για κατοικίες, κατά τον υπολογισμό της αξίας προκειμένου να επιβληθεί οποιοσδήποτε φόρος (μεταβίβασης, κληρονομιάς, ακίνητης περιουσίας, ΤΑΠ, προσδιορισμός τεκμηρίου διαβίωσης), εφαρμόζεται μειωτικός συντελεστής 50% για όλους τους χώρους τόσο σε υπόγεια όσο και σε εσωτερικούς εξώστες και σοφίτες. Με την ένταξη του ακινήτου σε μία από τις κατηγορίες νομιμοποίησης ή τακτοποίησης εκτός από την εξαίρεση από την κατεδάφιση ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να κάνει και οποιαδήποτε δικαιοπραξία όπως πώληση, μεταβίβαση κ.λπ. αλλά και εργασίες συντήρησης ή επισκευής του ακινήτου με έκδοση της αντίστοιχης άδειας αν απαιτείται.
-Τι συνέπειες θα έχουν όσοι δεν δηλώσουν το αυθαίρετό τους και πώς θα εντοπίζονται;
Με ειδική διάταξη που περιλαμβάνεται στο νέο νομοσχέδιο θα ισχύσουν βαριές ποινές και πρόστιμα για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που δεν θα ενταχθούν στις ρυθμίσεις του νέου νόμου για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων και για όσους παρανομήσουν από εδώ και πέρα. Προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το 30% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου και ετήσια πρόστιμα διατήρησης και ανέγερσης. Το καθένα σε ποσοστό επί της αξίας του αυθαιρέτου. Ο εντοπισμός των αυθαιρέτων θα γίνεται από τους τακτικούς ελέγχους των ελεγκτών δόμησης. Επίσης, από την υπηρεσία ελέγχου και κατεδαφίσεων αυθαιρέτων, που θα χρησιμοποιεί πλέον και δορυφορικές αποτυπώσεις του δομημένου περιβάλλοντος. Ο εντοπισμός του αυθαιρέτου θα είναι αναπόφευκτος με την εφαρμογή της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτηρίου, που θα είναι υποχρεωτική για όλες τις δικαιοπραξίες επί του ακινήτου και θα εκδίδεται με ευθύνη μηχανικού.
Περαιτέρω μείωση κατά 11,6% κατέγραψαν οι τιμές των ακινήτων το β΄τρίμηνο του 2013 σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2012. Έτσι από την αρχή του χρόνου (α΄και β΄τρίμηνο 2013) η πτώση των τιμών των ακινήτων έφθασε στο 22,9%.
Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία τα νέα διαμερίσματα αποδείχθηκαν πιο «ανθεκτικά» έναντι των παλαιών καθώς η μείωση των τιμών το β΄ τρίμηνο του 2013 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2012 ήταν 11,3% για τα διαμερίσματα ηλικίας έως 5 ετών, έναντι μείωσης 11,8% για τα ηλικίας άνω των 5 ετών.
Σημειώνεται ότι το α΄ τρίμηνο του 2013, ο αντίστοιχος μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης των τιμών των "νέων" διαμερισμάτων ανήλθε στο 10,3% έναντι 12,0% των "παλαιών".
Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή, προκύπτει ότι οι τιμές των διαμερισμάτων το β΄ τρίμηνο του 2013 ήταν μειωμένες σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2012 κατά 12,7% στην Αθήνα, 10,5% στη Θεσσαλονίκη, 11,5% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 10,0% στις λοιπές περιοχές της χώρας. Για το σύνολο του 2012, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, η μείωση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2011 ήταν 11,8%, 13,6%, 10,7% και 11,7%, αντίστοιχα.
Οι εκτιμήσεις- συναλλαγές επί οικιστικών ακινήτων που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού συστήματος για οποιονδήποτε λόγο έφθασαν το β΄ τρίμηνο του 2013 τις 4,5 χιλιάδες, έναντι 5,6 χιλιάδων το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2012, οι εκτιμήσεις το β΄ τρίμηνο του 2013 ήταν σημαντικά μειωμένες, κατά 35,3%. Σε ολόκληρο το 2012 ο αριθμός των εκτιμήσεων αυτών έφθασε τις 30,4 χιλιάδες, καταγράφοντας σημαντική μείωση, κατά 29,1%, έναντι του προηγούμενου έτους (2011: 42,8 χιλιάδες) Η υποχώρηση των τιμών των ακινήτων αντανακλάται και στον όγκο των συναλλαγών με τις τράπεζες καθώς το β΄ τρίμηνο του 2013 εμφανίσθηκε μειωμένος κατά 36,3% σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2012. Τέλος η αξία των οικιστικών ακινήτων τα οποία αφορούσαν οι εκτιμήσεις-συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση των πιστωτικών ιδρυμάτων ήταν το β΄ τρίμηνο του 2013 μειωμένη κατά 42,7% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2012. Η μέση ετήσια μείωση το 2012 ήταν 37,1%.
Ολοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου να υποβάλουν τη δήλωση στοιχείων ακινήτων. Πρόκειται βέβαια για το έντυπο Ε9 που πρέπει να υποβληθεί ακόμη και αν δεν υπάρχουν μεταβολές στην περιουσιακή κατάσταση των φορολογουμένων.
Με την εφαρμογή του ενιαίου φόρου ακινήτων το υπουργείο Οικονομικών θέλει να έχει όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία από τους φορολογούμενους-ιδιοκτήτες ακινήτων για τα ακίνητα που διαθέτουν. Τα πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό/προσδιορισμό της φόρμουλας επιβολής του νέου ενιαίου φόρου ακινήτων.
Ο ενιαίος φόρος ακινήτων που θα εφαρμοσθεί το 2014 θα έχει 33 συντελεστές ανάλογα με την κατηγορία του ακινήτου (αστικό, οικόπεδο, αγροτεμάχιο κ.λπ.).
Τα 5,6 εκατ. φορολογούμενοι θα πρέπει μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου το αργότερο να συμπληρώσουν και να οριστικοποιήσουν τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους με τα πρόσθετα στοιχεία που ζητά το υπουργείο Οικονομικών μέσω της διαδικτυακής πύλης του υπουργείου Οικονομικών και με τους κωδικούς που ήδη έχουν θα προχωρήσουν στη συμπλήρωση του εντύπου. Επαναλαμβάνεται ότι το έντυπο Ε9 θα πρέπει να υποβάλουν όλοι οι φορολογούμενοι που είχαν στην κατοχή τους ακίνητα την 1η Ιανουαρίου 2013 ανεξάρτητα αν το 2012 είχαν ή όχι μεταβολές στην περιουσιακή τους κατάσταση.
Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων θα προβεί σε διασταύρωση στοιχείων που θα δηλωθούν στο νέο Ε9 με τα στοιχεία που υπάρχουν στη βάση δεδομένων της ΔΕΗ και στο Κτηματολόγιο. Στόχος: να εντοπιστούν φορολογούμενοι που αποκρύπτουν από την εφορία την πραγματική εικόνα της περιουσιακής τους κατάστασης για να γλιτώνουν φόρο ή δεν έχουν δηλώσει μέχρι σήμερα το ακίνητό τους στην εφορία. Η ΔΕΗ επομένως μπορεί να έχει στα αρχεία της κάποιο ακίνητο-δεδομένου ότι έχει ηλεκτροδοτηθεί-αλλά μπορεί να μην υπάρχει στα αρχεία του υπουργείου Οικονομικών.
Στα στοιχεία που καλούνται να δηλώσουν φέτος οι ιδιοκτήτες ακινήτων στο Ε9 είναι ο αριθμός παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος, εφόσον πρόκειται για ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο, και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (εάν υπάρχει).
Στην απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών Γ. Μαυραγάνη τονίζονται τα ακόλουθα:
Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω Διαδικτύου ατομικά από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο απαιτείται να είναι ενεργός χρήστης των υπηρεσιών του Taxisnet. Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται χειρόγραφα στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. αποκλειστικά στην περίπτωση που ο υπόχρεος σε δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 έχει αποβιώσει. Τα νέα στοιχεία που θα πρέπει να συμπληρώσουν οι φορολογούμενοι στη δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 είναι τα εξής:
1. Ο 12ψήφιος Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), προσωρινός ή οριστικός, εφόσον υπάρχει.
2. Ο αριθμός παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον το ακίνητο την 1η Ιανουαρίου 2013 ήταν ηλεκτροδοτούμενο ή κατά την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης ηλεκτροδοτείται.
3. Η επιφάνεια των κατοικιώνμονοκατοικιών που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο.
4. Η επιφάνεια των αποθηκών, γεωργικών κτισμάτων, επαγγελματικών στεγών ή άλλων ειδικών κτιρίων, που βρίσκονται εντός αγροτεμαχίου.
5. Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο.
6. Το μήκος της πρόσοψης ή το άθροισμα των προσόψεων της επαγγελματικής στέγης.
7. Το μήκος της πρόσοψης του οικοπέδου.
8. Το πλήθος των προσόψεων που έχει κάθε ακίνητο.
Σημειώνεται ότι οι υπόχρεοι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν θα δηλώσουν από την αρχή όλα τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους και υπάρχουν ήδη μέσα στο έντυπο Ε9, αλλά μόνο τις αλλαγές που έχουν γίνει στην περιουσιακή κατάσταση και τα νέα στοιχεία που απαιτούνται.
Η κτηματαγορά στην Ελλάδα εδώ και έξι χρόνια βρίσκεται σε μια συνεχιζόμενη ύφεση με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη προσφορά ακινήτων χωρίς να μπορεί να απορροφηθεί αυτό το πλεόνασμα, σημειώνει σε επιστολή της προς τον Πρωθυπουργό, τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και τον Υπουργό Οικονομικών, η Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος.
Συγχρόνως, τονίζει, αυξάνεται η ανεργία σε όσους ασχολούνται με τον κλάδο των ακινήτων, έχουν μειωμένα έσοδα οι εταιρείες που ασχολούνται με την κατασκευή και το κράτος έχει μηδενικά έσοδα από φόρους και ΦΠΑ.
"Η υπέρμετρη φορολογία και η μη μειούμενες τιμές των αντικειμενικών αξιών δρουν αρνητικά σε όσους θέλουν να επενδύσουν σε ακίνητα στη χώρα μας. Κανένα κίνητρο δεν έχουμε δει από την Ελληνική Κυβέρνηση αυτή την περίοδο (εκτός για όσους αγοράσουν ακίνητα, μη κατοίκους της ΕΕ άνω των 250.000 ευρώ) το οποίο θα αλλάξει την ψυχολογία της παγωμένης αγοράς ακινήτων και θα δόσει έναυσμα για την ανάπτυξή της. Και ενώ οι τράπεζες δε δίνουν δάνεια, βρίσκονται με χιλιάδες ακίνητα που δε μπορούν να τα διαθέσουν ενώ παράλληλα συζητείται έντονα η άρση των πλειστηριασμών για μικρά ακίνητα πρώτης κατοικίας. Εδώ υπάρχει το εξής παράλογο. Τι θα κάνουν οι τράπεζες εάν πάρουν και άλλα ακίνητα από τους δυστυχείς δανειολήπτες; Οι ίδιοι δανειολήπτες δεν μπορούν να πωλήσουν το ακίνητό τους και να εξοφλήσουν το δάνειο τους, διότι το δάνειο που έχουν πάρει - στο 99% των περιπτώσεων - είναι υπερδιπλάσιο της σημερινής αξίας του ακινήτου. ’ρα, εάν πλειστηριάσει η τράπεζα το ακίνητο του δανειολήπτη και εάν βρεθεί αγοραστής θα είναι ζημιωμένοι και αυτοί και ο δανειολήπτης και θα υπάρχει μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα στους Έλληνες πολίτες", αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ταυτόχρονα υπογραμίζει ότι υπάρχει λύση σε αυτό το μεγάλο πρόβλημα. Ποια είναι; "Να παρατείνουν οι τράπεζες στους δανειολήπτες τη διάρκεια του δανείου στο διπλάσιο ή στο τριπλάσιο Έτσι θα μπορούν να πληρώνουν χαμηλή τοκοχρεωλυτική δόση σαν να πληρώνουν ενοίκιο στο ίδιο τους το σπίτι. Σε κάποιες περιπτώσεις να υπάρξει μερικό κούρεμα και βέβαια όσοι έχουν δανειστεί σε ελβετικό φράγκο όπως έγινε και στην Ιρλανδία θα πρέπει να καλυφθεί η νομισματική διαφορά. Με αυτό τον τρόπο ούτε οι δανειολήπτες καταστρέφονται χάνοντας τα σπίτια τους, ούτε οι τράπεζες χάνουν τα χρήματά τους, ούτε κοινωνική έκρηξη θα υπάρξει και ούτε θα γκρεμιστεί άλλο η Ελληνική Κτηματαγορά" σημειώνει.
Τέλος, τονίζει ότι περιμένουμε από τον Πρωθυπουργό "να τρίξετε τα δόντια στις τράπεζες και την Τρόικα και να πράξετε την τόσο απλή και λογική λύση που σας προτείνουμε".
