Έρχεται κατάργηση της δυνατότητας εκχώρησης των ανείσπρακτων ενοικίων στο Δημόσιο, γεγονός το οποίο σημαίνει φόρος από 13% έως και 35% (μετά την αύξηση των συντελεστών, την οποία επίσης προβλέπει το Μνημόνιο) σε όσους έχουν νοικιάσει σπίτια και καταστήματα αλλά δεν έχουν εισπράξει τα ενοίκια. Φόρος δηλαδή και μάλιστα τσουχτερός για εισοδήματα τα οποία δεν εισπράχθηκαν.Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δανειστές δεν είδαν εξ αρχής με καλό μάτι τη δυνατότητα εκχώρησης των ανείσπρακτων ενοικίων στο Δημόσιο, θεωρώντας παράλογο ένα ζήτημα μεταξύ ιδιωτών να μεταφέρεται ως πρόβλημα στο υπουργείο Οικονομικών. Πολύ περισσότερο δε, όταν η εισπραξιμότητα αυτών των ανείσπρακτων ενοικίων είναι μηδενική, καταλήγοντας απλώς να αυξάνονται τα ληξιπρόθεσμα των ιδιωτών προς το δημόσιο. Το κεφάλαιο αυτό φαίνεται να έχει κλείσει. Όσοι πρόλαβαν φέτος και εκχώρησαν ανείσπρακτα ενοίκια του 2014, έχει καλώς, του χρόνου όμως θα κληθούν να πληρώσουν φόρο.
Οι ιδιοκτήτες
Πραγματική θηριωδία σε βάρος τόσο των ιδιοκτητών όσο και των ενοικιαστών τους, συνιστά η σχεδιαζόμενη κατάργηση της διαδικασίας εκχώρησης ανείσπρακτων μισθωμάτων, η οποία επαναφέρει τη φορολόγηση των ιδιοκτητών επί ανύπαρκτων εισοδημάτων, όπως ακριβώς και επί φανταστικών αντικειμενικών αξιών με τον ΕΝΦΙΑ!
Αυτό θα ειναι το αποτέλεσμα της κατάργησης της δυνατότητας εκχώρησης των ανείσπρακτων ενοικίων στο Δημόσιο, που αποδέχθηκε η κυβέρνηση να συμπεριληφθεί στη λίστα με τα προαπαιτούμενα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι ιδιοκτήτες ακινήτων υποχρεώνονται από το κράτος και τους δανειστές να δηλώσουν ως εισόδημα και να φορολογηθούν για ενοίκια που ούτε εισέπραξαν ούτε μπορεί ποτέ να εισπράξουν. Το αποκορύφωμα είναι ότι αυτή τη στιγμή πρακτικά ουδείς έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε εκτέλεση σχετικών δικαστικών αποφάσεων καθώς αυτό απαγορεύεται λόγω capital controls, κάτι που αν συνεχιστεί φοβούμαστε ότι θα οδηγήσει ακόμη και σε αυτοδικίες.
Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί ότι μεσοπρόθεσμα η ρύθμιση αυτή αποτελεί βόμβα στα θεμέλια της μισθωτικής αγοράς και της κοινωνικής συνοχής, καθώς στις περιπτώσεις καθυστέρησης καταβολής των ενοικίων οι ιδιοκτήτες θα αντιμετωπίζουν το δίλημμα, είτε να εξώσουν τους ενοικιαστές με τους οποίους ενδεχομένως έχουν πολυετή συνεργασία, είτε να πληρώσουν φόρο εισοδήματος για χρήματα που ποτέ δεν εισέπραξαν, πέρα από τα απλήρωτα κοινόχρηστα, λογαριασμούς ΔΕΚΟ κλπ., και φυσικά από τον επερχόμενο ΕΝΦΙΑ...
Είναι προφανές ότι η ρύθμιση αυτή θα έχει άκρως δυσμενείς επιπτώσεις στους επιχειρηματίες και κυρίως τους μικρομεσαίους, για πολλούς από τους οποίους η -αναγκαστική πλέον, από την πλευρά των ιδιοκτητών – έξωση ισοδυναμεί με οικονομική καταστροφή. Θέλουμε επίσης να υπενθυμίσουμε ότι η επαναφορά του μέτρου της εκχώρησης ενοικίων ψηφίστηκε μόλις πριν λίγους μήνες από την ίδια κυβερνητική πλειοψηφία που σχεδιάζει τώρα να ανακαλέσει την ψήφο της.
Η ΠΟΜΙΔΑ καλεί την κυβέρνηση να μην προχωρήσει στην ψήφιση αυτού του καταστρεπτικού για την οικονομία και την κοινωνία μέτρου και σε κάθε περίπτωση να διασφαλίσει ότι οι όποιες αλλαγές θα ισχύσουν για τα εισοδήματα του 2015 και όχι γι’ αυτά του 2014. Διαφορετικά οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να αναμένουν την έκδοση συμπληρωματικής εκκαθάρισης για τα περυσινά εισοδήματα με πρόσθετους φόρους και αυξημένη εισφορά αλληλεγγύης για τα "φανταστικά" τους εισοδήματα..
«Παγωμένη» εμφανίζεται η αγορά ακινήτων σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας της Marc που παρουσιάστηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρίας Θωμά Γεράκι στο συνέδριο ακινήτων της Prodexpo.
Ειδικότερα, στην ερώτηση εάν «εσείς (ή κάποιο μέλος του νοικοκυριού σας) σκοπεύετε να προχωρήσετε σε κάποια αγορά ακινήτου μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια ή να κάνετε κάποια επένδυση σε ακίνητα;(αγορά, ανέγερση)» μόλις το 4,5% απάντησε Ναι & μάλλον ενώ Όχι & μάλλον όχι απάντησε το 94,9%
Στην ερώτηση εάν «εσείς ή κάποιο μέλος του νοικοκυριού σας σκοπεύετε να προχωρήσετε σε κάποια πώληση ακινήτου την επόμενη τριετία» το 81,2% απάντησε Όχι & μάλλον όχι και Ναι & μάλλον ναι το 18,8% Το 94,9% των ερωτηθέντων δεν ψάχνουν προς ενοικίαση κάποιο ακίνητο αυτή την περίοδο ενώ μόλις το 5,1% ψάχνει.
Στην ερώτηση «πιστεύετε ότι οι τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα τα επόμενα 2-3 χρόνια θα μειωθούν περισσότερο, θα αρχίσουν να αυξάνονται, ή θα παραμείνουν σταθερές» το 50,4% εκτιμά ότι θα μειωθούν, θα αυξηθούν το 6,8% και θα σταθεροποιηθούν το 30,8%.
Στην ερώτηση εάν έχετε στεγαστικό δάνειο που τρέχει ακόμη Ναι απάντησε το 23,4% και όχι το 76,6%
Ένας στους τρεις δανειολήπτες αντιμετωπίζει δυσκολία στην αποπληρωμή του δανείου του. Ειδικότερα στη ερώτηση «πώς ανταποκρίνεστε τις δόσεις του στεγαστικού δανείου», πάντα στην ώρα τους απάντησε το 69,3%, ενώ συχνά με κάποια καθυστέρηση το 18% και «έχω καθυστερημένες οφειλές» το 11,7%
Στην ερώτηση εάν «Έχετε κάνει διακανονισμό για μικρότερες δόσεις», Ναι απάντησε το 40,9% και Όχι το 54,8%
«Πιστεύετε ότι θα μπορέσετε να αποπληρώνετε κανονικά τις δόσεις του στεγαστικού σας στο μέλλον», Ναι & μάλλον ναι απάντησε το 59,1% και Όχι & μάλλον όχι 28,4%
Αναφορικά με την φορολογία στην ερώτηση εάν «πιστεύετε ότι θα μπορέσετε να πληρώσετε τους φόρους που αφορούν το ακίνητό σας» το 30,9% απαντά Όχι & μάλλον όχι 30,9% και Ναι & μάλλον ναι το 64,4%
Εάν καταφέρνετε να πληρώνετε το ενοίκιό σας στην ώρα του, στην ώρα του απάντησε το 58,9% και με κάποια καθυστέρηση το 28,8%, ενώ το 11,7% έχει καθυστερημένα ενοίκια (πάνω από ένα).
Σας έγινε κάποια μείωση ενοικίου λόγω της κρίσης, Ναι απάντησε το 67,6% και όχι το 31,5%
Αναφορικά με την αξιοποίηση των ακινήτων του Δημοσίου το 18,1% αναφέρει ότι πρέπει να πουληθούν σε ιδιώτες / επενδυτές έτσι ώστε να μπορέσει να καλυφθεί ένα μέρος του δημοσίου χρέους, το 34,1% ότι πρέπει να παραχωρηθούν σε ιδιώτες / επενδυτές έτσι ώστε να γίνουν οι κατάλληλες επενδύσεις, το 6,4% ότι πρέπει να μείνουν ως έχουν στο κράτος και το 34,2% ότι πρέπει να παραχωρηθούν για αξιοποίηση στις τοπικές κοινωνίες.
Αναφορικά με έργα που σχεδιάζονται ή ήδη υλοποιούνται στην Αττική, το 56,5% θεώρησε πολύ σημαντική την ανάπλαση του Ελληνικού για την αναβάθμιση της εικόνας του λεκανοπεδίου Αττικής και αρκετά σημαντικό το 29,3%, ενώ το 74,4% εκτίμησε πολύ σημαντικό την αξιοποίηση των Ολυμπιακών Ακινήτων.
Η έρευνα έγινε από τις 29 Σεπτεμβρίου μέχρι την 1 Οκτωβρίου στο λεκανοπέδιο Αττικής σε δείγμα 805 νοικοκυριών.
Καταστροφική οκταετία για την αγορά ακινήτων, με μείωση τιμών ακόμη και 65%, χαρακτηρίζεται η περίοδος 2008-2015, αλλά φαίνεται ότι ο κλάδος δεν έχει πιάσει «πάτο».
Τα εντυπωσιακά στοιχεία που έδωσαν χθες παράγοντες της κτηματαγοράς στο συνέδριο της Prodexpo δείχνουν ότι οι ιδιοκτήτες στην Ελλάδα έχουν υποστεί τεράστια ζημιά, καθώς βλέπουν να απαξιώνεται πλήρως η περιουσία τους. Μάλιστα, πολλοί εξ αυτών πληρώνουν δάνεια για ακίνητα χαμηλής πλέον αξίας, ενώ ένας στους τρεις δανειολήπτης δηλώνει ότι αδυνατεί πλέον να πληρώσει.
Τη μεγαλύτερη «ζημιά» στην οκταετία έχουν υποστεί, πάντως, οι μονοκατοικίες στα βόρεια προάστια και τα γραφεία σύγχρονων προδιαγραφών. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος, Δ. Μπινιάρης:
• Οι μειώσεις στις μονοκατοικίες των βορείων προαστίων έως 400 τ.μ. έφτασαν 60%-65%.
• Αναφορικά με τις διακυμάνσεις τιμών σε οικόπεδα του Παλαιού Ψυχικού και της Φιλοθέης: Ενα οικόπεδο στο Παλαιό Ψυχικό ή στη Φιλοθέη κόστιζε περίπου 550.000 ανά στρέμμα το 1997, με τις τιμές να εκτοξεύονται στα 3 εκατ. ευρώ ευρώ ανά στρέμμα το 2000 και στα 4 εκατ. ευρώ ανά στρέμμα το 2007, λίγο πριν αρχίσει η κρίση, ενώ εν έτει 2015, οι τιμές έχουν υποχωρήσει στο 1 εκατ. ευρώ το στρέμμα.
• Μεγάλη είναι η πτώση και στους γραφειακούς χώρους με ένα ποσοστό από 50% έως 60% κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου, ενώ οι σύγχρονοι αποθηκευτικοί χώροι έχουν σημειώσει πτώση σε ποσοστό 45% έως 50%.
• Πτώση από 35% έως 45% έχουν σημειώσει οι τιμές σε κεντρικά καταστήματα.
• Μικρότερη, μεταξύ 20%-25%, είναι η πτώση στα μικρά διαμερίσματα σε ακριβές συνοικίες της Αθήνας.
• Για τους γραφειακούς χώρους, οι τιμές στη Λεωφόρο Κηφισίας ανέρχονταν σε 25 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.) το 2007 και σήμερα έχουν υποχωρήσει στα 11 ευρώ ανά τ.μ. Στη Λεωφόρο Συγγρού έχουν μειωθεί από τα 15 ευρώ ανά τ.μ. στα 8 ευρώ ανά τ.μ., ενώ στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης από τα 18 στα 9 ευρώ ανά τ.μ.
• Στις αποθήκες, οι τιμές στη Δυτική Αττική βρίσκονταν στα 7 ευρώ ανά τ.μ. το 2007 και σήμερα στα 3 ευρώ ανά τ.μ. Στη Βόρεια Αττική έχουν υποχωρήσει στα 4,5 ευρώ από τα 8 ευρώ ανά τ.μ. το 2007. Μεγαλύτερη είναι η πτώση στη Βοιωτία, όπου από τα 4 ευρώ ανά τ.μ. το 2007 σήμερα μισθώνει κάποιος αποθήκη με 1,5 ευρώ ανά τ.μ.
Σύμφωνα με τον κ. Μπινιάρη, η αγορά και οι εμπλεκόμενοι σ' αυτήν έκαναν τραγικά λάθη κατά τη διάρκεια της «χρυσής δεκαετίας» 1997- 2007, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι οι τράπεζες έδιναν δάνεια ακόμη και για το 120% της αξίας του ακινήτου, ενώ και οι καταναλωτές από την πλευρά τους, από μισθωτές ένιωθαν «ιδιοκτήτες» δανειζόμενοι και αυτοί στο 120% της αξίας αγοράς του ακινήτου. Επιπλέον, οι τρέχουσες εμπορικές αξίες των οικιστικών ακινήτων ανέρχονταν από το διπλάσιο έως το? πενταπλάσιο των αντικειμενικών αξιών, ενώ το κόστος μεταβίβασης του ακινήτου έφθανε το 15% της αντικειμενικής αξίας.
Οι μεσίτες ακινήτων και οι βοηθοί τους από τα 8.000 μέλη πανελλαδικά ξεπερνούν πια τα 30 χιλ. μέλη, ενώ οι παράνομοι μεσίτες (δικηγόροι, χρηματιστές, μηχανικοί κ.τ.λ.) ξεπερνούν τις 10 χιλ. Οι μηχανικοί, με ταχύρυθμο σεμινάριο βαφτίζονται εκτιμητές- ανεξάρτητοι συνεργάτες των τραπεζών. Αποτέλεσμα; Οι τιμές στην Αθήνα τη χρυσή περίοδο της ελληνικής κτηματοαγοράς να είναι κατά πολύ υψηλότερες από τις τιμές στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο!.
Στα λάθη που εξακολουθούμε και τώρα να κάνουμε ο κ. Μπινιάρης συμπεριλαμβάνει καταρχάς την υπερφορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, με αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση της αξίας της.
«Για να ανακάμψει η αγορά απαιτείται επανεκτίμηση όλων των ενυπόθηκων και των ''κόκκινων'' δανείων από ανεξάρτητους πιστοποιημένους εκτιμητές, καθώς και αναλογικό κούρεμα ώστε να γίνουν βιώσιμα. Επίσης, θα πρέπει να γίνει επανεκτίμηση από ανεξάρτητους εκτιμητές όλων των ακινήτων των τραπεζών, των ταμείων και του Δημοσίου, ώστε να μπορούν να διατεθούν στις τρέχουσες εμπορικές αξίες. Απαραίτητη θεωρείται και η δημιουργία δεικτών ακινήτων με τη συνεργασία όλων των παραγόντων της αγοράς και η άμεση υπαγωγή των αντικειμενικών αξιών στις τρέχουσες εμπορικές αξίες. Προϋπόθεση ανάκαμψης είναι και η ελάφρυνση της φορολογίας των ακινήτων προ της δήμευσής τους, καθώς και η άμεση εκμετάλλευση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας».