Το Σχέδιο Νόμου που αφορά στο Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής απέστειλε στους συναρμόδιους υπουργούς Ανάπτυξης κ. Κ. Χατζηδάκη, Υποδομών κ. Μ. Χρυσοχοΐδη, Υγείας κ. Αδ. Γεωργιάδη, Πολιτισμού κ. Π. Παναγιωτόπουλο, Τουρισμού κυρία Όλγα Κεφαλογιάννη, Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Αθ. Τσαυτάρη, ο υπουργός ΠΕΚΑ κ. Γιάννης Μανιάτης.
Στόχος του ΥΠΕΚΑ είναι, το Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής να υιοθετηθεί από το Εθνικό Κοινοβούλιο εντός του 2013 και αφού προηγηθεί η επίσημη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους της αντίστοιχης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.).
Σύμφωνα με τον Υπουργό ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, «η υπέρβαση της σημερινής κρίσης της χώρας, μπορεί να ξεπεραστεί μόνο εάν στηριχτούμε στα δύο μεγάλα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα: τους ανθρώπους και το περιβάλλον. Η διαμόρφωση και εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης χωρικής μεταρρυθμιστικής ανασυγκρότησης του συνόλου της επικράτειας, αποτελεί αναπτυξιακό στοίχημα, που πρέπει να κερδηθεί. Η θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου χωρικού πλαισίου για την ευρύτερη περιοχή της Πρωτεύουσας της χώρας, συνιστά μια κορυφαία δράση στήριξης του 1/3 του πληθυσμού και των αντίστοιχων οικονομικών δραστηριοτήτων της πατρίδας μας».
Διαβάστε στο Σχέδιο νόμου στο www.ypeka.gr
Αδύνατη θεωρείται η τιτλοποίηση ακινήτων και γενικότερα περιουσιακών στοιχείων που διαχειρίζεται το ΤΑΙΠΕΔ καθώς δεν υπάρχει... αποδέκτης.
Όπως εκτιμούν υψηλόβαθμα στελέχη των τραπεζών, ο κυριότερος λόγος για τον οποίο κανένα χρηματοπιστωτικό Ίδρυμα του εξωτερικού δεν θα δεχθεί να αναλάβει την προώθηση στην αγορά ενός τέτοιου πακέτου είναι ότι θα πρέπει να δεχθεί... υποσχέσεις για την απουσία δεδομένων τα οποία θα μπορούσαν να δώσουν έστω και μια προσεγγιστική αξία στο υπό τιτλοποίηση χαρτοφυλάκιο.
Εκπρόσωποι της αγοράς θεωρούν ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος όταν είχε προταθεί το σχέδιο Eureka, ακόμη και η εξελληνισμένη μορφή του (Αρχιμήδης) από το think Tank "K" του Στέφανου Μάνου με τον νυν υπουργό Οικονομίας Γιάννη Στουρνάρα.
Το πλέον σίγουρο είναι ότι η πορεία των αποκρατικοποιήσεων της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, έχει αναδείξει περίτρανα πόσο «γυμνός είναι ο Βασιλιάς», το έλλειμμα πολιτικής βούλησης για την αξιοποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και την επιμονή άρνησης χορήγησης φορολογικών κινήτρων που αποτελούν την πρώτη προϋπόθεση για επενδύσεις από μεγάλους διεθνείς παίκτες.
Σε πραγματικούς όρους η κατ' αρχήν αποτίμηση ενός χαρτοφυλακίου ακινήτων στα €120 δισ. είχε υπολογιστεί ότι θα μπορούσε να μειώσει το δημόσιο χρέος στο 88% του ΑΕΠ μέχρι το 2014.
Αυτά όμως στο τέλος του 2010. Από τότε όμως μια σειρά από ακίνητα, προεξέχοντος του παλαιού αεροδρομίου στο Ελληνικό εισπράττουν αρνητική δημοσιότητα με αποτέλεσμα η αξία τους να απομειώνεται συνεχώς και η όποια προσπάθεια διοχέτευσης τους στην αγορά θα γίνει με όρους distress ακόμη και με τα νέα χαμηλά της αγοράς.
Έρχονται λοιπόν να επιβεβαιωθούν περίτρανα εκείνοι που στις εκτιμήσεις για €272 δισ. που έφτασαν να «φουσκώσουν» μέχρι και €1 τρισ. μεσούσης της κρίσης, έκαναν λόγο για περίπου €30 δισ. - €35 δισ. Αυτά όμως πριν αρχίσουν να αποχωρούν οι επενδυτές από τους διαγωνισμούς με κορύφωση το απρόσμενο(;) φιάσκο της ΔΕΠΑ.
Ξεπαγώνουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων καθώς από Σεπτέμβριο αναμένεται να αρχίσει εκ νέου η υποδοχή δηλώσεων τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών μετά την ψήφιση του νέου νόμου χθες από την βουλή.
Σύμφωνα με όσα προβλέπονται οσοι ενταχθούν στη ρύθμιση:
έως την τελευταία εργάσιμη μέρα του πρώτου εξαμήνου από τη δημοσίευση του νόμου, το πρόστιμο θα αποπληρώνεται σε 102 μήνες.
ως την τελευταία εργάσιμη μέρα του δεύτερου εξαμήνου από τη δημοσίευση του νόμου το πρόστιμο θα αποπληρώνεται σε 84 μήνες.
έως την τελευταία εργάσιμη μέρα του τρίτου εξαμήνου από τη δημοσίευση το πρόστιμο θα αποπληρώνεται σε 60 μήνες.
Καταβληθέντα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης συμψηφίζονται με το ποσό του ενιαίου προστίμου.
Στο κείμενο προβλέπεται οτι όσες αυθαίρετες κατασκευές έγιναν πριν από το 1975, εξαιρούνται οριστικά της κατεδάφισης με την καταβολή παραβόλου 500 ευρώ και χωρίς την καταβολή ενιαίου ειδικού προστίμου. Αντίθετα όσες κατασκευές υφίστανται προ της 1ης Ιανουαρίου 1983 εξαιρούνται μεν οριστικά της κατεδάφισης αλλά με την καταβολή του παραβόλου και του ενιαίου ειδικού προστίμου που προβλέπει ο νέος νόμος.
Σε αυτή την κατηγορία δεν μπορούν να υπαχθούν ακίνητα στα οποία υπάρχουν άλλες αυθαίρετες κατασκευές ή αλλαγές χρήσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν ή εγκαταστάθηκαν μεταγενέστερα του 1983.