Ενας στους τρεις αδυνατεί να πληρώσει το δάνειό του
Μόλις το 4,5% απάντησε «ναι» και «μάλλον», ενώ «όχι» και «μάλλον όχι» απάντησε το 94,9% των πολιτών στην ερώτηση για το αν σκοπεύουν να αγοράσουν κάποιο ακίνητο τα επόμενα δύο χρόνια. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η κτηματαγορά δεν πρόκειται να ανακάμψει και οι πωλήσεις θα παραμείνουν σε «ρηχά» νερά.
Σύμφωνα με έρευνα της Marc:
Στην ερώτηση εάν «εσείς ή κάποιο μέλος του νοικοκυριού σας σκοπεύετε να προχωρήσετε σε κάποια πώληση ακινήτου την επόμενη τριετία» το 81,2% απάντησε «όχι» και «μάλλον όχι» και «ναι» και «μάλλον ναι» το 18,8%. Το 94,9% των ερωτηθέντων δεν ψάχνει προς ενοικίαση κάποιο ακίνητο αυτή την περίοδο, ενώ μόλις το 5,1% ψάχνει.
Στην ερώτηση «πιστεύετε ότι οι τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα τα επόμενα 2-3 χρόνια θα μειωθούν περισσότερο, θα αρχίσουν να αυξάνονται, ή θα παραμείνουν σταθερές», το 50,4% εκτιμά ότι θα μειωθούν, θα αυξηθούν το 6,8% και θα σταθεροποιηθούν το 30,8%. Στην ερώτηση εάν έχετε στεγαστικό δάνειο που τρέχει ακόμη, «ναι» απάντησε το 23,4% και όχι το 76,6%.
Ένας στους τρεις δανειολήπτες αντιμετωπίζει δυσκολία στην αποπληρωμή του δανείου του. Ειδικότερα στη ερώτηση «πώς ανταποκρίνεστε στις δόσεις του στεγαστικού δανείου», «πάντα στην ώρα τους» απάντησε το 69,3%, ενώ «συχνά με κάποια καθυστέρηση» το 18% και «έχω καθυστερημένες οφειλές» το 11,7%.
Στην ερώτηση εάν «έχετε κάνει διακανονισμό για μικρότερες δόσεις», «ναι» απάντησε το 40,9% και «όχ»ι το 54,8%.
«Πιστεύετε ότι θα μπορέσετε να αποπληρώνετε κανονικά τις δόσεις του στεγαστικού σας στο μέλλον», «ναι» και «μάλλον ναι» απάντησε το 59,1% και «όχι» και «μάλλον όχι» το 28,4%.
Αναφορικά με τη φορολογία, στην ερώτηση εάν «πιστεύετε ότι θα μπορέσετε να πληρώσετε τους φόρους που αφορούν το ακίνητό σας» το 30,9% απαντά «όχι» και «μάλλον όχι» το 30,9% και «ναι» και «μάλλον ναι» το 64,4%.
Εάν καταφέρνετε να πληρώνετε το ενοίκιό σας στην ώρα του, «στην ώρα του» απάντησε το 58,9% και «με κάποια καθυστέρηση» το 28,8%, ενώ το 11,7% έχει καθυστερημένα ενοίκια (πάνω από ένα).
Μεγάλες ανατροπές στον σχεδιασμό του φόρου ακινήτων, του γνωστού ΕΝΦΙΑ, αναμένεται να φέρει από το 2016 το υπουργείο Οικονομικών. Βασικότερη αλλαγή η θέσπιση αφορολόγητου ορίου στα 30.000 ευρώ ώστε να μην πληρώσουν φόρο οι μικρές περιουσίες, τόσο στις πόλεις όσο και στα χωριά. Ωστόσο, η υποχρέωση να μην μειωθεί το ποσό των 2,65 δισ. ως έσοδα για το κράτος θα φέρει αλλαγές στο φόρο που θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.
Εκεί θα υπάρξει ένταξη στο σχέδιο πόλεως ώστε να αυξηθεί σημαντικά ο φόρος για τους ιδιοκτήτες πολυτελών κατοικιών σε νησιά όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη κ.λπ. που τώρα καταβάλλουν μικρά ποσά σε σχέση με την αξία της περιουσίας τους.
Οπως αναφέρει η Καθημερινή το αφορολόγητο όριο δεν θα ξεπερνά τις 20.000 - 30.000 ευρώ και θα αφορά την πρώτη κατοικία η αντικειμενική αξία της οποίας δεν θα ξεπερνά για παράδειγμα τα 100.000 ή 150.000 ευρώ. Θα είναι δηλαδή με συγκεκριμένα κριτήρια που ενδεχομένως να συνδέονται και με το εισόδημα των ιδιοκτητών.
Τα πρώτα 20.000 - 30.000 ευρώ θα είναι αφορολόγητα και το υπόλοιπο τμήμα θα φορολογείται με τους συντελεστές που ορίζει ο σχετικός νόμος. Ωστόσο, εάν πρόκειται για πρώτη κατοικία αξίας για παράδειγμα 300.000 δεν θα υπάρχει αφορολόγητο και το ακίνητο θα φορολογείται όπως και σήμερα από το πρώτο ευρώ. Μεταξύ άλλων προβλέπεται
1. Εφαρμογή αφορολόγητου ορίου για σύνολο ακίνητης περιουσίας η αξία της οποίας δεν ξεπερνάει τα 20.000-30.000 ευρώ.
2. Ενταξη στα σχέδια πόλεων εκτάσεων της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας στις οποίες έχουν εντοπιστεί πολυτελείς κατοικίες και σήμερα φορολογούνται ελάχιστα δηλαδή με ένα ευρώ το στρέμμα. Το πρόβλημα αυτό θα αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών τον Σεπτέμβριο του 2016.
3. Τροποποίηση των κλιμάκων υπολογισμού του κύριου φόρου με αλλαγές στους συντελεστές και τα κλιμάκια των τιμών ζώνης. Στόχος είναι να περιορισθούν οι επιβαρύνσεις κυρίως χαμηλές και μεσαίες αξίες όπου η αντικειμενική αξία δεν ξεπερνά τα 800-1.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
4. Αύξηση των συντελεστών του συμπληρωματικού φόρου. Ο συμπληρωτικός φόρος επιβάλλεται στα ακίνητα η αξία των οποίων υπερβαίνει τα 300.000 ευρώ. Οι συντελεστές του συμπληρωματικού φόρου κυμαίνονται από 0,1% έως 1%.
5. Καταργήσεις απαλλαγών και εκπτώσεων που ισχύουν σήμερα εφόσον θεσμοθετηθεί το αφορολόγητο όριο.
Σημαντικές ελαφρύνσεις αλλά και επιβαρύνσεις θα προκύψουν, πιθανότατα για τον ΕΝΦΙΑ του 2017, όταν θα αναπροσαρμοστούν οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, τον Σεπτέμβριο του 2016 όπως έχει δηλώσει ο Τρ. Αλεξιάδης.
Το αργότερο μέχρι τις 15 Οκτωβρίου θα έχουν αναρτηθεί όλα τα εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ για 6,1 εκατ. φορολογούμενους. Συνολικά οι ιδιοκτήτες ακινήτων πρέπει να καταβάλουν 3,2 δισ. ευρώ (το εισπράξιμο υπολογίζεται σε 2,65 δισ. ευρώ) σε πέντε δόσεις. Η πρώτη δόση πρέπει να καταβληθεί στα τέλη Οκτωβρίου, ενώ η τελευταία στα τέλη Φεβρουαρίου.
«Αναπτύσσοντας το μέλλον» είναι το μήνυμα του 16ο Συνέδριου για την Αξιοποίηση της Ακίνητης Περιουσίας - Prodexpo - που συνέχισε και ολοκλήρωσε τις εργασίες του χθες Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2015 στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία.
Κατά τη διάρκεια του διήμερου συνεδρίου μέλη της Ελληνικής Κυβέρνησης, διακεκριμένοι Έλληνες και ξένοι ειδικοί εμπειρογνώμονες και διαχειριστές ακινήτων μεγάλων οργανισμών και τραπεζών έδωσαν παραστατική εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στην παρούσα φάση στο χώρο της Ελληνικής Αγοράς Ακινήτων και ανέπτυξαν τις προτάσεις τους σχετικά με το πως μπορεί η ανάπτυξη και η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
Η δεύτερη ημέρα του συνεδρίου ξεκίνησε με την ενότητα Σχεδιασμός και Πολιτικές για τις πόλεις του αύριο.
Ο Νίκος Χιωτάκης, πρώην δήμαρχος Κηφισιάς, μέλος ΚΕΔΕ αναφέρθηκε στην επιτυχημένη αξιοποίηση των ακινήτων του Δήμου, με αφορμή την κατασκευή ενός υπόγειου Parking στην πλατεία Πλατάνου. Σύμφωνα με τον κ. Χιωτάκη ''Όταν οι δήμοι θέλουν υπάρχουν τρόποι να αξιοποιήσουν την περιουσία τους''.
Ο ίδιος τόνισε ότι η αξιοποίηση και όχι απλά η κατοχή έχει ως αποτέλεσμα τις θετικές επιδράσεις στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής, ενώ μπορεί να αποτελέσει επιπρόσθετη πηγή εισοδήματος για τους ΟΤΑ και παράγοντας αναβάθμισης της ποιότητας ζωής. Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά στην διαχείρισης της περιουσίας των ΟΤΑ, όπως το γεγονός ότι στερούνται ουσιαστικής πολιτικής στρατηγικής για τα ακίνητά τους, τα εμπόδια που δημιουργεί το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και η απουσία εξειδικευμένης γνώσης και στελεχών.
¨Όπως κατέληξε: Για την αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού αποτελεί κόκκινη γραμμή η εκποίηση ακίνητης περιουσίας από την κυβέρνηση και το ΤΑΙΠΕΔ χωρίς την συναίνεση των Δήμων.
Σύμφωνα με τον Βασίλη Αγγελόπουλο, αντιδήμαρχο κατασκευών & κτιριακών έργων του Δήμου Αθηναίων, η Αθήνα τα τελευταία χρόνια συμμετέχει δυναμικά σε ένα διεθνή διάλογο για το ρόλο των πόλεων στην διεθνή ατζέντα. Η αξιοποίηση των ακινήτων αποτελεί πόλο για την βιώσιμη ανάπτυξη.
Παρά την κρίση, ο δήμος προχώρησε σε σημαντικές δράσεις, όπως οι ολοκληρωμένες αστικές παρεμβάσεις , ένα έργο που εγκρίθηκε τον Ιαν. 15 από 17 υπουργεία και την Περιφέρεια Αττικής και περιλαμβάνει μέτρα στήριξης της αγοράς ακινήτων στο κέντρο, αξιοποίηση ακινήτων του δημοσίου τομέα στο κέντρο της πόλης, δράσεις για τα εγκαταλειμμένα κτίρια, δράσεις για τα διατηρητέα κτίρια, σχέδιο νόμου για τα εγκατελειμμένα κτίρια με πρωτοβουλία των ΟΤΑ, καθώς και εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας και ταμείου αστικής ανάπτυξης.
Από την πλευρά του, ο κ. Goran Vesic, City Manager της πόλης του Βελιγραδίουαναφέρθηκε στην αλλαγή σελίδας της πόλης με την εκτέλεση έργων ανάπλασης στις παραποτάμιες περιοχές. Ο κ. Vesic αναφέρθηκε στο Project με τίτλο ''Το Βελιγράδι στο νερό'' που θα εκτείνεται σε 117 εκτάρια στο κέντρο της πόλης με προϋπολογισμό 3,5 δισ. ευρώ. Η κατασκευή του έργου ξεκίνησε την προηγούμενη εβδομάδα με 2 κτίρια, με συνολικό εμβαδό 400.000 τμ. Σύμφωνα με τον κ. Vesic, η Σερβία έχει εξελιχθεί σε χώρα ιδιαίτερα φιλική στους επενδυτές, με τον καινούριο νόμο για την έκδοση οικοδομικών αδειών σε 28 ημέρες, την ηλεκτρονική λήψη οικοδομικής άδειας, αλλά και την παροχή στήριξης και βοήθειας σε πρόσωπα με επενδύσεις άνω του 1 εκατ. ευρώ.
Ο Mario Rubert, City Promotion Manager, Barcelona City Council αναφέρθηκε στην ανάπλαση της πόλης της Βαρκελώνης από το 1992 και τους Ολυμπιακούς Αγώνες μέχρι σήμερα, οπότε και συνεχίζει να μεταλλάσσεται σε ένα διεθνή ευρωπαϊκό προορισμό. Η πόλη σήμερα είναι στους τοπ ευρωπαϊκούς τουριστικούς προορισμούς, προσφέροντας ποιοτικό τουριστικό προϊόν, γρήγορες μετακινήσεις, ψυχαγωγία και διασκέδαση, πολιτισμό, αλλά και ευνοϊκό περιβάλλον σε επιχειρήσεις και πολίτες. Έχει γίνει πλέον brand και ενώ είναι κοσμοπολίτικος προορισμός, εξακολουθεί να διατηρεί τη δική της ταυτότητα.
Από την πλευρά του, ο κ. Μάνος Βράιλας, πρόεδρος Εταιρία Πλατάνου Parking A.E.μίλησε για το έργο του υπογείου Parking στην πλατεία Πλατάνου στην Κηφισιά που παραδόθηκε πριν ένα χρόνο και αποτελεί ένα επιτυχημένο παράδειγμα της σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα. Πρόκειται για ένα έργο που προκηρύχθηκε από διεθνή διαγωνισμό, σε οικόπεδο του δήμου 4.5 χιλ. τ.μ., με 624 θέσεις, 23 έτη παραχώρησης, προϋπολογισμού 11 εκατ. ευρώ το όποιο έφερε έσοδα και δημόσια τέλη στην τοπική ηγεσία, ενώ αναζωογόνησε την τοπική αγορά.
Ακολούθως, στην ενότητα Τουριστικές Επενδύσεις - Ξεκλειδώνοντας τη δυναμική η αναπληρώτρια υπουργός Τουρισμού Έλενα Κουντουρά έκανε λόγο για τις ισχυρές αναπτυξιακές προοπτικές του ελληνικού τουρισμού, με πρόγραμμα εθνικής τουριστικής στρατηγικής, η οποία στηρίζεται στους εξής πυλώνες: επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, διείσδυση στις αγορές εξωτερικού, αύξηση πτήσεων, θεματικές μορφές τουρισμού, συνεργασία με περιφέρειες για προβολή τουρισμού, στήριξη της επιχειρηματικότητας και επενδύσεων.
Σύμφωνα με την κ. Κουντουρά, στόχος είναι η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος και εστίαση στην ανάπτυξη του ποιοτικού τουρισμού, που θέλει καλύτερες υπηρεσίες. Η βελτίωση ποιότητας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη μάχη της ανταγωνιστικότητας, σύμφωνα με την υπουργό, η οποία συμπλήρωσε ότι τα νούμερα είναι πολύ ενθαρρυντικά, αφού η Ελλάδα φέτος δέχτηκε 26 εκατ. επισκέπτες, με συνολικά έσοδα 15,5 δις. ευρώ.
Σύμφωνα με την κ. Κουντουρά, το μέλλον στον τουρισμό βρίσκεται στα σύγχρονα καταλύματα, με την ταυτόχρονη απόσυρση παλιών μονάδων και παροχή κινήτρων για νέες τουριστικές μονάδες. Η ίδια μίλησε για την αξιοποίηση της ακίν. περιουσίας του Δημοσίου ως προϋπόθεση για την ανάπτυξη της χώρας μας, ενώ έκανε λόγο για εκπόνηση σχεδίου ανταγωνιστικού πλαισίου παγκόσμιας προσέλκυσης επενδύσεων, με ταυτόχρονη ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο θρησκευτικός, ο γαστρονομικός, ιατρικός κ.α. Όπως εκτίμησε ''πολλοί επενδυτές φέτος εστιάζουν στα τουριστικά μας ακίνητα. Πέρα από τα ξενοδοχεία, ενδιαφέρον παρουσιάζουν μεμονωμένες κατοικίες, καθώς και πολυτελείς οίκοι ευγηρίας. Η αγορά θα συνεχίσει να μεγαλώνει και θα γίνεται ελκυστική σε επενδύσεις, ωστόσο, δεν υπάρχουν όσα σύγχρονα τουριστικά ακίνητα θα έπρεπε και θα πρέπει να γίνει δουλειά προς αυτή την πλευρά''.
Για χρονιά ρεκόρ στον τουρισμό μίλησε η Project Manager του ΤΑΙΠΕΔ Ζωή Χριστοδουλοπούλου, μιλώντας για την θετική συνεισφορά του Ταμείου σε αυτό.
Όπως τόνισε, το χαρτοφυλάκιο του ΤΑΙΠΕΔ περιλαμβάνει ακίνητα όπως ξενοδοχειακές μονάδες, διατηρητέα κτίρια, αστικά ακίνητα, ιαματικές πηγές, χιονοδρομικά κέντρα, ενώ πρόσθεσε ότι έχει αναξιοποίητες δυνατότητες και μπορεί να παράγει μεγαλύτερο αναπτυξιακό έρεισμα για τους πολίτες της.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στα ΕΣΧΑΔΑ (ειδικά σχέδια χωρικής ανάπτυξης Δημοσίων ακινήτων) τα οποία παρουσιάζουν πολλά πλεονεκτήματα για τον επενδυτή, καθώς είναι νομικό εργαλείο, δίνουν επενδυτική ταυτότητα στα ακίνητα, είναι χωρικός προορισμός και συνοδεύονται από στρατηγική μελέτη.
Η κ. Χριστοδουλοπούλου αναφέρθηκε σε ΕΣΧΑΔΑ που ''τρέχουν'' στην Κασσιόπη Κερκύρας, στο Ξενία Σκιάθου, στο Παλιούρι Χαλκιδικής και στον ’γιο Ιωάννη Σιθωνίας, ενώ έκανε λόγο τις e-auctions για εκτάσεις σε Ρόδο, Κεφαλλονιά, Ναύπλιο και Καλαμάτα.
Ακολούθως, ο Kωνσταντίνος Αγγελόπουλος, Προϊστάμενος τμήματος Επενδυτικού Χαρτοφυλακίου, Enterprise Greece παρουσίασε τις τάσεις στις διεθνείς επενδύσεις ,τονίζοντας ότι υπάρχει αναιμική ανάπτυξη στην παγκόσμια οικονομία. Όπως τόνισε, το 2014 ήταν διεθνώς μια σαφώς καλύτερη χρονιά από τις προηγούμενες με περισσότερες επενδύσεις στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να διατηρεί τα βασικά ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα, όπως τη θέση της που είναι στη γωνία τριών ηπείρων, την σταδιακή ανάκαμψη από την κρίση και καλή της υποδομή.
Ο τουρισμός και η ανάγκη επενδύσεων για υψηλής ποιότητας προϊόν βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας του κ. Γιώργου Ηλιάδη, Managing Director Algean Property. Ο κ. Ηλιάδης τοποθετήθηκε σε σχέση με την ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικού τουρισμού, της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου. Μιλώντας για την εξέλιξη του higher προϊόντος, τόνισε ότι μόνο το 4,1% των ξενοδοχείων ανήκει στην υψηλότερη κατηγορία, ενώ μίλησε και για αύξηση στην ενοικίαση των εξοχικών κατοικιών. Υπάρχει δε και υψηλή απόδοση στους δημοφιλείς ανταγωνιστικούς προορισμούς, φέρνοντας το παράδειγμα της Ίμπιζα και της Μυκόνου, ενώ κατέληξε ότι η αγορά της εξοχικής κατοικίας είναι η πιο υποσχόμενη αγορά του real estate.
Για την Έλενα Δηλαρά, Υπεύθυνη Επενδύσεων και Συμβουλευτικών, Property Solutions, ο τουρισμός είναι πολλά υποσχόμενη αγορά στην Ελλάδα, ωστόσο θα πρέπει να γίνουν πολλά βήματα με στόχο να εξελιχθεί και να έχει μεγαλύτερη διάρκεια μέσα στο χρόνο. Η ίδια τόνισε την ανάγκη για μεγάλες επενδύσεις, αλλά και για την εξέλιξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο ορεινός και ιαματικός, αλλά και την επένδυση σε μεγάλα ξενοδοχεία που αποφέρουν και περισσότερα έσοδα.
Δυσοίωνο περιέγραψε το τουριστικό τοπίο από την πλευρά του ο κ. Bασίλης Καρτάλης, Hotel & Resort Transaction Director Atria, κάνοντας λόγο για τις πολλές δυσκολίες που έχουν οι επενδυτές και τις πολλές γραφειοκρατικές διαδικασίες που τραβάνε σε βάθος χρόνου. Όπως τόνισε, οι developers κρατούν στάση αναμονής, λόγω του ασταθούς φορολογικού πλαισίου. Χαρακτήρισε ''παταγώδης αποτυχία'' το νόμο του 2013 για τη χορήγηση βίζας σε ξένους επενδυτές, ενώ έθιξε ζητήματα του σύγχρονου επαγγελματικού real estate, όπως η έλλειψη πραγματικού ενδιαφέροντος για τα ξενοδοχεία προς πώληση και την ανομία που υπάρχει στη βραχυπρόθεσμη ενοικίαση διαμερισμάτων στα αστικά κέντρα.
Ο Θωμάς Ζιώγας, Διευθύνων Σύμβουλος της ΝΑΙ Hellas πρότεινε στην τοποθέτησή του τέσσερις άξονες δράσης για πιο αποτελεσματικές επενδύσεις στον τουρισμό που συνίστανται στα εξής:
-Εθνική στρατηγική με χωροθέτηση ζωνών ανάπτυξης σε όλη την επικράτεια
-Οικοδόμηση και θεσμοθέτηση ένωσης κεφαλαιαγορών
-Πιστοποίηση κτιρίων, υπηρεσιών και φυσικών προσώπων που θα οδηγήσουν στην ανταγωνιστικότητα
-Νομικό πλαίσιο προστασίας περιβάλλοντος
Ακολούθως, μια πολύ ενδιαφέρουσα δημοσκόπηση της εταιρείας Marc με θέμα τις επιπτώσεις της κρίσης στην ελληνική κτηματαγορά παρουσίασε ο πρόεδρος και διευθ. Σύμβουλος της εταιρίας Θωμάς Γεράκης με τα πιο σημαντικά συμπεράσματα να προκύπτουν στον τομέα της φορολογίας, καθώς το 31% του πληθυσμού ομολογεί ότι δεν μπορεί να πληρώσει τον φόρο ακινήτων, ενώ οι μισοί θεωρούν ότι πλέον είναι πιο συμφέρον να ενοικιάζει παρά να αγοράζει κανείς ένα σπίτι.
Είναι, επίσης χαρακτηριστικό ότι το 30% εκτιμά ότι δεν θα μπορέσει να αποπληρώσει κανονικά το δάνειο του σπιτιού του.
Χαμηλή είναι, εξάλλου, σύμφωνα με την έρευνα η πρόθεση αγοράς ακινήτου, αφού μόνο το 4% έχει πρόθεση να προχωρήσει σε τέτοια κίνηση μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα.
Την ίδια στιγμή, το 64,7% θεωρεί ότι η αγορά θα τονώνονταν από την βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και τον εξορθολογισμό της φορολογίας, ενώ το 25% φοβάται ότι ίσως χάσει το σπίτι του σε πλειστηριασμό.
Στην συνέχεια, η Δίκα Αγαπητίδου, Γενική διευθύντρια της Αθηναϊκής Οικονομικής JLL στην ομιλία της με τίτλο ''Τι μαθήματα πήραμε από την κρίση τόνισε με έμφαση ότι η οικιστική αγορά πήρε μαθήματα από την κρίση, καθώς πλέον εμφανίζεται μεταλλαγμένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε ''μαθήματα'' από το εξωτερικό με αξιοποίηση των ήδη υπαρχόντων κτιρίων, φέρνοντας ως παραδείγματα την Βαρκελώνη με τις ταράτσες των ξενοδοχείων και τη Νέα Υόρκη, όπου οργανώνονται events με αντίτιμο. Η κ. Αγαπητίδου αναφέρθηκε και στα θετικά της κρίσης που έκανε τους ιδιοκτήτες να έχουν πλέον συμμετοχή στις κατασκευαστικές εργασίες, να είναι πιο ευέλικτοι, κάνοντας τους μισθωτές να έχουν περισσότερες επιλογές. Σύμφωνα με την ίδια, η λέξη κλειδί είναι ''εμπιστοσύνη''.
Ο κ. Φώτης Μουζακης, ιδρυτής της Frynon Research έκανε δομική ανάλυση των τιμών οικιστικών και τα σενάρια ανάκαμψης, φέρνοντας ως παραδείγματα αυτά της οικιστικής κρίσης σε Βρετανία και Ρουμανία, οι οποίες ανέκαμψαν μετά από έναν κύκλο ύφεσης.
Όπως δήλωσε, στην Ελλάδα το ΑΕΠ έχει σημειώσει ανάπτυξη τα τελευταία τρίμηνα, ωστόσο υπάρχει εκτεταμένη πτώση στις πραγματικές τιμές. Ο ίδιος εκτίμησε ότι στο τέλος του 2014 υπήρχε κάποια αναστροφή του κακού κλίματος, όμως μετά από λίγους μήνες καταγράφηκε ξανά κάμψη, με τον λόγο τιμής- εισοδήματος να παρουσιάζει πτώση ήδη από το 2011.
Στην επόμενη ενότητα με θέμα την ελληνική κτηματαγορά,η Βασιλική Βλαχοστεργίου, Οικονομολόγος της Τράπεζας της Ελλάδος, παρουσίασε έρευνα, σταχυολογώντας τους παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά των επαγγ. ακινήτων, επισημαίνοντας καταρχήν την δραματική πτώση της ζήτησης και στην συνέχεια των τιμών, που επιδεινώθηκε μέσα στο 2015. Ειδικότερα, στα επαγγελ. ακίνητα στην Αθήνα επεσήμανε ότι οι μισθωτικές αξίες έχουν πέσει κατά 50%. με παράγοντες που καθορίζουν αυτή την πτώση τα ποιοτικά και τεχνικά χαρακτηριστικά των ακινήτων, αλλά και η θέση τους. Σε σχέση με τα μισθώματα γραφείων στην πρωτεύουσα, τόνισε ότι επηρεάζονται από την ποιότητα του ακινήτου, η οποία μπορεί να αποδώσει πρόσθετη αξία, ενώ πρόσθεσε ότι τα ακίνητα καλής ποιότητας ήταν τα πλέον ανθεκτικά στην κρίση. Τέλος, σε σχέση με τα καταστήματα, ανέφερε ιδιαίτερα την περίπτωση της Ερμού, η οποία υπέστη πολύ σημαντική διόρθωση στις τιμές.
''Αν δεν υπάρξει εμπιστοσύνη, δεν θα υπάρξει ελπίδα στις επενδύσεις'' τόνισε ο κ. Θεόδωρος Χαραγκιώνης, πρόεδρος της ICSC και εκτελεστικός πρόεδρος του Ομίλου Χαραγκιώνη, προσθέτοντας ότι είναι αναγκαίο να επιστρέψουν τα 120 δισ. στις τράπεζες, τα οποία θα τονώσουν και το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών. Όπως τόνισε, δε, το ''κλειδί'' για την επιτυχία στο μέλλον του real estate βρίσκεται στα yields.
Στην τοποθέτησή του ο Πάνος Δανός, Διευθύνων Σύμβουλος της DANOS PNP Real Estate τόνισε στην επόμενη δεκαετία θα υπάρξει μέτρια αλλά σταθερή αύξηση της ζήτησης στα ακίνητα, με το μέγεθος τους να είναι μεγαλύτερο σε σχέση με το παρελθόν.
Η ζήτηση αυξάνεται ειδικότερα σε χώρους εμπορικούς καταστημάτων, ενώ την ίδια στιγμή η προσφορά χώρων θα είναι μικρότερη από τα προηγούμενα χρόνια.
Ανασφάλεια και εξασθένηση της οικοδομικής δραστηριότητας έχουν αδρανοποιήσει την αγορά ακινήτων σύμφωνα με την κ. Zelikca Tica, στέλεχος γενικής διεύθυνσης ακίνητης περιουσίας Εθνικής Τράπεζας, η οποία εκτίμησε ότι η χαμηλή ζήτηση οφείλεται και στην ανεργία, αλλά και στην ελάττωση του κατά κεφαλήν εισοδήματος των Ελλήνων.
Η ίδια υπογράμμισε ότι υπάρχει μείωση και στις ξένες επενδύσεις, ενώ ως προς την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, το τρίτο μνημόνιο δίνει την ελπίδα για μια σταθεροποίηση του πλαισίου, ενώ μεγάλη σημασία θα έχει και η αναδιάρθρωση του χρέους και η επιστροφή της Ελλάδας στις χρηματαγορές με την ταυτόχρονη άρση των capital controls.
Στο παράδειγμα της Κύπρου, η οποία βγήκε από δύο χρόνια κρίσης αναφέρθηκε ο κ. Παντελής Λεπτός, πρόεδρος Παγκύπριου Συνδέσμου επιχειρηματιών ανάπτυξης γης/Leptos Estates, αναφέροντας ότι η ανάπτυξη της γης στη χώρα είναι βασικός πυλώνας για την οικονομία. Στάθηκε, δε, ιδιαίτερα στον τομέα της παραθεριστικής κατοικίας που γνωρίζει μεγάλη άνθιση, ενώ μνεία έκανε και στην συμβολή της κυβέρνησης, η οποία έδωσε κίνητρα για την επανάκαμψη της αγοράς ακινήτων. Έκλεισε λέγοντας ότι η Ελλάδα έχει δυνατότητες αλλά υπό προϋποθέσεις γρήγορων μεταρρυθμίσεων, έγκαιρης έκδοσης οικονομικών αδειών, επιχειρηματικής εξωστρέφειας, συνεργασίας ανάμεσα στην πολιτεία και στους επιχειρηματίες και ρεαλιστικές χρηματοδοτήσεις.
Η Ana Vukovic, Managing Director, Greece & Serbia της Colliers International μίλησε για τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου υπάρχουν περισσότερες επιλογές για τους επενδυτές, οι οποίοι φαίνονται διατεθειμένοι να πάρουν περισσότερο ρίσκο απ' ό,τι πριν. Όπως τόνισε, πλέον υπάρχει αρκετή ζήτηση και λιγότερο προϊόν, με αποτέλεσμα να γίνεται πιο ακριβό. Εμφανίστηκε αισιόδοξη, υποστηρίζοντας ότι και μέσα στην κρίση υπάρχουν ευκαιρίες και success stories, φέρνοντας ως παράδειγμα μια μεγάλη αγοραπωλησία που έγινε στην Ελλάδα μια εβδομάδα πριν τις εκλογές.
Στις αγορές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας αναφέρθηκε στην εισήγησή της η κ. Βάλια Δήμου, Επικεφαλής Διεύθυνσης Αγοραπωλησιών & Μισθώσεων, Eurobank Property Services. Όπως υπογράμμισε στη Ρουμανία διαγράφεται θετική πορεία με αύξηση όγκου συναλλαγών και ζήτησης. Οι αγοραστές στην αγορά κατοικίας είναι οι τελικοί χρήστες, υπάρχει αύξηση των συναλλαγών το 2015, ενώ υπάρχει ενδιαφέρον και σε πόλεις εκτός Βουκουρεστίου. Αύξηση ζήτησης καταγράφεται και στην αγορά των γραφείων, με τις πιο δραστήριες τις εταιρίες πληροφορικής. Αναφορικά με τη Βουλγαρία, στην αγορά κατοικίας υπάρχει ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο το 2015 στη Σόφια και τις μεγάλες πόλεις, με πολλές πωλήσεις σπιτιών 70 τμ., ενώ στην αγορά γραφείων η ζήτηση έχει αυξηθεί και εντοπίζεται κυρίως σε χώρους υψηλής ποιότητας.