Αυθαίρετες μικρές παραβάσεις (φούρνοι σε ακάλυπτο χώρο, προσθήκη εξωτερικής μόνωσης, υπέρβαση ως 10% των διαστάσεων εξώστη, υπέρβαση της μάντρας ως ένα μέτρο αλλαγές στις διαστάσεις του περιγράμματος του κτηρίου έως 5% και εφόσον δεν μεταβάλλεται η επιφάνεια άνω του 2%κτλ.), ανεξαρτήτως του αριθμού αυτών, εξαιρούνται οριστικά της κατεδάφισης με την καταβολή παραβόλου 500 ευρώ και χωρίς την καταβολή ειδικού προστίμου.
Αναστέλλεται για 30 χρόνια η επιβολή κυρώσεων, μετά την καταβολή παραβόλου και προστίμου, σε αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσεις, εφόσον η υπέρβαση συντελεστή δόμησης και κάλυψης δεν ξεπερνά το 40% και ύψους το 20%. Οι κατασκευές αυτές εξαιρούνται της κατεδάφισης οριστικά μετά τη συμπλήρωση της ταυτότητας του κτιρίου.
Στα ποσοστά αυτά συνυπολογίζονται όλα τα αυθαίρετα κτίσματα επί του ακινήτου, καθώς και τυχόν αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσης που έχουν τακτοποιηθεί με τους προηγούμενους νόμους για τα αυθαίρετα (3775/2009, 3843/2010 και 4014/2011).
Προβλέπεται τέλος αναστολή κατεδάφισης στα κτίσματα στα οποία έχουν γίνει πολύ μεγάλες πολεοδομικές παράβάσεις (χωρίς οικοδομική άδεια υπέρβαση πάνω από 40% του συντελεστή δόμησης, υπέρβαση πάνω από 20% του επιτρεπόμενου ύψους). Γιαυτή την κατηγορία προβλέπεται οριστική εξαίρεση της κατεδάφισης για αυθαίρετα που ενταχθούν σε περιοχές που θα αποφασιστεί να πολεοδομηθούν και για όσα αγοράσουν ΣΔ ίσο με την υπέρβαση δόμησης από την τράπεζα γης. Μετά το τέλος της καταληκτικής ημερομηνίας του νέου νόμου και αφού ολοκληρωθεί η καταγραφή των αυθαίρετων κατασκευών θα επιλεγούν οι περιοχές που θα πολεοδομηθούν. Ο πολεοδομικός σχεδιασμός θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός πέντε ετών από τη δημοσίευση της σχετικής υπουργικής απόφασης.
Εντος προθεσμίας 10ετών ολοκληρωνεται ο πολεοδομικός σχεδιασμός η αναθεωρούνται ο ήδη υπάρχον και ορίζονται όπου απαιτείται ειδικές ζώνες εξισσορόπησης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης ωστε να αποκατασταθεί το πολεοδομικό ισοζύγιο εντος εκάστου δήμου. Εαν το ακίνητο ενταχθεί στον πολεοδομικό σχεδιασμό το ειδικό προστιμο δεν επιστρέφεται ουτε συμψηφίζεται με υποχρεώσεις εισφοράς σε χρήμα.
Σε όλα τα αυθαίρετα με μεγάλες παραβάσεις θα πραγματοποιείται εντός 10 ετών από τη δημοσίευση του νόμου έλεγχος των υποβαλλόμενων στοιχείων από ελεγκτή δόμησης κατόπιν υποβολής αίτησης στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.
Νέα ταλαιπωρία περιμένει 5,6 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων. Οι φορολογούμενοι αυτοί, καλούνται μέχρι και τις 15 Σεπτεμβρίου να ελέγξουν, να διορθώσουν, να συμπληρώσουν και να οριστικοποιήσουν τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους.
Θα πρέπει δηλαδή, να υποβάλουν ηλεκτρονικά τη δήλωση στοιχείων ακινήτων, το γνωστό έντυπο Ε9, αφού με βάση αυτό θα υπολογιστεί ο σχεδιαζόμενος Ενιαίος Φόρος Ακινήτων.
Το νέο Ε9 θα πρέπει να υποβάλουν όλοι φορολογούμενοι που είχαν στην κατοχή τους ακίνητα την 1η Ιανουαρίου 2013 ανεξάρτητα αν το 2012 είχαν ή όχι μεταβολές στην περιουσιακή τους κατάσταση. Και αυτό γιατί, το νέο έντυπο απαιτεί τη συμπλήρωση περισσότερων στοιχείων, ώστε η εφορία να γνωρίζει την πραγματική ακίνητη περιουσία κάθε φορολογούμενου για να τη φορολογήσει.
διασταυρωσεις <<Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων θα διασταυρώσει τα στοιχεία που θα δηλωθούν στο νέο Ε9 με τα στοιχεία που υπάρχουν στη βάση δεδομένων της ΔΕΗ και στο Κτηματολόγιο, με στόχο να εντοπίσει φορολογούμενους που αποκρύπτουν από την εφορία την πραγματική εικόνα της περιουσιακής τους κατάστασης για να γλιτώνουν φόρο. Μεταξύ των νέων στοιχείων που θα πρέπει να δηλώσουν φέτος οι ιδιοκτήτες ακινήτων στο Ε9, μετά και την απαίτηση της τρόικας, είναι ο αριθμός παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος εφόσον πρόκειται για ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (εάν υπάρχει). Ειδικότερα όπως ορίζεται σε απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών Γ. Μαυραγάνη:
1. Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω διαδικτύου ατομικά από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο απαιτείται να είναι ενεργός χρήστης των υπηρεσιών του Taxisnet.
2. Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται χειρόγραφα στην αρμόδια ΔΟΥ αποκλειστικά στην περίπτωση που ο υπόχρεος σε δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 έχει αποβιώσει.
3. Τα νέα στοιχεία που θα πρέπει να συμπληρώσουν οι φορολογούμενοι στη δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 είναι τα εξής:
Ο δωδεκαψήφιος Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), προσωρινός ή οριστικός, εφόσον υπάρχει.
Ο αριθμός παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον το ακίνητο την 1η Ιανουαρίου 2013 ήταν ηλεκτροδοτούμενο ή κατά την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης ηλεκτροδοτείται.
Η επιφάνεια των κατοικιών - μονοκατοικιών που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο.
Η επιφάνεια των αποθηκών, γεωργικών κτισμάτων επαγγελματικών στεγών ή άλλων ειδικών κτηρίων που βρίσκονται εντός αγροτεμαχίου.
Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο.
Το μήκος της πρόσοψης ή το άθροισμα των προσόψεων της επαγγελματικής στέγης.
Το μήκος της πρόσοψης του οικοπέδου.
Το πλήθος των προσόψεων που έχει κάθε ακίνητο.