Με το μόττο ''ας είμαστε έτοιμοι για τον κόσμο που αλλάζει'' η κ. Josiane Richardson, Bsc (Hons) MRICS Director, Richardsons, Gibraltar περιέγραψε ένα ρευστό παγκόσμιο τοπίο, στο οποίο θα κυριαρχήσουν η αστάθεια και η μετάλλαξη σε όλους τους τομείς. Όπως εκτίμησε το νέο επαγγελματικό τοπίο επηρεάζεται άμεσα από την νέα τεχνολογία, το καινούριο επαγγελματικό μοντέλο, το real estate σαν ένα ταξικό πλεονέκτημα και το εύρος των πληροφοριών. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην ψηφιακή επανάσταση, με έμφαση στην έρευνα, ενώ σε σχέση με την κτηματαγορά εκτιμάται από την ίδια ότι συνιστά έναν ιδιαίτερα αναπτυσσόμενο τομέα.
Στην τελευταία ενότητα του συνεδρίου βρέθηκαν στο επίκεντρο τα κτίρια του αύριο και η ''πράσινη'' ανάπτυξη
Ο κ. Παντελής Λεβαντής, Ιδρυτικό μέλος, Sustainable Building Council Greece, Διευθύνων σύμβουλος Eco Veritas παρουσίασε τις δραστηριότητα του νεοϊδρυθέντος μη κερδοσκοπικού φορέα Sustainable Building Council Greece, με σκοπό του να είναι η προώθηση σύγχρονων πρακτικών για την αειφορία. Όπως ανέφερε ''όραμα του είναι η εγκαθίδρυση πολιτισμού αειφορίας και ορθής συμπεριφοράς στα ενδιαφερόμενα μέρη του περιβάλλοντος στην Ελλάδα, με κύρια αποστολή τους να λειτουργούν με αειφόρο τρόπο''.
Για τα πλεονεκτήματα της αειφόρου ανάπτυξης έκανε λόγο η κ. Λιάνα Κυριοπούλου, Τεχνικός διευθυντής Grivalia properties, η οποία αναφέρθηκε στα τρία κτίρια της εταιρίας με πιστοποίηση κατά leed με στόχο την επίτευξη βαθμολογίας Gold.
Τα έργα επιτυγχάνονται ακολουθώντας πράσινες προδιαγραφές με χρήση πράσινων και μη τοξικών υλικών, επιλογή φυτεύσεων, αλλαγή του περιβάλλοντος χώρου, ανασχεδίαση των λόμπι και των κλιμακοστασίων, βελτίωση συστήματος πυρασφάλειας, σύστημα ελέγχου λειτουργίας μηχανημάτων. Το έργο συμπληρώνεται με την παροχή αναβαθμισμένων υπηρεσιών διαχείρισης.
Για τα κτίρια του αύριο σε σχέση με την ενεργειακή αποδοτικότητα μίλησε ο κ. Νίκος Γκόνης, μηχανολόγος/μηχανικός μέλος ΙΝΖΕΒ, ΕΜΠ, DGNB Auditor με ένα σύστημα διαχείρισης ενέργειας που οδηγεί στη μείωση ενεργειακού κόστους, και στη διαμόρφωση εταιρικής ευθύνης.
Το σύστημα λειτουργεί με κύκλο ενεργειακής διαχείρισης που επιβάλλει δέσμευση διοίκησης, αναγνώριση ενεργειακών χρήσεων, δημιουργία σχεδίου δράσης, εφαρμογή, παρακολούθηση, έλεγχο και αναφορά.
Παραδείγματα εφαρμογής του υπάρχουν σε εταιρίες όπως η Volvo, η Schneider Electric και η Coca Cola, με εμπειρικές μελέτης σε κτίρια γραφείων να παρουσιάζουν αύξηση αξίας μεταπώλησης από 2-17%. Κατέληξε, δε, λέγοντας, ότι στην Ελλάδα πλέον όλες οι μη μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να υποβάλονται σε ενεργειακό έλεγχο κάθε τέσσερα χρόνια.
Η κ. Χριστίνα Ντάτση επικεφαλής των τεχνικών ενέργειας στην ΕΤΕ, αναφέρθηκε στην Εθνική τράπεζα, ως την πρώτη τράπεζα που θέτει στόχους που εξυπηρετούν στην εθνική μας οικονομία, επενδύοντας στην πράσινη ενέργεια και την αειφόρο ανάπτυξη.
Στον άξονα αυτό πραγματοποιείται πρόγραμμα 17 εκατ. ευρώ με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας, τη μείωση ενεργειακών δαπανών και πιστοποιήσεων. Πρόκειται τια το Green Lease ΕΤΕ (top spenders) όπου 25 χώροι λειτουργίας της τράπεζας πιστοποιήθηκαν κατά ISO 50001.
Τέλος, ο κ. Χαράλαμπος Γιαννικόπουλος, Ιδρυτής DCarbon επεσήμανε ότι στον κτιριακό τομέα υπεισέρχεται η ανάγκη για εφαρμογή πολιτικών που καθιστούν το real estate βιώσιμο με όρους περιβαλλοντικούς. Τόνισε ότι τα διεθνή πρότυπα ακινήτων δημιουργούν σημαντικές ωφέλειες και αναφέρθηκε στην αξία των πιστοποιημένων έργων που από το 2008 έχει πολλαπλασιαστεί από τα 12 δισ. δολάρια στα 120 δισ. Σύμφωνα με τον ίδιο ''Η Leed τάση είναι αυξητική. Οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 2008 προχώρησαν σε μέτρα για την αύξηση της ενεργειακής ευαισθησίας, όμως οι πολιτικές εξακολουθούν να παραμένουν αναποτελεσματικές και για το λόγο αυτό χρειάζεται συνδυασμός της κυβερνητικής και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας''.
Εννέα στους δέκα απαντούν ότι δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε αγορά ακινήτου στα επόμενα τρία χρόνια - Οκτώ στους δέκα ότι δεν θα σκέφτονται να πουλήσουν κάτι και εννέα στους δέκα ούτε καν ψάχνουν να νοικιάσουν
«Παγωμένη» εμφανίζεται η αγορά ακινήτων σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας της Marc που παρουσιάστηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρίας Θωμά Γεράκι στο συνέδριο ακινήτων της Prodexpo.
Ειδικότερα, στην ερώτηση εάν «εσείς (ή κάποιο μέλος του νοικοκυριού σας) σκοπεύετε να προχωρήσετε σε κάποια αγορά ακινήτου μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια ή να κάνετε κάποια επένδυση σε ακίνητα;(αγορά, ανέγερση)» μόλις το 4,5% απάντησε Ναι & μάλλον ενώ Όχι & μάλλον όχι απάντησε το 94,9%
Στην ερώτηση εάν «εσείς ή κάποιο μέλος του νοικοκυριού σας σκοπεύετε να προχωρήσετε σε κάποια πώληση ακινήτου την επόμενη τριετία» το 81,2% απάντησε Όχι & μάλλον όχι και Ναι & μάλλον ναι το 18,8%. Το 94,9% των ερωτηθέντων δεν ψάχνουν προς ενοικίαση κάποιο ακίνητο αυτή την περίοδο ενώ μόλις το 5,1% ψάχνει.
Θα σας αναφέρω 5 έργα που σχεδιάζονται ή ήδη υλοποιούνται στην Αττική, πείτε μου πόσο σημαντικό θεωρείτε το καθένα από αυτά για την αναβάθμιση της εικόνας του λεκανοπεδίου Αττικής;
Στην ερώτηση «πιστεύετε ότι οι τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα τα επόμενα 2-3 χρόνια θα μειωθούν περισσότερο, θα αρχίσουν να αυξάνονται, ή θα παραμείνουν σταθερές» το 50,4% εκτιμά ότι θα μειωθούν, θα αυξηθούν το 6,8% και θα σταθεροποιηθούν το 30,8%.
Στην ερώτηση εάν έχετε στεγαστικό δάνειο που τρέχει ακόμη Ναι απάντησε το 23,4% και όχι το 76,6%
Ένας στους τρεις δανειολήπτες αντιμετωπίζει δυσκολία στην αποπληρωμή του δανείου του. Ειδικότερα στη ερώτηση «πώς ανταποκρίνεστε τις δόσεις του στεγαστικού δανείου», πάντα στην ώρα τους απάντησε το 69,3%, ενώ συχνά με κάποια καθυστέρηση το 18% και «έχω καθυστερημένες οφειλές» το 11,7%
Στην ερώτηση εάν «Έχετε κάνει διακανονισμό για μικρότερες δόσεις», Ναι απάντησε το 40,9% και Όχι το 54,8%
«Πιστεύετε ότι θα μπορέσετε να αποπληρώνετε κανονικά τις δόσεις του στεγαστικού σας στο μέλλον», Ναι & μάλλον ναι απάντησε το 59,1% και Όχι & μάλλον όχι 28,4%
Αναφορικά με την φορολογία στην ερώτηση εάν «πιστεύετε ότι θα μπορέσετε να πληρώσετε τους φόρους που αφορούν το ακίνητό σας» το 30,9% απαντά Όχι & μάλλον όχι 30,9% και Ναι & μάλλον ναι το 64,4%
Εάν καταφέρνετε να πληρώνετε το ενοίκιό σας στην ώρα του, στην ώρα του απάντησε το 58,9% και με κάποια καθυστέρηση το 28,8%, ενώ το 11,7% έχει καθυστερημένα ενοίκια (πάνω από ένα).
Σας έγινε κάποια μείωση ενοικίου λόγω της κρίσης, Ναι απάντησε το 67,6% και όχι το 31,5%
Αναφορικά με την αξιοποίηση των ακινήτων του Δημοσίου το 18,1% αναφέρει ότι πρέπει να πουληθούν σε ιδιώτες / επενδυτές έτσι ώστε να μπορέσει να καλυφθεί ένα μέρος του δημοσίου χρέους, το 34,1% ότι πρέπει να παραχωρηθούν σε ιδιώτες / επενδυτές έτσι ώστε να γίνουν οι κατάλληλες επενδύσεις, το 6,4% ότι πρέπει να μείνουν ως έχουν στο κράτος και το 34,2% ότι πρέπει να παραχωρηθούν για αξιοποίηση στις τοπικές κοινωνίες.
Αναφορικά με έργα που σχεδιάζονται ή ήδη υλοποιούνται στην Αττική, το 56,5% θεώρησε πολύ σημαντική την ανάπλαση του Ελληνικού για την αναβάθμιση της εικόνας του λεκανοπεδίου Αττικής και αρκετά σημαντικό το 29,3%, ενώ το 74,4% εκτίμησε πολύ σημαντικό την αξιοποίηση των Ολυμπιακών Ακινήτων.
Η έρευνα έγινε από τις 29 Σεπτεμβρίου μέχρι την 1 Οκτωβρίου στο λεκανοπέδιο Αττικής σε δείγμα 805 νοικοκυριών.
Ενα προεκλογικό... debate για την υπερφορολόγηση των ακινήτων, οργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων με τη συμμετοχή σημαντικών στελεχών των κομμάτων μεταξύ των οποίων ο υπουργός Τρ. Αλεξιάδης, ο Γ. Σακελλαρίδης, ο Κ. Χατζηδάκης, ο Χ. Θεοχάρης.
Την αντικατάσταση του ΕΝΦΙΑ από το 2016 με φόρο περιουσίας που θα επιβληθεί επί των πραγματικών αξιών των ακινήτων και θα αποφέρει έσοδα 2,6 δισ. ευρώ προανήγγελλε χθες ο υπηρεσιακός αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφωνας Αλεξιάδης.
Ο ίδιος τάχθηκε εμμέσως υπέρ της αυξήσεως του φόρου ακινήτων για τους αγρότες και αναφέρθηκε στην ανάγκη φορολογήσεως των ακινήτων εταιρειών που σήμερα δεν καταβάλουν ΕΝΦΙΑ.
Στην εκδήλωση ο ΣΥΡΙΖΑ επανέφερε το σενάριο για... ΕΝΦΙΑ εξωτερικού, δηλαδή για τη φορολόγηση των ακινήτων που έχουν οι Ελληνες στο εξωτερικό, ένα μέτρο που ωστόσο δύσκολα μπορεί να εφαρμοστεί. Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε για την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ... εσωτερικού, ωστόσο, δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια για το πώς θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο και πώς θα πλήρωναν λιγότερο φόρο οι μη έχοντες μεγάλη περιουσία.
Ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ κ. Γαβριήλ Σακελλαρίδης σημείωσε ότι είναι υπό επεξεργασία τροποποιήσεις του ΕΝΦΙΑ για το 2016 ώστε να αυξηθεί η φορολογητέα βάση, αναφερόμενος ειδικότερα στην ακίνητη περιουσία Ελλήνων στο εξωτερικό.
Η... ιδέα που έπεσε εκ νέου σε ειδική εκδήλωση της ΠΟΜΙΔΑ από τον εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι, όμως και το πιο εύκολο πράγμα του κόσμου, καθώς στην πραγματικότητα απαιτεί την... αυτοσυμμόρφωση των ίδιων των φορολογούμενων που έχουν τέτοια ακίνητα και τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις φαίνεται ότι ανήκουν σε νομικά πρόσωπα. Έτσι, ακόμα κι αν ξεπεραστούν τα όποια νομικά εμπόδια, οι τεχνικές δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού.
Κατ' αρχάς, όπως αναφέρει το iefimerida, με δεδομένο ότι τα ακίνητα εξωτερικού δεν είναι καταχωρημένα πουθενά και το υπουργείο Οικονομικών δεν γνωρίζει ποιος έχει ακίνητα και πού τα έχει, απαιτείται η... οικειοθελής συμμόρφωση των φορολογούμενων, οι οποίοι θα πρέπει να δηλώσουν αυτά τα ακίνητα. Βασικό στοιχείο ενός τέτοιου σχεδίου είναι οι ασφαλιστικές δικλείδες, που πρέπει να δημιουργηθούν, προκειμένου να γίνονται οι αναγκαίες διασταυρώσεις για την ακρίβεια των στοιχείων των ακινήτων, ενώ απαιτείται και συνεργασία με τις ξένες Αρχές για τον υπολογισμό της αξίας αυτών των ακινήτων. Οι δυσκολίες δεν σταματούν, όμως, εδώ. Τα πολλά και διαφορετικά συστήματα φορολόγησης των ακινήτων, δημιουργούν προβλήματα στον υπολογισμό της διαφοράς φόρου που πρέπει να καταβάλλεται στην Ελλάδα, ενώ για ακίνητα που βρίσκονται σε χώρες εκτός Ε.Ε., είναι προφανής η αδυναμία εντοπισμού τους.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών κ. Τρύφων Αλεξιάδηςεπεσήμανε την ανάγκη να πληρώνουν όλοι αναλογα με τις δυνάμεις τους ενώ τόνισε ότι οι νόμιμοι φορολογούμενοι δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα από το περιουσιολόγιο, το οποίο θα αποτελέσει εργαλείο παταξης της φοροδιαφυγής και όχι επιβολής φορολογίας.
Ο κ. Κωστής Χατζηδάκης από τη Νέα Δημοκρατία στάθηκε στην απελευθέρωση των μισθώσεων που έγινε επί υπουργίας του, τάχθηκε υπέρ της κατάργησης του συμπληρωματικού φόρου περιουσίας ώστε να καταλήξουμε σε ένα πιο δίκαιο σύστημα φορολογίας των ακινήτων ενώ σημείωσε ότι "μια και φαίνεται πως θα κάνουμε κυβέρνηση συνεργασίας, ας την κάνουμε σε υγιείς βάσεις και μία απ΄αυτές πρέπει να είναι το άνοιγμα της επιχειρηματικότητας ωστε το κράτος να έχει υγιή φορολογικά έσοδα και να μειωθεί η πίεση στην ακίνητη ιδιοκτησία."
Η εκπρόσωπος της ΛΑΕ κα Νάντια Βαλαβάνη τάχθηκε υπέρ της θέσπισης αφορολόγητου ορίου για τις μικρές περιουσίες, συνέστησε προσοχή στον τρόπο μείωσης των αντικειμενικών αξιών καθώς δεν υπάρχουν δεδομένα από συναλλαγές ώστε να γνωρίζουμε ποιές είναι οι πραγματικές τιμές και επεσήμανε τον κίνδυνο το επόμενο διάστημα να ανατραπούν ευνοικές ρυθμίσεις που έγιναν το προηγούμενο διάστημα.
Ο εκπρόσωπος του Ποταμιού κ. Χάρης Θεοχάρης πρότεινε ο συμπληρωματικός φόρος περιουσίας να λογίζεται ως προκαταβολή για το φόρο μεταβίβασης και τα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ να εκχωρηθούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ κ. Γρηγόρης Λιονής ανέφερε ότι το φορολογικό πλαίσιο επιταχύνει τη συγκέντρωση της γης στα χέρια των μεγάλων ομίλων στους οποίους ανήκουν οι μεγάλες περιουσίες και φοροαπαλάσσονται με διάφορους τρόπους με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται οι μικροιδιοκτήτες.
Η κα Κατερίνα Βαμβακούση από τους Ανεξάρτητους Έλληνες τόνισε ότι η φορολογία πρέπει να επιβάλλεται στις πραγματικές αξίες των ακινήτων και ζήτησε να θεσμθετηθεί η προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς.
Τα έσοδα του κράτους πρέπει να προσαρμόζονται στη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών, τόνισε ο επικεφαλής της Δημιουργίας Ξανά κ. Θάνος Τζήμερος. Χαρακτήρισε δε παράλογο, αντιαναπτυξιακό και ανήθικο τον ΕΝΦΙΑ και ζήτησε την κατάργησή του.
«Ο ελληνικός λαός φτώχυνε διότι του ξεφτίλισαν την περιουσία», τόνισε σήμερα Πέμπτη ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς μιλώντας σε δημόσια ενημερωτική συζήτηση της Ομοσπονδίας με θέμα την υπερφορολόγηση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα.
Η πρόταση των ιδιοκτητών είναι:
Α. ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΤΗΣΙΟ ΦΟΡΟ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ «ΕΝΦΙΑ».
Ο φόρος αυτός, με τη βοήθεια και του «συμπληρωματικού φόρου», δηλαδή της μετεμψύχωσης του επάρατου ΦΑΠ, επιβαρύνει και στην ουσία σταδιακά «δημεύει» την αστική ιδιωτική ακίνητη περιουσία, ενώ η τεράστιας αξίας εκτός σχεδίου γη σε όλη τη χώρα και τα νησιά της, σκανδαλωδώς φοροαπαλλάσσεται, αφού δήθεν «φορολογείται» με 1 ευρώ το στρέμμα ετησίως την ίδια στιγμή που η αστική ιδιοκτησία στις περιοχές με τις χαμηλότερες αντικειμενικές αξίες (κάτω από 500 ευρώ) φορολογείται με 2,6 - ευρώ το τετραγωνικό μέτρο!!! Για να επιτευχθεί η σημαντική, έστω και σταδιακή μείωση της επιβάρυνσης της αστικής ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας, και όσο ο δημοσιονομικός στόχος παραμένει στο εξωπραγματικό ποσό των 2,6 δισεκατομυρίων ευρώ το χρόνο, πρέπει να κληθούν να συμμετάσχουν ΟΛΟΙ όσοι κατέχουν ακίνητη ιδιοκτησία οποιασδήποτε μορφής. Γι΄αυτό ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΤΑ ΕΞΗΣ ΤΡΙΑ ΜΕΤΡΑ:
1. ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΟΙ ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ, ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ ΑΥΤΟΙ!
Η ουσιαστική εξαίρεση από τη φορολογία ΕΝΦΙΑ της εκτός σχεδίου γης που εξασφαλίζει σκανδαλώδη φορολογική ασυλία όχι μόνον στους γεωργούς, αλλά και σε όλους όσους κατέχουν εκατομμύρια στρέμματα εκτός σχεδίου γης οικοπεδικού προορισμού, σε όλη τη χώρα και τα νησιά της, άσχετη με οποιαδήποτε γεωργική ή κτηνοτροφική δραστηριότητα, πρέπει άμεσα να περιοριστεί:
* Στους κατά κύριο και αποκλειστικό επάγγελμα αγρότες και κτηνοτρόφους, και
* Στη γη & τα κτίσματα που πράγματι χρησιμοποιούν αυτοί για τη δραστηριότητά τους.
Οι υπόλοιποι κάτοχοι εκτός σχεδίου γης πρέπει να φορολογηθούν με χαμηλό ποσό ανά στρέμμα, ώστε να ελαφρυνθεί το βάρος ΕΝΦΙΑ των αστικών περιουσιακών στοιχείων.
2. ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΧΡΕΩΣΗ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ.
Να θεσπιστεί μια ελάχιστη χρέωση ποσού 10€ για κάθε δηλούμενο ιδιοκτησιακό δικαίωμα, δηλαδή ανά γραμμή στο Ε9, επί κάθε είδους ακινήτου των πινάκων 1 και 2 (αστικού, αγροτικού, κτίσματος κλπ). Δηλαδή ένας μεγαλοκτηματίας με 10 κτήματα, να πληρώνει ένα ελάχιστο ποσό 100€ ετησίως...
3. ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ.
Ο καταστροφέας της κτηματαγοράς, της οικοδομής, αλλά κυρίως της «κατεδάφισης» της αξίας της αστικής ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας, που ήταν το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο του ελληνικού λαού και της ελληνικής οικογένειας, έχει όνομα και λέγεται «συμπληρωματικός φόρος»! Η κατάργησή του, ή έστω ο περιορισμός του στο ύψος του αρχικού φόρου θα συμβάλλει στην άμεση επανεκκίνηση της οικοδομής, αλλά και ολόκληρης της οικονομίας μας!
Β. ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
Είμαστε απόλυτα αντίθετοι στην αντικατάσταση του συστήματος των «αντικειμενικών αξιών» με οποιοδήποτε σύστημα που θα επαναφέρει το καθεστώς της υποκειμενικής κρίσης και εντεύθεν συναλλαγής μεταξύ φορολογουμένων και φορολογικών οργάνων.
1. ΤΙΜΕΣ ΖΩΝΗΣ : Να γίνει παρέμβαση στις τιμές ζώνης (ΤΖ) με μειώσεις ανάλογα με την εξέλιξη κάθε περιοχής. Διαφορετικά, να γίνει οριζόντια μείωση ανά Δήμο, σε ποσοστό περί το 30%. Να αποκλειστεί οποιαδήποτε αύξηση τιμών ζώνης!
2. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΤΗΤΑΣ: Η κατάρρευση της «εμπορικότητας» σε όλη τη χώρα επιβάλλει να γίνει οριζόντια μείωση κατά 30-50% του υπέρ τη μονάδα τμήματος των συντελεστών εμπορικότητας των ακινήτων όλης της χώρας.
3. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΠΑΛΑΙΟΤΗΤΑΣ: Να γίνει αύξηση των μειωτικών συντελεστών παλαιότητας, ιδιαίτερα σε καταστήματα και γραφεία, λόγω της πλήρους απαξίωσής τους όχι μόνον εξ αιτίας της κατάστασης της αγοράς, αλλά και από νέα μέτρα όπως τα ενεργειακά πιστοποιητικά, η υποχρεωτική ανακαίνιση ανελκυστήρων κλπ.
4. ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΜΟΝΙΜΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΚΕΝΟΥ – ΜΗ ΡΕΥΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟΥ ΚΤΙΣΜΑΤΟΣ. Καθιέρωση μόνιμου μειωτικού Συντελεστή Κενών Κτισμάτων (ΣΚΚ) 50% για τα επί καθόλο το προηγούμενο έτος κενά και μη ρευματοδοτούμενα κτίσματα, με συμπερίληψη και εκείνων που αποπερατώθηκαν αλλά δεν ρευματοδοτήθηκαν ποτέ. Η πρόταση έχει ιδιαίτερη σημασία για τον υπολογισμό του ετήσιου φόρου ακινήτων. Ως γνωστό, επί του επίμονου αιτήματός μας για μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 50% νομοθετήθηκε μείωση 20% ειδικά για τα έτη 2014 & 2015, για όσα ακίνητα ήταν μη ρευματοδοτούμενα κατά ολόκληρο το εκάστοτε προηγούμενο έτος.
3. ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΤΗΜΑΤΑΓΟΡΑΣ & ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.
*Κατάργηση του συμπληρωματικού φόρου, και μετατροπή του ΕΝΦΙΑ σε πραγματικά ΕΝΙΑΙΟ φόρο ακινήτων (ένας φόρος ανά ακίνητο και όχι δύο), σε συνδυασμό με τα κατάλληλα φορολογικά και διοικητικά κίνητρα, που θα οδηγήσει ΑΜΕΣΑ σε απογείωση της οικοδομικής δραστηριότητας και των συναλλαγών επί ακινήτων, οι οποίες θα φέρουν στο Κράτος υγιή φορολογικά έσοδα και απασχόληση και τζίρο σε τεράστιους κλάδους της βιομηχανίας, βιοτεχνίας, εμπορίου και ελευθέρων επαγγελμάτων.
*Αναβίωση της κτηματαγοράς η οποία σήμερα διαθέτει μόνον πωλητές ακινήτων, και κανένα αγοραστή. Αυτή θα φέρει κυριολεκτική «νεκρανάσταση» της αξίας της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας η οποία έχει σήμερα ουσιαστικά «κατεδαφιστεί» όχι τόσο από την κατάσταση της οικονομίας, όσο από την βαρύτατη διπλή φορολογία του ΕΝΦΙΑ.
*Μείωση των απαιτούμενων πιστοποιητικών και βεβαιώσεων κατά τη σύνταξη συμβολαίων, και όχι επαναφορά ήδη καταργημένων, όπως το πιστοποιητικό των ΟΤΑ.
*Επίλυση διοικητικών και φορολογικών εμποδίων για την ενεργοποίηση του προγράμματος αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα “GOLDEN VISA».
*Φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα για την επανεκκίνηση της οικοδομικής δραστηριότητας και ιδιαίτερα της ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης των υπαρχόντων κτιρίων, και πρωτίστως των διατηρητέων, όπως επιβάλλει το Σύνταγμα.
*Λειτουργία του περιουσιολογίου για την αποκάλυψη της φοροδιαφυγής και όχι για την επιβολή νέων φόρων, τελικά και πάντοτε και μόνον στην ακίνητη περιουσία…
*Αποφυγή οποιασδήποτε άλλης επιβάρυνσης της φορολογίας των μισθωμάτων, ώστε να μπορεί να καταβάλλεται ο ΕΝΦΙΑ!!!
*Αποποινικοποίηση αδυναμίας πληρωμής ΕΝΦΙΑ-εξόφληση με ακίνητη περιουσία.
Την δυνατότητα εκχώρησης ανείσπρακτων ενοικίων για λογαριασμό του αποβιώσαντος, εφόσον αποδεδειγμένα δεν είχαν εισπραχθεί από τον δικαιούχο, απο τον ή τους κληρονόμους του δίνει η ΓΓΔΕ με εγκύκλιο της.
Συγκεκριμένα με την ΠΟΛ.1208/16.9.2015 - Εκχώρηση μισθωμάτων από κληρονόμο την οποία υπογράφη η Γεν. Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Αικ. Σαββαΐδου αναφέρονται τα ακόλουθα:
1. Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 39 του ν. 4172/2013 τα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας που θεωρούνται ότι έχουν αποκτηθεί κατά τις διατάξεις του παρόντος νόμου και τα οποία αποδεδειγμένα δεν έχουν εισπραχθεί από τον δικαιούχο, επιτρέπεται να μη συνυπολογίζονται στο συνολικό εισόδημά του, εφόσον εκχωρηθούν στο Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.
2. Όπως ορίζεται στην περ. γ της παρ. 5 του άρθρου 67 του ν. 4172/2013 υπόχρεος σε υποβολή δήλωσης είναι σε περίπτωση θανάτου του φορολογούμενου, οι κληρονόμοι του για τα εισοδήματα του μέχρι τη χρονολογία του θανάτου του.
3. Εξάλλου με το άρθρο 1710ΑΚ ορίζεται ότι κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο (κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι). Η κληρονομική διαδοχή από το νόμο επέρχεται όταν δεν υπάρχει διαθήκη, ή όταν η διαδοχή από διαθήκη ματαιωθεί ολικά ή μερικά. Αντικείμενο της κληρονομικής διαδοχής είναι όλες οι έννομες σχέσεις του κληρονομούμενου, περιουσιακές ιδίως, αλλά μπορεί και μη περιουσιακές, εκτός από εκείνες που αποσβήνονται με τον θάνατο του.
4. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 1711 ΑΚ , χρόνος της επαγωγής είναι ο χρόνος του θανάτου του κληρονομουμένου, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 1846 ΑΚ ο κληρονόμος αποκτά την κληρονομία μόλις γίνει η επαγωγή.
5. Κατόπιν των ανωτέρω γίνεται δεκτό ότι ο κληρονόμος δύναται να υποβάλλει δήλωση εκχώρησης ανείσπρακτων μισθωμάτων για λογαριασμό του αποβιώσαντος, εφόσον αποδεδειγμένα δεν είχαν εισπραχθεί από τον δικαιούχο.
Έως 120% υψηλότερες εμφανίζονται οι αντικειμενικές αξίες των οικοπέδων εντός σχεδίου σε σχέση με τις εμπορικές τους αξίες σε μια περίοδο, μάλιστα, που τα εν λόγω ακίνητα είναι εξαιρετικά δύσκολο να ρευστοποιηθούν, καθώς ουδείς κατασκευαστής ενδιαφέρεται σήμερα για ανέγερση νέας οικοδομής, πόσο μάλλον να προσφέρει και αντιπαροχή.
Παράλληλα, καθίσταται σαφής η ανάγκη αναθεώρησης του συστήματος των αντικειμενικών τιμών, προκειμένου αυτές να αντανακλούν με δικαιότερο τρόπο την πραγματική περιουσία των πολιτών.
Πρόβλημα σε ακριβές περιοχές
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο στις ακριβότερες περιοχές του Λεκανοπεδίου. Σύμφωνα με στοιχεία της κτηματομεσιτικής εταιρείας Binswanger Biniaris A.E. στο Παλαιό Ψυχικό, οικόπεδο 1.100 τ.μ., με αντικειμενική αξία 2,86 εκατ. ευρώ, έχει τρέχουσα εμπορική αξία 1,3 εκατ. ευρώ, ήτοι η απόκλιση αγγίζει το 120%. Ανάλογο ποσοστό καταγράφεται και στο Κεφαλάρι, όπου οικόπεδα με αντικειμενική αξία της τάξεως των 2.200 ευρώ/τ.μ. δεν μπορούν να πουληθούν περισσότερο από 1.000 ευρώ/τ.μ., ήτοι 120% χαμηλότερα κι αυτό εφόσον εκδηλωθεί αγοραστικό ενδιαφέρον. Αντίστοιχα, απόκλιση της τάξεως του 100% καταγράφεται και στην Πολιτεία, όπου οικόπεδο 900 τ.μ. έχει αντικειμενική αξία 1,5 εκατ. ευρώ, τη στιγμή που η τρέχουσα εμπορική αξία του δεν ξεπερνάει τις 675.000 ευρώ, δηλαδή η αντικειμενική ανέρχεται στα 1.500 ευρώ/τ.μ. με την τρέχουσα εμπορική στα 750 ευρώ/τ.μ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κάτοχοι τέτοιων οικοπέδων δεν είναι κατ' ανάγκην εύπορες οικογένειες, όπως ίσως θα φανταζόταν κανείς, αλλά συχνά είναι κληρονόμοι που μπορεί και να είναι άνεργοι και βρέθηκαν με το «λάθος ακίνητο, τη λάθος περίοδο». Αλλωστε, ανάλογες αποκλίσεις καταγράφονται και σε λιγότερο ακριβές περιοχές, καθώς τα εντός σχεδίου οικόπεδα συχνά διαθέτουν υψηλούς συντελεστές εμπορικότητας, που αυξάνουν την αντικειμενική αξία τους. Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στα αστικά ακίνητα, όπου επίσης η συντριπτική πλειονότητα των συναλλαγών ή των ζητούμενων τιμών κινείται σε επίπεδα σαφώς χαμηλότερα των υφιστάμενων αντικειμενικών αξιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα κι αν επιβαλλόταν μια οριζόντια μείωση των αντικειμενικών τιμών της τάξεως του 30% σε όλες τις περιοχές, θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν αποκλίσεις και μάλιστα σημαντικές, ιδίως στις ακριβότερες περιοχές.