4. Οι φορολογούμενοι δεν θα δηλώσουν από την αρχή όλα τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους, αλλά μόνο τις αλλαγές και τα νέα στοιχεία που απαιτούνται καθώς με την είσοδο στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του Taxisnet εμφανίζεται η εικόνα της περιουσιακής κατάσταση κάθε φυσικού προσώπου.
5. Στις «Σημειώσεις φορολογούμενου» στο έντυπο Ε9 υποχρεωτικά αναγράφεται:
Σε περίπτωση προσθήκης νέου ακινήτου ή διαγραφής ακινήτου που έχει δηλωθεί σε προηγούμενες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων του υποχρέου, ο αριθμός και η ημερομηνία του συμβολαίου αγοράς ή πώλησης καθώς και το ονοματεπώνυμο και η έδρα του συμβολαιογράφου.
Σε περίπτωση εισαγωγής κληρονομιαίων ακινήτων αναγράφεται ο ΑΦΜ ή η ταυτότητα και το ονοματεπώνυμο του αποβιώσαντος καθώς και η ημερομηνία θανάτου αυτού.
Σε περίπτωση μεταβολής που επήλθε σε ακίνητο εντός του έτους 2012, αναγράφονται η ημερομηνία και ο οικείος αριθμός του παραστατικού (συμβόλαιο, άδεια οικοδομής κ.λπ.) που αποδεικνύει τη μεταβολή.
Λήγει η προστασία τωνακινήτων στο τέλος του 2013 από την διαδικασία τωνπλειστηριασμών με αντικειμενική αξία 200.000 ευρώ για τα φυσικά όσο και για τα νομικά πρόσωπα αλλά και των ακινήτων πρώτης κατοικίας, ανεξαρτήτως ποσού. Αυτό το καθεστώς προστασίας υπήρχε από το 2008 αλλά η κυβέρνηση δέχεται ισχυρές πιέσεις από την τρόικα για να μην δοθεί νέα παράταση στην απαγόρευση των πλειστηριασμών.
Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει προαναγγείλει ήδη την σταδιακή άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών, πρώτης κατοικίας, από την 1η Ιανουαρίου του 2014. Σύμφωνα με πληροφορίες το σχέδιο που επεξεργάζεται η κυβέρνηση θα προβλέπει συγκεκριμένα κριτήρια, όπως είναι, τα εισοδηματικά κριτήρια, τα κοινωνικά (άνεργοι, πολύτεκνοι), η έκταση του του ακινήτου, η χρονική διάρκεια «παγώματος» και το ύψος του δανείου.
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Θανάσης Σκόρδας έχει αποκλείσει την πλήρη αποδέσμευση των ακινήτων αυτών διότι το θέμα των πλειστηριασμών επηρεάζει το σύνολο της αξίας των ακινήτων στην Ελλάδα και θα πρέπει να γίνει σταδιακά.
«Έχουμε γίνει ο παράδεισος των μπαταχτσήδων»
Το newpost επικοινώνησε με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων, Ευστράτιο Παραδιά, ο οποίος είπε πως η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε παράδεισο των μπαταχτσήδων και θα πρέπει η πολιτεία να στοχοποιήσει αυτούς που έχουν δανειστεί για κατοικία και ενώ έχουν χρήματα δεν πληρώνουν. «Έχουμε γίνει ο παράδεισος των μπαταχτσήδων, υπάρχουν άνθρωποι που δανείστηκαν για κατοικία και ενώ έχουν χρήματα ακόμα και σε καταθέσεις δεν πληρώνουν. Εκεί θα πρέπει να στοχεύσει η πολιτεία» είπε συγκεκριμένα.
Ο κ. Παραδιάς δεν παρέλειψε να αναφέρει και παραδείγματα μπαταχτσήδων οι οποίοι όπως μας κατήγγειλε έχουν βίλα με πισίνα στα βόρεια προάστια, δεν πληρώνουν τίποτα και «κρύβονται» πίσω από το νόμο της προστασίας των ακινήτων. «Σπίτια θα χαθούν μόνο από ανθρώπους που δανείστηκαν παράλογα. χωρίς κανένα μέτρο και χωρίς καμιά δίκη τους αποταμίευση. Αυτοί που πήραν σπίτι με 100% δανειοδότηση δεν θεώρησαν το σπίτι ποτέ δικό τους και για αυτό δεν πληρώνουν. Γιατί να προστατέψουμε αυτόν που αγόρασε βίλα με πισίνα στα βόρεια προάστια και δανείστηκε πέρα από κάθε λογική χωρίς να πληρώνει τίποτα».
«Θα πρέπει να προστατευτεί μόνο αυτός που πραγματικά μόχθησε και με τις αποταμιεύσεις του μαζί με ένα δάνειο πήρε μια κατοικία για να καλύψει τις στεγαστικές του ανάγκες» είπε καταλήγοντας ο κ. Παραδιάς».
«280.000 ακίνητα θα κινδυνεύσουν με πλειστηριασμό»
Ο Ιωάννης Βασαριώτης, γραμματέας της Ένωσης Καταναλωτών και Δανειόληπτων, προειδοποιεί μιλώντας στο newpost πως αν θα γίνει άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών θα κινδυνεύσουν πάνω από 280.000 ακίνητα και όχι 106.000 που ακούγεται.
«Μιλάμε ότι πάνω από το 35% των στεγαστικών δανείων βρίσκονται στο κόκκινο. Αυτό που δίνουν προς τα έξω είναι ότι είναι το 21% στο κόκκινο γιατί εξυπηρετείται ο δανεισμός των τραπεζών και για αυτό κάνουν λόγο μόνο για 21%. Μιλάνε για 106.000 ακίνητα αλλά είναι πολύ απλό με βάση το υποθηκοφυλακείο της χώρας να διαπιστώσεις πως πρόκειται για πάνω από 280.000 τα ακίνητα που θα κινδυνεύσουν με πλειστηριασμό» είπε χαρακτηριστικά.
Προσθέτοντας ο κ. Βασαριώτης έκανε λόγο για κραχ στην αγορά των ακινήτων αν έβγαιναν την ίδια στιγμή στο «σφυρί» 280.000 κατοικίες. «Θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως αν γίνουνπλειστηριασμοί θα γίνει κραχ στην αγορά των ακινήτων, δηλαδή σκεφτείτε 280.000 να βγουν στο σφυρί την ίδια στιγμή. Αυτό δεν συμφέρει ούτε τις τράπεζες καθώς θα χάσουν χρήματα».
«Για παράδειγμα αν κάποιος χρωστάει 300000 ευρώ και σημερινή αξία του ακινήτου είναι 200.000 ευρώ, εφόσον θα γίνει πλειστηριασμός, η τράπεζα θα αποδεχθεί ότι θα χάσει όχι μόνο τη διαφορά της εμπορικής αξίας του σήμερα, που συνεπάγεται πως θα χάσει τεράστιο μέρος της οφειλής την οποία θα μπορούσε να ρυθμίσει με προνομιακούς ορούς με τον δανειολήπτη και να το πληρώνει μακροπρόθεσμα»
Όπως μας είπε ο κ. Βασαριώτης είναι ομολογία των τραπεζών πως θα χάσουν πάρα πολλά χρήματα με τους πλειστηριασμούς και για αυτό και μόνο δεν πρόκειται να γίνει στη πράξη ενώ δεν πρέπει να ανησυχούν οι δανειολήπτες.
Στην επικαιροποίηση των δηλώσεων ακινήτων Ε9 θα πρέπει να προχωρήσουν όλοι οι φορολογούμενοι μέσα στο επόμενο δίμηνο. Αυτό προβλέπει το νέο μνημόνιο ενώ με απόφαση του υπουργείου Οικονομικών θα πρέπει να προστεθεί και ένα δεδομένο στις δηλώσεις Ε9 προκειμένου η εφορία να μάθει την πραγματική ακίνητη περιουσιακή κατάσταση κάθε φορολογούμενου και να τη φορολογήσει με βάση τον υπό μελέτη νέο ενιαίο φόρο ακινήτων.
Τόσο στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και στην έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την πορεία εφαρμογής του ελληνικού οικονομικού προγράμματος υπάρχει ειδική αναφορά στο νέο ενιαίο φόρο ακινήτων και ειδικά στα προβλήματα που υπάρχουν για την επιτυχημένη εφαρμογή του. Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ότι οι φορολογούμενοι φορολογούνται για ό,τι δηλώσουν χωρίς να υπάρχει κάποιος μηχανισμός για να εξακριβωθεί η ακρίβεια των δηλωθέντων. Το αποτέλεσμα είναι απόκρυψη ακίνητης περιουσίας ή δήλωσή της με ανακριβή χαρακτηριστικά που έχουν σαν αποτέλεσμα την υποφορολόγησή τους.
Για να αντιμετωπισθεί αυτό το πρόβλημα και να δημιουργηθεί μια αξιόπιστη βάση δεδομένων πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί ο νέος ενιαίος φόρος ακινήτων η τρόικα απαίτησε να επικαιροποιήσουν όλοι οι φορολογούμενοι τις δηλώσεις Ε9 αναγράφοντας σε αυτές μια σειρά από νέα στοιχεία που θα χρησιμοποιηθούν για διασταυρώσεις επαλήθευσης. Πιο συγκεκριμένα στο Ε9 οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δηλώσουν:
-τον αριθμό παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος που υπάρχει στο κτίσμα (εφόσον υπάρχει)
-τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του ακινήτου τους
Με βάση αυτά τα δυο στοιχεία το υπουργείο Οικονομικών θα μπορέσει να διαπιστώσει αν τα χαρακτηριστικά των ακινήτων που δηλώνουν οι φορολογούμενοι στο Ε9 είναι τα πραγματικά. ʽΕτσι θα μπορέσει να διασταυρώσει αν έχει δηλωθεί μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική, αν έχει αποκρυβεί η δήλωση κάποιου περιουσιακού στοιχείου ή αν έχει δηλωθεί λανθασμένη θέση προκειμένου να μειωθεί ο οφειλόμενος φόρος. Επίσης η εφορία θα χρησιμοποιήσει τα στοιχεία προκειμένου να εντοπίσει τους πραγματικούς ιδιοκτήτες των ακινήτων για τα οποία δεν έχει πληρωθεί το χαράτσι καθώς στους λογαριασμούς της ΔΕΗ εμφανίζονταν άλλα ονόματα.
Προϋπόθεση για την εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών από τα «κόκκινα» δάνεια θεωρεί το ΔΝΤ την άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών και για πρώτη φορά κάνει ξεκάθαρη αναφορά στην έκθεσή του, θέτοντας θέμα κατάργησης των προστατευτικών μέτρων που ισχύουν από το 2009 στην Ελλάδα.
Όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζεται μεταξύ άλλων στην έκθεση αξιολόγησης, οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζουν πλήθος προκλήσεων στην αντιμετώπιση του μεγάλου αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μεταξύ των οποίων οι νομικές και δικαστικές αδυναμίες όπως η απαγόρευση διενέργειας πλειστηριασμών και οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής στα δικαστήρια. Υπό το πρίσμα αυτό θεωρεί πως απαιτείται να γίνουν περισσότερα βήματα ώστε να ενισχυθεί το πλαίσιο είσπραξης των δανείων αλλά και να ανακτηθούν οι οφειλές των δανειοληπτών προς τις τράπεζες μέσω των εμπράγματων εγγυήσεων, υπονοώντας πως πρέπει να δοθεί πλέον η δυνατότητα εκποίησης των collaterals ώστε να εισπραχθούν τα χρέη.
Είναι η πρώτη φορά που το ΔΝΤ ανοίγει επίσημα θέμα απελευθέρωσης των πλειστηριασμών στην Ελλάδα, ενώ αντίστοιχη αναφορά απουσιάζει από την έκθεση αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μένει πλέον να φανεί αν η άρση των πλειστηριασμών που σύμφωνα με εκτιμήσεις μπορεί να αφορά μέχρι και 200.000 ακίνητα στην Ελλάδα, θα ενταχθεί ως όρος και προαπαιτούμενο καταβολής της επόμενης δόσης στο αναθεωρημένο Μνημόνιο.
Η απόφαση σε κάθε περίπτωση θεωρείται ειλημμένη από την κυβέρνηση και ήδη το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ξεκινήσει την προετοιμασία τόσο για την απελευθέρωση των πλειστηριασμών όσο και για τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο «διευκόλυνσης» των δανειοληπτών. Σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν θεσπιστεί τυποποιημένα πρωτόκολλα για τα «αποδεκτά έξοδα διαβίωσης» και τους «συνεργάσιμους δανειολήπτες», με βάση το μοντέλο των οποίων θα επιχειρείται η ρύθμιση μη εξυπηρετούμενων δανείων από τις τράπεζες και τα δικαστήρια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παράλληλα μέχρι το τέλος Οκτωβρίου ομάδα εργασίας που συστήνεται αυτή την περίοδο με την τεχνική βοήθεια υπαλλήλων του ΔΝΤ, της Ε.Ε. και της ΕΚΤ θα προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την επιτάχυνση της αποπληρωμής χρεών.