Τεράστιες αποκλίσεις
Για παράδειγμα, στη Βουλιαγμένη η μέση τιμή ζώνης, μετά μια μείωση κατά 30% θα διαμορφωνόταν σε 4.365 ευρώ/τ.μ., τη στιγμή που η μέση τιμή πώλησης σήμερα δεν ξεπερνάει τα 2.500 ευρώ/τ.μ., μια απόκλιση της τάξεως του 42%. Αντίστοιχα, στον Πειραιά η απόκλιση αγγίζει το 30%, στη Γλυφάδα το 24% και στην Καλλιθέα το 22%. Στον αντίποδα, στις φθηνότερες περιοχές, μια μείωση των αντικειμενικών κατά 30% πιθανώς να οδηγούσε στην εξίσωσή τους με τις εμπορικές τιμές. Ασφαλώς, τα παραπάνω συμπεράσματα προκύπτουν με βάση τη μέση τιμή πώλησης κατοικιών, χωρίς να εξετάζεται η ηλικία τους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, με βάση στοιχεία του 2014 που παρουσιάστηκαν στο τελευταίο ετήσιο συνέδριο του Ελληνικού Ινστιτούτου Εκτιμητικής, προέκυψε ότι στο κέντρο της Αθήνας, οι αγοραπωλησίες παλαιότερων κατοικιών πραγματοποιούνται σε τιμές από 20% έως 70% χαμηλότερες των αντικειμενικών. Αντίστοιχα, στις νεόδμητες κατασκευές, η απόκλιση κυμαίνεται από 3% έως 33%, ανάλογα με την περιοχή. Με δεδομένο ότι έχουμε διανύσει επιπλέον μήνες εντός του 2015, κατά τη διάρκεια των οποίων οι εμπορικές τιμές συνέχισαν να υποχωρούν, είναι προφανές ότι η απόσταση αυτή μεταξύ εμπορικών και αντικειμενικών τιμών συνέχισε να μεγαλώνει.
Η φορολογική επιβάρυνση της ακίνητης περιουσίας, κυρίως δια του ΕΝΦΙΑ, έχει επιτείνει την ύφεση στην αγορά ακινήτων και έχει αποθαρρύνει σημαντικά τη ζήτηση, ενώ έχει προκαλέσει απραξία στην ελληνική κτηματαγορά, αναφέρουν οι αναλυτές της Alpha Bank στο τελευταίο εβδομαδιαίο δελτίο οικονομικών εξελίξεων.
Η σταθεροποίηση και η επακόλουθη ανάκαμψη της αγοράς των ιδιωτικών κατασκευών εξαρτάται από τον περιορισμό της αβεβαιότητας και την ενίσχυση των προσδοκιών των επιχειρήσεων και της εμπιστοσύνης των νοικοκυριών για την εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας, καθώς και από τη διαμόρφωση ενός σταθερού φορολογικού πλαισίου επί των οικιστικών ακινήτων αναφέρει η έκθεση της Alpha Bank.
Αναλυτικότερα, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα μειώθηκε αισθητά κατά 15,1%, τον Ιούνιο 2015, έναντι αύξησης κατά 52,7% που είχε καταγραφεί τον Ιούνιο του 2014. Σωρευτικά, το πρώτο εξάμηνο του 2015, αν και παρατηρήθηκε αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, ο όγκος παρέμεινε σε πολύ χαμηλό επίπεδο.
Οι πιέσεις στον όγκο και στις άδειες οικοδομών εμφανίστηκαν στο δεύτερο τρίμηνο του 2015, εξαιτίας της αναζωπύρωσης της αβεβαιότητας και, κατά συνέπεια, οι επενδύσεις σε κατοικίες δεν θα ανακάμψουν ούτε στο δεύτερο εξάμηνο του 2015, δεδομένου ότι η χρηματοδότηση της στέγασης βρίσκεται από καιρού σε στασιμότητα και οι επιχειρηματικές προσδοκίες στον κατασκευαστικό κλάδο κατολίσθησαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο 2015, εκτιμούν οι αναλυτές.
Παράλληλα, συνεχίζεται η υποστροφή στις κατασκευές νέων κατοικιών, καθώς τον Μάιο 2015 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία) ο αριθμός τους υποχώρησε κατά 868, φθάνοντας τις 3.766 στο πρώτο πεντάμηνο 2015, έναντι 903 κατοικίες τον Μάιο του 2014 και 3.808 σε επίπεδο πενταμήνου.
Σε καθοδική φάση βρίσκεται και η ζήτηση ακινήτων από το εξωτερικό. Συγκεκριμένα, η εισροή κεφαλαίων για αγορά ακινήτων από το εξωτερικό μειώθηκε στο πρώτο εξάμηνο 2015 σε 110,4 εκατ. έναντι 117,4 ευρώ στο πρώτο εξάμηνο 2015 και 2014.
Η αποδυνάμωση της οικοδομικής δραστηριότητας στο δεύτερο ιδίως τρίμηνο του 2015 τεκμαίρεται και από την επιβράδυνση του αυξητικού ρυθμού μεταβολής του Γενικού Δείκτη Παραγωγής στις Κατασκευές, σε 0,9% στο δεύτερο τρίμηνο του 2015, σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης κατά 17,2% στο ανάλογο τρίμηνο 2014.
Από την ανάλυση του δείκτη, τα «Έργα Οικοδομών» αυξήθηκαν κατά 3,2% στο δεύτερο τρίμηνο του 2015, έναντι μεγαλύτερης αύξησης κατά 4,9% στο αντίστοιχο 2014, ενώ μείωση κατά 0,7% σημείωσαν τα «Έργα Πολιτικού Μηχανικού» στο δεύτερο τρίμηνο 2015, έναντι αύξησης κατά 27,6% στο ανάλογο του 2014, εξαιτίας της στασιμότητας των τεχνικών έργων βασικής υποδομής.
Οι μεταπτώσεις που παρατηρούνται στην ιδιωτική κατασκευαστική δραστηριότητα από μήνα σε μήνα, εκτιμούν οι αναλυτές, οφείλονται, κυρίως, στο πολύ χαμηλό επίπεδο της αγοράς, στην οποία αρκεί μια μικρή αύξηση ή μείωση του αριθμού των αδειών, ώστε να επηρεαστεί το μέγεθος της οικοδομικής δραστηριότητας ενός περιφερειακού διαμερίσματος, αλλά ακόμα και της χώρας.
Η κατεδάφιση αυθαίρετων κτισμάτων μέσα σε δάση ή σε εκτάσεις που έχουν κηρυχθεί αναδασωτέες, αποτελεί δέσμια υποχρέωση της Διοίκησης και των οργάνων της.
Αυτό έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) και απέρριψε αίτηση που είχε κατατεθεί ενώπιόν του για ανατροπή απόφασης του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, με την οποία διατάχθηκε το 2007 η κατεδάφιση αυθαίρετων κατασκευών σε δημόσια δασική έκταση 350 τετραγωνικών μέτρων.
Ειδικότερα, η συγκεκριμένη έκταση είχε κηρυχθεί αναδασωτέα το 2005, ενώ από αεροφωτογραφίες προέκυπτε ότι το διάστημα 1937 έως 1962 ήταν δασική και αργότερα άρχισε να απομακρύνεται η βλάστηση με εμφάνιση και των κατασκευών στις αρχές του '90.
Ωστόσο, σε έκθεση αυτοψίας που περιλαμβάνεται στο φάκελο της υπόθεσης, αναφέρεται ότι οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες της εν λόγω έκτασης, προς τα τέλη της δεκαετίας του '80, προχώρησαν σε κατάληψή της και στη συνέχεια σε αλλαγή χρήσης της, κατασκευάζοντας οικία 116 τετραγωνικών μέτρων με περίφραξη και τσιμεντόστρωση πάρκιν.
Εξετάζοντας την αίτηση το ΣτΕ, επικύρωσε τη σχετική απόφαση του προέδρου του Διοικητικού Πρωτοδικείου για την κατεδάφιση και έκρινε ότι αποτελεί δέσμια υποχρέωση της Διοίκησης να προχωρήσει στην κατεδάφιση αυθαίρετων κτισμάτων σε τέτοιου είδους εκτάσεις, δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, αφού προηγουμένως κληθεί σε ακρόαση ο ενδιαφερόμενος.
Ακόμη, το ΣτΕ δέχθηκε ότι η πράξη κατεδάφισης είναι πραγματοπαγής, αφορά δηλαδή τα κτίσματα και όχι τον ιδιοκτήτη και το κύρος των πράξεων αυτών δεν επηρεάζεται όταν μνημονεύεται ως ιδιοκτήτης κάποιος που δεν έχει το σχετικό νομικό δεσμό με τις κατασκευές (συγγενικό πρόσωπο του πραγματικού ιδιοκτήτη).
Επίσης, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν χρειάζεται να έχει προηγουμένως καταρτιστεί δασολόγιο ή δασικός χάρτης, προκειμένου να είναι νόμιμη η απομάκρυνση αυθαιρέτων κτισμάτων και απέκρουσε τον ισχυρισμό ότι η συγκεκριμένη έκταση είχε κριθεί ως αγροτική με απόφαση Ειρηνοδικείου.
Τέλος, σύμφωνα με το ΣτΕ οι αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων που επιλύουν αμφισβητήσεις σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς δεν περιλαμβάνουν κρίσεις δεσμευτικές για τον χαρακτήρα της έκτασης ως δασικής, ο οποίος κρίθηκε με την πράξη αναδάσωσης του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής.
Τη διαδικασία για τη διόρθωση τυχόν λανθασμένων εκκαθαριστικών του ΕΝΦΙΑ για όσους δικαιούνται εκπτώσεις από τον φόρο ή και πλήρη απαλλαγή καθορίζε η εγκύκλιος ΠΟΛ.1163/23.07.2015 του υπουργείου Οικονομικών, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β 1711 στις 17-08-2015.
Σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο άρθρο 2:
"Διαδικασία χορήγησης απαλλαγών ή εκπτώσεων των άρθρων 3 έως και 5 πλην της περίπτωσης ε της παραγράφου 2 της ενότητας Β του άρθρου 4 του Ν. 4223/2013
1. Για την απαλλαγή ακινήτων ή εμπραγμάτων σε αυτά δικαιωμάτων από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ακίνητο έχει υπαχθεί σε φόρο, ενώ απαλλάσσεται, απαιτείται η υποβολή αίτησης στον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., όπως αυτός ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 της παρούσας, σύμφωνα με το συνημμένο υπόδειγμα 1, με συνυποβαλλόμενα τα κατά περίπτωση απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία πρέπει να ισχύουν την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας. Η αίτηση αυτή υποβάλλεται ανά αιτία χορήγησης της έκπτωσης ή απαλλαγής.
2. Εφόσον η αίτηση γίνει αποδεκτή εκδίδεται νέα δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. - πράξη διοικητικού προσδιορισμού, η οποία κοινοποιείται από τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν. 4174/2013, όπως ισχύει, και αναρτάται ηλεκτρονικά στο λογαριασμό του φορολογουμένου στο ΟΠΣ Περιουσιολόγιο (www.gsis.gr).
3. Εφόσον η αίτηση δεν γίνεται αποδεκτή, εκδίδεται πράξη απόρριψης σύμφωνα με το συνημμένο υπόδειγμα 7 και ενημερώνεται επί αποδείξει ο φορολογούμενος".
Επίσης στο άρθρο 3 υπάρχει η
"Διαδικασία χορήγησης των προβλεπόμενων από τις διατάξεις του άρθρου 7 και της περίπτωσης ε της παραγράφου 2 της ενότητας Β του άρθρου 4 του Ν. 4223/2013 εκπτώσεων
1. Για τη χορήγηση των εκπτώσεων, που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 7 του Ν. 4223/2013 και της περίπτωσης ε της παραγράφου 2 της ενότητας Β του άρθρου 4 του Ν. 4223/2013, απαιτείται η υποβολή αίτησης στον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., όπως αυτός ορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 της παρούσας, σύμφωνα με τα συνημμένα υποδείγματα 2 ή 3 κατά περίπτωση με συνυποβαλλόμενα, όπου απαιτείται, τα δικαιολογητικά, τα οποία πρέπει να ισχύουν κατά την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας. Η αίτηση αυτή υποβάλλεται ανά αιτία χορήγησης της έκπτωσης ή απαλλαγής.
2. Εφόσον η αίτηση γίνει αποδεκτή, εκδίδεται απόφαση του αρμόδιου προϊσταμένου Δ.Ο.Υ. σύμφωνα με τα συνημμένα υποδείγματα 4 ή 5 κατά περίπτωση και στη συνέχεια νέα δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. - πράξη διοικητικού προσδιορισμού, η οποία κοινοποιείται από τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν. 4174/2013, όπως ισχύει, και αναρτάται ηλεκτρονικά στο λογαριασμό του φορολογουμένου στο ΟΠΣ Περιουσιολόγιο στο TAXISnet.
3. Η απόφαση του προϊσταμένου της παραγράφου 2 του άρθρου 1 της παρούσας είναι δεσμευτική, ως προς τη χορήγηση των εκπτώσεων ή την απόρριψη των αιτήσεων, και για τους λοιπούς αρμόδιους προϊσταμένους Δ.Ο.Υ. της συζύγου ή των τέκνων. Στην περίπτωση κατά την οποία, ως προς τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., οι σύζυγοι ή/και τα εξαρτώμενα τέκνα ανήκουν σε διαφορετική Δ.Ο.Υ., η χορήγηση της μείωσης για κάθε δικαιούχο αυτής πραγματοποιείται με βάση την απόφαση του οριζόμενου στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 της παρούσας αρμόδιου προϊσταμένου Δ.Ο.Υ..
4. Εφόσον το αίτημα για τη χορήγηση των προβλεπόμενων από τις διατάξεις του άρθρου 7 και της περίπτωσης ε της παραγράφου 2 της ενότητας Β του άρθρου 4 του Ν. 4223/2013 εκπτώσεων δεν γίνεται αποδεκτό, εκδίδεται πράξη απόρριψης σύμφωνα με το συνημμένο υπόδειγμα 7 και ενημερώνεται επί αποδείξει ο φορολογούμενος.
5. Η ΠΟΛ.1231/20.10.2014 (ΦΕΚ 2832 Β'), κατά το μέρος που δεν αντίκειται στην παρούσα, παραμένει σε ισχύ. Αιτήσεις που έχουν παραληφθεί από τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. όπως αυτός ορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 της παρούσας, εξετάζονται και, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, εκδίδεται νέα δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. - πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου. Αιτήσεις που έχουν παραληφθεί από τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. για τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., εφόσον αυτός δεν είναι αρμόδιος για τη φορολογία εισοδήματος του φορολογουμένου, διαβιβάζονται άμεσα στον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., όπως αυτός ορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 της παρούσας, για τις δικές του ενέργειες".
Στο άρθρο 4 ορίζεται η:
"Διαδικασία διόρθωσης φορολογητέας αξίας ακινήτου
1. Σε περιπτώσεις αμφισβήτησης της φορολογητέας αξίας ακινήτων ή των εμπραγμάτων σε αυτά δικαιωμάτων, όπως έχει προσδιοριστεί στη δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. - πράξη προσδιορισμού φόρου, και εφόσον τα περιγραφικά στοιχεία του ακινήτου είναι ορθά, ο φορολογούμενος δύναται να υποβάλει στον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. αίτηση σύμφωνα με το συνημμένο υπόδειγμα 6.
2. Εφόσον η αίτηση γίνει αποδεκτή, εκδίδεται κατά περίπτωση νέα δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. - πράξη διοικητικού προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α. ή δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. - πράξη διορθωτικού προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α., η οποία κοινοποιείται ηλεκτρονικά κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν. 4174/2013, όπως ισχύει, και αναρτάται στο λογαριασμό του φορολογουμένου στο ΟΠΣ Περιουσιολόγιο στο TAXISnet.
3. Εφόσον η αίτηση δεν γίνεται αποδεκτή, εκδίδεται πράξη απόρριψης σύμφωνα με το συνημμένο υπόδειγμα 7 και ενημερώνεται, επί αποδείξει, ο φορολογούμενος.