Η Κυβέρνηση επεξεργάζεται διάφορα σενάρια για τον τρόπο απελευθέρωσης τον πλειστηριασμών μεταξύ των οποίων να επιτρέψει σταδιακά από τον Ιανουάριο τους πλειστηριασμούς που αφορούν σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια του 2009, και κάθε 6μηνο ή χρόνο, να «απελευθερώνει» έναν ακόμη χρόνο. Επίσης να μειώνεται σταδιακά κατά 50.000 ευρώ ή περισσότερο το ελάχιστο όριο (σήμερα είναι 200.000 ευρώ) της αντικειμενικής αξίας του ακίνητου πάνω από το οποίο θα επιτρέπεται η εκποίηση του ακινήτου κ.ά.
Θα υπάρξουν παράλληλα συγκεκριμένα κριτήρια σύμφωνα με το ΥΠΑΝ, όπως μεταξύ άλλων η αξία των ακινήτων, τα ανεξόφλητα υπόλοιπα των δανείων, η οικονομική κατάσταση των δανειοληπτών κ.ά., ενώ αλλαγές θα γίνουν και στο θεσμικό πλαίσιο των πλειστηριασμών ώστε αυτοί να διενεργούνται ταχύτερα.
Στην ίδρυση ανώνυμης εταιρείας για την αξιοποίηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας της προχωρά η Εκκλησία, με συνέταιρο κατά 50% το ελληνικό δημόσιο το οποίο θα λαμβάνει και αντίστοιχο ποσοστό από την απόδοση των επενδύσεων.
Με τροπολογία που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών για τον Κώδικα των Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών προβλέπεται η ίδρυση της Εταιρεία Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Ακίνητης Περιουσίας Α.Ε. (ΕΑΕΑΠ).
Αποκλειστικός σκοπός της τελευταίας είναι η διοίκηση, διαχείριση και αξιοποίηση των ακινήτων επί των οποίων διατηρεί περιουσιακά δικαιώματα ή των οποίων ασκεί τη διοίκηση και διαχείριση η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών ή νομικά πρόσωπα ή φορείς που υπάγονται στη δικαιοδοσία της. Στην ΕΑΕΑΠ μπορούν να περιέλθουν και τα δικαιώματα διοίκησης, διαχείρισης και
αξιοποίησης και άλλων ακινήτων που ανήκουν σε άλλα νομικά πρόσωπα της Εκκλησίας όπως μητροπόλεις, μονές, Αποστολική Διακονία κ.λ.π. Η διάρκεια της ΕΑΕΑΠ είναι 99 χρόνια, θα διέπεται από το νομικό καθεστώς για τις Ανώνυμες Εταιρείες, ενώ στο μετοχικό κεφάλαιο, ύψους 300.000 ευρώ, θα συμμετέχουν κατά 50% το Ελληνικό Δημόσιο και κατά 50% η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών.
Η ΕΑΕΑΠ θα έχει τη δυνατότητα σύστασης εταιρειών ειδικού σκοπού για την αξιοποίηση σημαντικών περιουσιακών στοιχείων. Τα ακίνητα θα μεταβιβαστούν στη νέα εταιρεία χωρίς αντάλλαγμα και ατελώς, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε φόρου, τέλους ή άλλου βάρους για χρονική περίοδο που δεν μπορεί να υπερβεί τα 99 έτη.
Ανοικτό παράθυρο για συνέχιση του χαρατσιού στα ακίνητα μέσω της ΔΕΗ και το 2014, αφήνει στην έκθεσή του το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αμφισβητώντας την προσπάθεια της κυβέρνησης να εφαρμόσει τον Ενιαίο Φόρο.
Όπως αναφέρει το ΔΝΤ στην έκθεση που δημοσιεύτηκε χθες, θα πρέπει να εξεταστεί η επέκταση του χαρατσιού εφόσον γίνουν κάποιες τροποποιήσεις για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα συνταγματικότητας που έχουν προκύψει.
«Αν και σε αυτό το πεδίο υπάρξει αποτυχία, αυτό θα σημάνει την ανάγκη για μεγαλύτερη εξάρτηση το 2014 σε μέτρα περικοπής δαπανών σε σχέση με αυτά που σχεδιάζουν οι ελληνικές αρχές, περιλαμβανομένων ενδεχομένως με στοχευμένες μειώσεις σε κοινωνικά ευαίσθητες περιοχές», αναφέρει η έκθεση.
Τέλος, σημειώνεται στην έκθεση ότι η θέσπιση του ενιαίου φόρου ακινήτων είναι πολύ δύσκολο να γίνει μέσα στα στενά χρονικά περιθώρια έως το τέλος του έτους καθώς είναι μια περίοδος που η φορολογική διοίκηση έχει αναλάβει παράλληλα να φέρει εις πέρας και άλλες μεταρρυθμίσεις όπως είναι η καθιέρωση του νέου κώδικα φορολογικών διαδικασιών, η εφαρμογή του νέου κώδικα φορολογίας εισοδήματος κ.ά.
Σοβαρό πρόβλημα στο νέο νόμο για τα αυθαίρετα που συζητείται στη Βουλή, προκαλεί η γνωμοδότηση της Επιστημονικής Υπηρεσίας του Κοινοβουλίου.
Η Υπηρεσία βάζει στο τραπέζι ζητήματα συνταγματικότητας βασικών διατάξεων του νομοσχεδίου, ζητώντας ουσιαστικά από τον αρμόδιο υπουργό, κ. Καλαφάτη, να προχωρήσει σε αλλαγές.
«Οριστική εξαίρεση αυθαιρέτου από την κατεδάφιση επιτρέπεται, κατά τρόπο συνταγματικώς ανεκτό, κατ' αρχήν μόνο για τα παλαιά αυθαίρετα, δηλαδή όσα ανεγέρθηκαν μέχρι την 31.01.1983, ημερομηνία που ορίσθηκε από τον ν. 1337/1983 (σ.σ. νόμος Τρίτση). Τα μεταγενεστέρως ανεγερθέντα αυθαίρετα κτίσματα δεν επιτρέπεται, κατά κανόνα, να εξαιρούνται της κατεδάφισης», αναφέρεται στην έκθεση.
Κατ' εξαίρεση, ωστόσο, σύμφωνα πάντα με την έκθεση και βάσει της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, είναι δυνατή η οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση νέων αυθαίρετων κατασκευών εφόσον πρόκειται είτε για ήσσονος σημασίας παραβάσεις, είτε για περιπτώσεις, ειδικώς προβλεπόμενες στον νόμο, οι οποίες υπηρετούν μείζονος σημασίας συνταγματικό σκοπό (π.χ. κατασκευές που είχαν χτιστεί για την εξυπηρέτηση των Ολυμπιακών Αγώνων).
Επί των άρθρων 13, 14, 15 και 16 - παρέχουν τη δυνατότητα υπαγωγής στις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου αυθαιρέτων κατασκευών ή χρήσεων σε κτίρια ευρισκόμενα σε παραδοσιακούς οικισμούς ή τμήματος πόλης, σε διατηρητέα κτίρια, καθώς και σε κτίρια και εγκαταστάσεις που ανήκουν στο Δημόσιο και σε δημόσιες επιχειρήσεις - η Επιστημονική Υπηρεσία θέτει ερωτηματικά κατά πόσον οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εναρμονίζονται με τη συνταγματική επιταγή του άρθρου 24 (παρ. 2 και της παρ. 6), δεδομένου ότι παραβιάζεται η ρητή συνταγματική επιταγή για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας και του παραδοσιακού πολεοδομικού του ιστού.
Σημαντικό ζήτημα τίθεται για τα άρθρα 7 και 8 τα οποία περιλαμβάνουν διατάξεις για εξαίρεση από την κατεδάφιση και αναστολή είσπραξης προστίμων και επιβολής κυρώσεων για τις υφιστάμενες έως την 28.7.2011 αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, είναι αντίθετες με το Σύνταγμα ρυθμίσεις με τις οποίες επιτρέπεται η υπό όρους εξαίρεση από την κατεδάφιση αυθαίρετων κατασκευών που ανεγείρονται μετά τη θέσπιση πολεοδομικών κανόνων και κατά παράβαση των διατάξεων που αφορούν όρους, περιορισμούς δομήσεως ή χρήσεις γης (νέες κατασκευές).
Πάντως, για τις κατασκευές που ευρίσκονται σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως και έχουν ανεγερθεί έως τις 31.1.1983, η κρίση περί οριστικής εξαιρέσεως από την κατεδάφιση, σύμφωνα με την Υπηρεσία, «είναι επιτρεπτή μόνον εάν προηγηθεί ένταξη της περιοχής αυτής σε πολεοδομικό σχέδιο, διότι διαφορετικά το αποτέλεσμα θα ήταν η γενικευμένη νομιμοποίηση αυθαιρέτων που θα καθιστούσε αδύνατο ή λίαν δυσχερή τον ορθολογικό σχεδιασμό κατά τους ανωτέρω κανόνες (ΣτΕ 3356/2005)».
Για τις κατασκευές που χτίστηκαν μετά τις 31.1.1983 ισχύει ο κανόνας της κατεδαφίσεως.
Για τα άρθρα 32, 33, 34, 35 και 37 που αναφέρονται στην Τράπεζα Γης και στη μεταφορά συντελεστή δόμησης η Επιστημονική Υπηρεσία επισημαίνει ότι οι παρεκκλίσεις από τους γενικούς όρους δόμησης, οι οποίες γίνονται δια μεταφοράς συντελεστή μπορούν να επιτραπούν μόνο σε καθορισμένες ζώνες, γνωστές εκ των προτέρων στους πολίτες, οι οποίες πρέπει να αποτυπώνονται σε διάγραμμα δημοσιευμένο στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, ο θεσμός της μεταφοράς είναι μεν κατά το Σύνταγμα αποζημιωτικός όμως εντάσσεται και αυτός στο γενικό πολεοδομικό σχεδιασμό, ο οποίος γίνεται με τα κριτήρια του άρθρου 24 παρ. 2 του Συντάγματος
«Δεδομένου ότι η μεταφορά συντελεστή δόμησης εντάσσεται στον πολεοδομικό σχεδιασμό, δημιουργείται προβληματισμός ως προς το πώς διασφαλίζεται η εναρμόνιση αυτού του ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής και διαχείρισης τίτλων δικαιώματος συντελεστή δόμησης προς τον ευρύτερο πολεοδομικό σχεδιασμό, λαμβανομένου υπόψη και του ότι φορέας της Τράπεζας Γης δύναται να είναι ιδιώτης, φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Ερωτάται, περαιτέρω, αν, εν τοις πράγμασι, ο ανωτέρω φορέας θα συμμετέχει κατ' αυτόν τον τρόπο στον πολεοδομικό σχεδιασμό και υπό ποιες προϋποθέσεις», αναφέρει η Επιστημονική Υπηρεσία.
Ο κ. Καλαφάτης ανέφερε ότι το σύνολο των διατάξεων του νόμου περιέχει έντονα πολεοδομικά χαρακτηριστικά. «Έχουμε θέσει στον πυρήνα κάθε ρύθμισης την έννοια του πολεοδομικού σχεδιασμού με αλληλοσυμπληρούμενες διατάξεις», υποστήριξε. Τόνισε μάλιστα ότι «αυτό που γίνεται με το παρόν νομοσχέδιο- για αυτό και θεωρούμε ότι αντιμετωπίζουμε το ζήτημα συνταγματικότητας- είναι ότι "ξεμπλοκάρει" τη δυνατότητα, όπου αυτή υπάρχει, για να γίνει ο προαπαιτούμενος πολεοδομικός σχεδιασμός».
Ο κ. Καλαφάτης επεσήμανε τις τρεις προϋποθέσεις που θέτει ο νέος νόμος:
- Η πρώτη έχει να κάνει με τη χωροθέτηση. Να βρίσκεται το ακίνητο σε περιοχή η οποία με διαπιστωτική απόφαση, που εκδίδεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος, είναι από εκείνες που έχουν επιλεγεί για να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός.
- Η δεύτερη σχετίζεται με την ακρίβεια των στοιχείων που καταθέτει ο πολίτης. Θα πραγματοποιείται έλεγχος των υποβαλλόμενων στοιχείων, από ελεγκτή δόμησης, εντός προθεσμίας 7 ετών από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου.
- Η τρίτη αφορά τον συντελεστή δόμησης. Αν υπάρχει υπέρβαση είναι δυνατή η ανταλλαγή ή εξαγορά, μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας της Τράπεζας Γης, συντελεστή δόμηση ίσου με την υπέρβαση δόμησης που έχει πραγματοποιηθεί, εντός 7 ετών, από την δημοσίευση του νόμου.
«Είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι αυτή είναι η καλύτερη λύση. Έχει στέρεα νομική βάση. Ευρύτητα στο σχεδιασμό γιατί βλέπει τον εθνικό χώρο ως ενιαίο. Και περιγράφει μια υγιή σχέση του πολίτη με το κράτος», τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός.
Σε ό,τι αφορά τις κατεδαφίσεις, ο κ. Καλαφάτης ανέφερε ότι «εισάγονται αντικειμενικά κριτήρια στη διαδικασία ιεράρχησης κατεδαφίσεων και επιλύονται πρακτικά προβλήματα για να προχωρήσουν».