4. Στις περιπτώσεις στις οποίες η φορολογητέα αξία ακινήτων ή εμπραγμάτων σε αυτά δικαιωμάτων δεν είναι ορθή λόγω λάθους της βάσης δεδομένων του Υπουργείου Οικονομικών, ο αρμόδιος προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. ενημερώνει τη Διεύθυνση Εφαρμογής Φορολογίας Κεφαλαίου, η οποία εγκρίνει τη διόρθωση της βάσης δεδομένων από τη Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Γ.Γ.Δ.Ε. (Δ.ΗΛΕ.Δ.), ώστε να πραγματοποιηθεί στη συνέχεια ορθή εκκαθάριση του φόρου."
Τέλος στο άρθρο περιλαμβάνονται ειδικά θέματα αλλά και υποδείγματα όπως:
" 1. Τα υποδείγματα για τη χορήγηση απαλλαγών ή εκπτώσεων, που υποβάλλονται στον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., επέχουν θέση δήλωσης και, εφόσον γίνουν αποδεκτά, εκδίδεται δήλωση - πράξη διοικητικού προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α..
2. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες απαιτείται η πληροφορία του αριθμού παροχής ηλεκτρικού ρεύματος που ήταν ανενεργός καθ' όλη τη διάρκεια του έτους 2013, αυτή λαμβάνεται αποκλειστικά από τα ηλεκτρονικά αρχεία του ΔΕΔΔΗΕ, που έχουν σταλεί στη Δ.ΗΛΕ.Δ.. Αν διαπιστωθεί ότι αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος δεν εμπεριέχεται στα αποσταλθέντα ηλεκτρονικά αρχεία, πραγματοποιείται επικαιροποίηση - ενημέρωση της Δ.ΗΛΕ.Δ. από το ΔΕΔΔΗΕ, μετά από αίτηση του φορολογουμένου..
3. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν έχει χορηγηθεί ποσοστό έκπτωσης σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 7 του Ν. 4223/2013, κατά την αποδοχή του αιτήματος, χορηγείται το ποσοστό έκπτωσης που αντιστοιχεί στην τελευταία εκδοθείσα, μετά από εμπρόθεσμη δήλωση, πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου.
4. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες έχει ήδη χορηγηθεί ποσοστό έκπτωσης σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 7 του Ν. 4223/2013, λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό της έκπτωσης που έχει χορηγηθεί με την τελευταία εκδοθείσα πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου. Το ποσό που προκύπτει δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό της έκπτωσης που έχει χορηγηθεί με την τελευταία, πριν την αποδοχή του αιτήματος του άρθρου 2, εκδοθείσα πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου.
5. Στις περιπτώσεις που, μετά τη χορήγηση των εκπτώσεων/απαλλαγών των άρθρων 3 έως 5 του Ν. 4223/2013, υποβληθεί εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση, οι χορηγηθείσες εκπτώσεις/απαλλαγές διατηρούνται εκτός από τις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες η απαλλαγή χορηγείται λόγω της γεωγραφικής θέσης του ακινήτου."
Τα υποδείγματα μπορείτε να τα δείτε πατώντας εδώ
Τη δραματική πτώση της ζήτησης και γενικότερα του ενδιαφέροντος των Ελλήνων για την κτηματαγορά επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία των τραπεζών για τις συναλλαγές που γίνονται με τη διαμεσολάβησή τους.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία τον Ιανουάριο του 2015 ολοκληρώθηκαν μόλις 580 νέες οικιστικές μονάδες σε όλη την Ελλάδα έναντι 736 τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι.
Σύμφωνα με την «Ημερησία» στο real estate, μικρή άνοδος στην αγορά φθηνών κατοικιών καταγράφηκε από τους κτηματομεσίτες από τα τέλη του 2014 έως τον Μάρτιο του 2015. Ιδιοκτήτες πωλούν σε πολλές περιπτώσεις όσο-όσο τα ακίνητά τους, προκειμένου να «ξεφορτωθούν» υποχρεώσεις όπως ΕΝΦΙΑ και άλλους φόρους.
Σε αγγελίες που δημοσιεύτηκαν σε σχετικά έντυπα άλλα και στο διαδίκτυο, η ανάγκη των ιδιοκτητών για «ζεστό χρήμα» αποτυπώνεται στα μικρά ποσά τα οποία ζητούν προκειμένου να πουλήσουν τα ακίνητά τους:
Παραδείγματα:
Διαμέρισμα που έχει αντικειμενική αξία πάνω από 20 χιλ. ευρώ έχει σήμερα τιμή πώληση 6 χιλιάδες ευρώ και μάλιστα δεν υπάρχει κανείς να το αγοράσει.
Γκαρσονιέρα με αντικειμενική αξία 14 χιλ. ευρώ σήμερα προσφέρεται 5.500 ευρώ, χωρίς όμως να υπάρχει ελπίδα για να πουληθεί.
Η νέα γενιά προσφερόμενων προς πώληση διαμερισμάτων είναι αυτή που εγκαταλείπεται από τους μισθωτές, οι οποίοι επιστρέφουν στα πατρικά τους. Τον τελευταίο καιρό έχει αυξηθεί ο αριθμός των ξενοίκιαστων κατοικιών με τους ιδιοκτήτες να τα βγάζουν στο σφυρί αφού δεν αποδίδουν έσοδα και ταυτόχρονα φορολογούνται.
Τα στοιχεία που δηλώνονται στο Ε9 αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό του φόρου ακινήτων που θα κληθούν να πληρώσουν φέτος περίπου 6.000.000 φορολογούμενοι.
Mε τις αλλαγές στο έντυπο Ε9 για τα ακίνητα ξεκινάει ουσιαστικά η προετοιμασία για την είσπραξη του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του τρέχοντος έτους, ο οποίος -όπως και πέρυσι- πρόκειται να φέρει στα κρατικά ταμεία έσοδα 2,6 δισ. ευρώ.
Στις 26 Αυγούστου εκπνέει η προθεσμία για τις διορθώσεις τυχόν λαθών ή παραλείψεων από την πλευρά των φορολογουμένων, καθώς και δήλωσης των όποιων αλλαγών (όπως αγορά ή πώληση ακινήτου ή μεταβίβαση με γονική παροχή, δωρεά ή κληρονομιά) σημειώθηκαν στην ακίνητη περιουσία τους εντός του 2014.
Μέχρι και τη συγκεκριμένη προθεσμία οι φορολογούμενοι θα πρέπει να υποβάλουν ηλεκτρονικά το έντυπο Ε9 με τις μεταβολές στην ακίνητη περιουσία.
Οσοι δεν είχαν καμία μεταβολή και είναι σίγουροι ότι δεν υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία ενέργεια.
Τα στοιχεία που δηλώνονται στο Ε9 αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό του φόρου ακινήτων που θα κληθούν να πληρώσουν φέτος περίπου 6.000.000 φορολογούμενοι.
Κατά τη συμπλήρωση του εντύπου Ε9 οι φορολογούμενοι θα πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα τα εξής σημεία:
■ Ημιτελή ακίνητα: Για να χορηγηθεί η έκπτωση ημιτελούς ακινήτου, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχει συμπληρωθεί ο κωδικός 99 στη στήλη 10 του πίνακα 1 στο έντυπο Ε9.
■ Οροφος κατοικίας: Μία από τις παραμέτρους υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ είναι ο συντελεστής ορόφου. Για υπόγειο ο συντελεστής υπολογισμού του φόρου είναι 0,98, για ισόγειο και πρώτο όροφο 1, για δεύτερο και τρίτο όροφο 1,01, για τέταρτο και πέμπτο 1,02 και για έκτο και πάνω 1,03. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν αν έχει συμπληρωθεί η στήλη 11 του πίνακα 1 για τα κτίσματα.
■ Γεωργικά κτίσματα: Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η συμπλήρωση της στήλης 17, στον πίνακα 2 με τα στοιχεία γηπέδων, όπου συμπληρώνεται η επιφάνεια των κτισμάτων που βρίσκονται σε αγροτεμάχια. Στη στήλη 17α αναγράφεται η επιφάνεια κατοικιών, στη στήλη 17β αναγράφεται η επιφάνεια αποθηκών και γεωργικών κτισμάτων, στη στήλη 17γ η επιφάνεια επαγγελματικών ή ειδικών κτιρίων, ενώ στη στήλη 17 αναγράφεται το άθροισμα της επιφάνειας όλων των κτισμάτων. Σε περίπτωση κατά την οποία έχει συμπληρωθεί η στήλη της συνολικής επιφάνειας κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο αλλά δεν έχει συμπληρωθεί η κατηγορία του ακινήτου, θεωρείται ότι επί του αγροτεμαχίου βρίσκεται κατοικία.
■ Κυριότητα: Σε περίπτωση μη αναγραφής ή αναγραφής λανθασμένου είδους εμπράγματου δικαιώματος (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία κ.λπ.), το ακίνητο θεωρείται ότι ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στον φορολογούμενο, εφόσον το έτος γέννησης επικαρπωτή για το συγκεκριμένο δικαίωμα είναι κενό.
Η εξόφληση του ΕΝΦΙΑ θα γίνει φέτος σε πέντε δόσεις, αρχής γενομένης από τον Οκτώβριο. Η τελευταία δόση θα καταβληθεί τον Φεβρουάριο του 2016.
Τα «ραβασάκια»
Τα «ραβασάκια» θα αρχίσουν να καταφθάνουν από τον επόμενο μήνα. Το αργότερο στις αρχές Οκτωβρίου θα έχουν ταχυδρομηθεί στο σύνολό τους, εκτός και αν υπάρξουν δραματικές ανατροπές στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, εξέλιξη που αναπόφευκτα θα επηρεάσει και την πορεία της είσπραξης των φόρων.
Μέχρι τότε θα έχουν γίνει γνωστά και τα αποτελέσματα της προσπάθειας που καταβάλλει η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών στην κατεύθυνση αναδιανομής των φορολογικών βαρών, με μετάθεση επιβαρύνσεων στα υψηλότερα κλιμάκια ακίνητης περιουσίας προς όφελος των ασθενέστερων.
Οι διατάξεις νόμου όμως οι οποίες περιελήφθησαν στο νομοσχέδιο με τα προαπαιτούμενα για το Μνημόνιο δείχνουν τον δρόμο και οι ελπίδες ουσιαστικών αλλαγών στον φετινό λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ είναι περιορισμένες.
Πάντως, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα:
● Η εξόφληση του φόρου θα γίνει σε πέντε δόσεις, από τον Οκτώβριο του 2015 έως τον Φεβρουάριο του 2016.
● Ο εισπρακτικός στόχος δεν αλλάζει. Οσα εισέπραξε πέρυσι το υπουργείο Οικονομικών τόσα πρέπει να εισπράξει και φέτος και το 2016. Στο Μνημόνιο γράφτηκαν 2,650 δισ. ευρώ και τόσα θα πρέπει να εισπραχθούν, ακόμα και αν αλλάξουν κάποια στιγμή οι αντικειμενικές αξίες. Στο Μνημόνιο αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι έως τον Σεπτέμβριο του 2016 οι αρχές θα εναρμονίσουν όλες τις αντικειμενικές αξίες με τις τιμές της αγοράς, με ισχύ από τον Ιανουάριο του 2017. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν τρέξει και διασταυρώσεις ανάμεσα στα δεδομένα του Ε9 και του Κτηματολογίου. Για να μην υπάρχουν παρανοήσεις για τον ΕΝΦΙΑ, ορίζεται ότι «εν όψει τυχόν αναθεώρησης των ζωνών αντικειμενικών αξιών για τα ακίνητα, θα αναπροσαρμοστούν οι φορολογικοί συντελεστές επί της ακίνητης περιουσίας, εφόσον κρίνεται αναγκαίο για να διασφαλιστεί ότι τα έσοδα από τον φόρο ακίνητης περιουσίας το 2016 θα ανέλθουν τουλάχιστον στα 2,650 δισ. ευρώ».
● Εκπτώσεις προβλέπονται και φέτος για τους ιδιοκτήτες κενών, μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων. Συγκεκριμένα προβλέφθηκε η διατήρηση και για το 2015 της έκπτωσης 20% στον ΕΝΦΙΑ των κενών και μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων, εφόσον αυτά παρέμειναν για όλο το 2015 κενά και μη ηλεκτροδοτούμενα.
Από την άλλη πλευρά, όμως, καταργείται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για τον ΕΟΤ και έτσι φορολογείται για τα μισθωμένα ή δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητά του σε πρόσωπα, πλην ελληνικού Δημοσίου, ενώ ο ΕΝΦΙΑ θα επιβαρύνει φέτος και τους ιδιοκτήτες ενοικιαζόμενων δωματίων ατομικών επιχειρήσεων.
Οι διατάξεις νόμου οι οποίες συνόδευσαν το Μνημόνιο στη Βουλή ορίζουν ότι «καταργείται η προβλεφθείσα από το έτος 2015 απαλλαγή των ενοικιαζόμενων δωματίων των ατομικών επιχειρήσεων, η οποία -έτσι κι αλλιώς- δεν είχε ισχύσει το 2014».
Το θέμα της απαλλαγής θα εξεταστεί στο πλαίσιο της συνολικής επανεξέτασης του φόρου, ώστε να διασφαλιστεί και η μηχανογραφική υποστήριξη της τυχόν απαλλαγής και η αποφυγή των καταστρατηγήσεων του φορολογικού νόμου.
Μειωμένες κατά 5,6% κατά μέσο όρο ήταν, στο δεύτερο τρίμηνο του 2015 σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014, οι τιμές των διαμερισμάτων (σε ονομαστικούς όρους) με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από τα πιστωτικά ιδρύματα, σύμφωνα με ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος.
Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, στο α' τρίμηνο του 2015 η αντίστοιχη μείωση διαμορφώθηκε σε 4,1%, ενώ για το σύνολο του 2014 οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 7,5%.
Πιο αναλυτικά, η μείωση των τιμών στο β΄ τρίμηνο του 2015 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014 ήταν 7,1% για τα "νέα" διαμερίσματα (ηλικίας έως 5 ετών) και 4,7% για τα "παλαιά" (ηλικίας άνω των 5 ετών).
Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, για το α΄ τρίμηνο του 2015 η αντίστοιχη μείωση των τιμών των "νέων" διαμερισμάτων διαμορφώθηκε στο 4,7% έναντι 3,6% των "παλαιών", ενώ για το σύνολο του 2014 οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 6,6% και 8,1% αντίστοιχα.
Από την ανάλυση της ΤτΕ, των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει ότι η μείωση των τιμών των διαμερισμάτων στο β΄ τρίμηνο του 2015 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014 ήταν 5,2% στην Αθήνα, 8,2% στη Θεσσαλονίκη, 7,1% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 4,0% στις λοιπές περιοχές της χώρας.
Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, για το α΄ τρίμηνο του 2015 η αντίστοιχη μείωση των τιμών των διαμερισμάτων ήταν 4,4% στην Αθήνα, 5,3% στη Θεσσαλονίκη, 4,8% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 2,2% στις λοιπές περιοχές της χώρας, ενώ για το σύνολο του 2014 η μείωση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2013 ήταν 9,4%, 6,6%, 6,7% και 5,0% αντίστοιχα. Τέλος, για το σύνολο των αστικών περιοχών της χώρας, το β΄ τρίμηνο του 2015 οι τιμές των διαμερισμάτων ήταν μειωμένες κατά 5,9% σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2014.
Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, για το α΄ τρίμηνο του 2015 η αντίστοιχη μείωση των τιμών των διαμερισμάτων στις αστικές περιοχές ήταν 4,3%, ενώ για το σύνολο του 2014 η αντίστοιχη μείωση διαμορφώθηκε σε 8,1%.
Εκτιμήσεις οικιστικών ακινήτων
Οι εκτιμήσεις για την αξία των οικιστικών ακινήτων που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού συστήματος για οποιονδήποτε λόγο (χρηματοδότηση για αγορά, επαναδιαπραγμάτευση υφιστάμενων δανείων, εγγραφή εξασφάλισης για μη στεγαστικά δάνεια, μεταφορά οφειλών πελατών από μια τράπεζα σε άλλη κ.λπ.) έφθασαν το β΄ τρίμηνο του 2015 τις 2.821, έναντι 3.281 το α΄ τρίμηνο του 2015 (αναθεωρημένα στοιχεία).
Σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2014, ο αριθμός των εκτιμήσεων το β΄ τρίμηνο του 2015 ήταν μειωμένος κατά 24,1%. Ο όγκος των οικιστικών ακινήτων (με βάση το σύνολο των τετραγωνικών μέτρων) που εκτιμήθηκαν με τη διαμεσολάβηση των πιστωτικών ιδρυμάτων ήταν το β΄ τρίμηνο 2015 μειωμένος κατά 27,4% σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2014. Επιπρόσθετα, η αξία των οικιστικών ακινήτων που εκτιμήθηκαν ήταν το β΄ τρίμηνο του 2015 μειωμένη κατά 31,2% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2014. Τέλος, σε ολόκληρο το 2014 ο αριθμός των εκτιμήσεων έφθασε τις 17.244 (αναθεωρημένα στοιχεία), καταγράφοντας σημαντική μείωση κατά 29,5%, έναντι του προηγούμενου έτους (2013: 24.446).
Του Βασίλη Σ. Κανέλλη
Τη χαριστική βολή στην αγορά ακινήτων έδωσαν τα capital controls, η τραπεζική αναταραχή, αλλά και η γενικότερη οικονομική κατάσταση με τα χιλιάδες λουκέτα και την ανεργία που αναμένεται να αυξηθεί. Οι ελπίδες ανάκαμψης του κλάδου όχι μόνο αναβάλλονται, αλλά οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η κρίση θα διαρκέσει πολλά χρόνια ακόμη. Ερευνα που πραγματοποίησε η επιστημονική ομάδα του τέως καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου, Επαμεινώνδα Πανά, δείχνει ότι η κρίση στην κτηματαγορά θα διαρκέσει από ένα έως τρία χρόνια.
Αυτό πιστεύει σχεδόν το 95% των ειδικών του κλάδου που ρωτήθηκαν στη δημοσκόπηση, η οποία κατέδειξε και ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο: Την πλήρη κατάρρευση και της οικοδομής. Με βάση τον όγκο, για να φτάσει η σημερινή ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα στο επίπεδο του έτους 2005, θα πρέπει να αυξηθεί κατά 626,8%! Σύμφωνα με την έρευνα, εκείνο που προκύπτει είναι ότι η κτηματαγορά για να φτάσει στα επίπεδα του έτους 2005, θα πρέπει να περάσουν πολλά περισσότερα χρόνια από τα οκτώ. Οπως αναφέρει ο κ. Πανάς, οι βασικές αιτίες του κραχ είναι η αύξηση της ανεργίας και η σημαντική φορολογική επιβάρυνση των ακινήτων. «Γεγονός είναι ότι οι πρακτικές που εφαρμόζονται ειδικά στην κτηματαγορά, με διάφορους φόρους, δεν την τονώνουν, αλλά αντίθετα την οδηγούν σε κατάρρευση. Γίνεται κατανοητό ότι η κρίση στην αγορά ακινήτων αποτελεί τη χειρότερη κρίση που αντιμετώπισε ποτέ τα τελευταία μεταπολεμικά χρόνια η ελληνική κτηματαγορά. Όμως, η κρίση αυτή της κτηματαγοράς, επηρεάζει έντονα την πραγματική οικονομία, τις επιχειρήσεις οικοδομικών υλικών και τους εργαζόμενους στην κτηματαγορά». Αναλυτικά, τα στοιχεία της συγκυρίας της ελληνικής κτηματαγοράς είναι τα εξής:
• Στο ερώτημα για το πόσο θα διαρκέσει η κρίση στην κτηματαγορά, απαντούν σε ποσοστό 94,2% πως αυτή θα διαρκέσει από ένα έως τρία χρόνια. Οι περιορισμοί χρηματοδότησης από τον τραπεζικό τομέα σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που επικρατεί στον πολιτικό και οικονομικό χώρο τους τελευταίους μήνες, ήταν επόμενο να διαμορφώσουν αρνητικές προσδοκίες για την αγορά των ακινήτων. Αυτή η εκτίμηση του 94,2% των ειδικών, για διάρκεια μέχρι τρία χρόνια, δεν είναι και πολύ μακριά από αντίστοιχη που δείχνει σχετική μελέτη του ΔΝΤ.
• Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 21,7% των ειδικών της κτηματαγοράς πιστεύει ότι η κρίση στην αγορά κατοικίας θα διαρκέσει 2 χρόνια, ενώ μόλις το 1,4% πιστεύει ότι η κρίση θα διαρκέσει λιγότερο από 6 μήνες.Το 63,8% εκτιμά ότι η κρίση θα διαρκέσει δύο έως τρία χρόνια.
• Το 98,8% των ειδικών της κτηματαγοράς πιστεύει ότι η κρίση συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά τις τιμές των ακινήτων.
• Περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ειδικούς (85,7%) θεωρούν ότι η οικονομική κρίση της χώρας έχει προκαλέσει σημαντικές δυσμενείς αλλαγές στον χώρο της αγοράς ακινήτων.
• Οσον αφορά στη μελλοντική οικονομική πορεία της χώρας, οι απόψεις των ειδικών της κτηματαγοράς διίστανται, αφού το 26,9% πιστεύει πως η οικονομία της χώρας θα είναι καλύτερη μετά από έξι μήνες, ενώ το υπόλοιπο 73,1% θεωρεί πως αυτή θα είναι χειρότερη.
Περισσότεροι από επτά στους δέκα ειδικούς, θεωρούν ως προϋπόθεση του τερματισμού της κρίσης στην κτηματαγορά, τον τερματισμό της κρίσης της ελληνικής οικονομίας. Στο ερώτημα: «Θεωρείτε ότι η κρίση στην ελληνική κτηματαγορά θα τερματισθεί, όταν τερματισθεί η ελληνική οικονομική κρίση, οι απαντήσεις είναι: Το πιστεύω απόλυτα 29,0%. Μάλλον το πιστεύω 44,9%. Ουδέτερα 8,7%. Μάλλον δεν το πιστεύω 14,5%. Δεν το πιστεύω καθόλου 2,9%.
Οι ειδικοί της κτηματαγοράς, αποφαίνονται για το πού οδηγείται η κτηματαγορά. Με βάση τις τιμές των δεικτών εμπιστοσύνης της κτηματαγοράς, θα πρέπει λοιπόν να αναμένουμε:
Eντονη ύφεση στην κτηματαγορά
Συνεχόμενη πτώση των τιμών των ακινήτων, πιο μεγάλη σε σχέση με το παρελθόν.
Το αποτέλεσμα της μεγάλης μείωσης της εμπιστοσύνης δείχνει μεγαλύτερη απαισιοδοξία για τη μελλοντική πορεία της κτηματαγοράς.
Το 94,2% των ειδικών της κτηματαγοράς θεωρεί ότι υπάρχει υπερπροσφορά κατοικιών.
Το 29% θεωρεί ότι οι πωλήσεις είναι οι ίδιες σήμερα σε σχέση με έξι μήνες πριν.
Το 74,3% θεωρεί ότι οι τιμές πώλησης των κατοικιών έχουν μειωθεί.
Το 75,2% των ειδικών της κτηματαγοράς θεωρεί ότι οι τιμές πώλησης των κατοικιών θα μειωθούν τους επόμενους έξι μήνες. Έτσι τώρα, η κτηματαγορά βρίσκεται σε τέλμα.
• Το απόθεμα των κατοικιών ανέρχεται τουλάχιστον σε 200.000.
Τα καλά νέα είναι ότι η οικοδομική δραστηριότητα έχει μειωθεί, οπότε δεν προστίθεται σημαντικός αριθμός νέων κατοικιών.
Τα κακά νέα είναι ότι ο αριθμός σχηματισμού των νέων νοικοκυριών επιβραδύνεται. Από τους 9 γάμους επί 1.000 κατοίκων που γίνονταν στη δεκαετία του 1960, τώρα γίνονται μόνο 5,5 επί 1.000 κατοίκων. Στα κακά νέα προστίθενται επίσης η μεγάλη ανεργία, το τραπεζικό σύστημα που δεν μπορεί επί της παρούσης να γίνει αρωγός της κτηματαγοράς.
Οι αιτίες της βαθιάς κρίσης
Η ανεργία, η ύφεση και το έλλειμμα αξιών, αποτελούν τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, σύμφωνα με τους ειδικούς της ελληνικής κτηματαγοράς. Για τους ειδικούς του κλάδου, η ανεργία συνιστά πρόβλημα μείζονος σημασίας, καθώς περισσότεροι από έξι στους δέκα (63,4%) ερωτηθέντες την τοποθετούν αξιολογικά στην κορυφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
Επίσης, οι ειδικοί κατατάσσουν τη φτώχεια στην πρώτη πεντάδα των σημαντικότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα. Τονίζεται ότι το ποσοστό των ειδικών της κτηματαγοράς που ανησυχεί για την ανεργία είναι πάρα πολύ υψηλό. Το σύστημα υγείας (5,6%) και η παράνομη μετανάστευση (4,2%), φαίνεται να προβληματίζουν λιγότερο τους ειδικούς της κτηματαγοράς, αν και παραμένουν ως σημαντικά προβλήματα που απασχολούν τη χώρα.
Σε δίνη και τα επαγγελματικά ακίνητα - 6 στους 10 προβλέπουν χειροτέρευση
Στάσιμη εκτιμάται από το 30% των ερωτηθέντων, ότι θα παραμείνει η αγορά ακινήτων για επαγγελματική χρήση. Μείωση παρατηρείται στο ποσοστό των ειδικών της κτηματαγοράς -από 11,6% που ήταν στην προηγούμενη συγκυρία, σε 6,3% στην παρούσα συγκυρία- που αναμένει ότι θα είναι καλύτερη η πορεία της αγοράς ακινήτων για επαγγελματική χρήση τους επόμενους έξι μήνες.
Σε ποσοστό 63,7% οι ειδικοί της κτηματαγοράς προβλέπουν ότι η αγορά ακινήτων για επαγγελματικούς χώρους θα είναι χειρότερη ή πολύ χειρότερη το επόμενο εξάμηνο, ποσοστό μεγαλύτερο σε σύγκριση με το 50,3% του πρώτου εξαμήνου του 2015. Συγκεκριμένα οι ειδικοί του real estate εκτιμούν ότι:
Υπάρχει υπερπροσφορά το 95,1% («ισχυρό πλεόνασμα προσφοράς» + «πλεόνασμα προσφοράς»).
Υπάρχει μια σχετική μείωση των τιμών των επαγγελματικών ακινήτων (71,9%) σε σχέση με έξι μήνες πριν.
Το 69,8% προβλέπει ότι θα υπάρξει σχετική μείωση των τιμών των επαγγελματικών ακινήτων το επόμενο εξάμηνο, ενώ το 12,2% θεωρεί ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές.
Οι ειδικοί προβλέπουν σε ποσοστό 29,7%, σχεδόν την ίδια ζήτηση αγοράς των επαγγελματικών ακινήτων για τους επόμενους έξι μήνες, ενώ το 62,5% αυτών, θεωρεί πως η ζήτηση θα μειωθεί.
Το 58,7% διαφωνεί ότι οι τιμές των επαγγελματικών ακινήτων είναι η επόμενη φούσκα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις των ερωτηθέντων σχετικά με το πώς αναμένουν να διαμορφωθούν οι πωλήσεις των ακινήτων για επαγγελματική χρήση το δεύτερο εξάμηνο του 2015. Το 34,4% των ερωτηθέντων προβλέπει ότι οι πωλήσεις θα παραμείνουν οι ίδιες με αυτές του πρώτου εξαμήνου του 2015.
Σε ποσοστό 42,2% οι ειδικοί της κτηματαγοράς προβλέπουν ότι οι πωλήσεις των ακινήτων για επαγγελματική χρήση θα είναι χαμηλότερες το επόμενο εξάμηνο. Μείωση παρατηρείται στο ποσοστό εκείνων των ειδικών που προσδοκά αύξηση των πωλήσεων των ακινήτων για επαγγελματική χρήση στην Ελλάδα, από 13,8% που ήταν την προηγούμενη συγκυρία (αθροιστικά: «υψηλότερες» + «πολύ υψηλότερες»), σε 9,4% στην παρούσα συγκυρία.
Μικρή αύξηση παρατηρείται στο ποσοστό των ειδικών της κτηματαγοράς -από 11,8% που ήταν στην προηγούμενη συγκυρία σε 12,2% στην παρούσα- που προσδοκά ότι θα παραμείνουν σταθερές οι τιμές των επαγγελματικών ακινήτων στην κτηματαγορά. Από τους ειδικούς της κτηματαγοράς, μόλις το 3,2% εκτιμά πως θα υπάρξει αύξηση στις τιμές των επαγγελματικών ακινήτων.
Αυξήθηκε το ποσοστό των ερωτηθέντων που εκτιμούν σχετική μείωση των τιμών των επαγγελματικών ακινήτων, από 62% σε 69,8%, ενώ το 14,8% εκτιμά ότι θα υπάρξει απότομη μείωση των τιμών των επαγγελματικών ακινήτων τους επόμενους έξι μήνες.
Απούλητα 250.000 σπίτια
Χάθηκε η εμπιστοσύνη στην... ατμομηχανή της οικονομίας
Αρκετές μικρομεσαίες του κλάδου θα βάλουν λουκέτο και χιλιάδες θα μείνουν άνεργοι
Ο Δείκτης Εμπιστοσύνης της Κτηματαγοράς, που κατά κάποιο τρόπο απεικονίζει με τον εγκυρότερο τρόπο την ψυχολογία των ειδικών της κτηματαγοράς ως προς την αγορά των ακινήτων, συνεχίζει να βρίσκεται κάτω από το επίπεδο των 50 μονάδων, ενώ σημείωσε μικρή μείωση της τιμής του στο β’ εξάμηνο του 2015 σε σύγκριση με το α’ εξάμηνο του 2014. Ο Δείκτης Εμπιστοσύνης της αγοράς των επαγγελματικών ακινήτων σημείωσε μικρή μείωση σε σύγκριση με αυτόν του α΄ εξαμήνου του 2015 και διαμορφώθηκε στις 30,2 μονάδες.
Οι προσδοκίες στην αγορά των κατοικιών, εμφανίζουν απαισιοδοξία, αφού ο σχετικός Δείκτης Εμπιστοσύνης της αγοράς κατοικιών παραμένει κάτω από το επίπεδο των 50 μονάδων, διαμορφώνοντας την τιμή του στις 30,9 μονάδες έναντι των 32 μονάδων του α’ εξαμήνου του 2015.
Όσον αφορά στο Δείκτη Εμπιστοσύνης των ειδικών της κτηματαγοράς για τη γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας, αυτός διαμορφώνεται στις 41,5 μονάδες. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι οι προσδοκίες των ειδικών της κτηματαγοράς χαρακτηρίζονται απαισιόδοξες σχετικά με την εξέλιξη της γενικότερης οικονομικής κατάστασης της χώρας.
Ο Δείκτης της προσδοκώμενης πορείας της ελληνικής οικονομίας παρουσίασε μείωση και διαμορφώθηκε στο επίπεδο των 35,1 μονάδων.
Η ύφεση συνεχίζεται και για τις νέες τιμές των δεικτών στην κτηματαγορά. Έτσι, το σημερινό χαρακτηριστικό της κτηματαγοράς είναι ότι αυτή λειτουργεί σε συνθήκες επίμονης ύφεσης και υπερπροσφοράς κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων. Οπως αναφέρουν οι μελετητές, η κτηματαγορά χρειάζεται τη δημιουργία ενός κλίματος με προοπτική, ικανό να αντιμετωπίσει επιθετικά την ύφεση που εμφανίζεται.
Επειδή οι προβλέψεις για την οικοδομική δραστηριότητα δείχνουν ότι για το 2015 δε φαίνεται να αναστρέφονται, αυτό σημαίνει ότι η ανεργία από την οικοδομική δραστηριότητα θα αυξηθεί. Αν συνυπολογίσουμε εδώ και την εικόνα του κατασκευαστικού κλάδου, που η συνολική του δραστηριότητα το 2014 έχει διαμορφωθεί σε χαμηλότερα από το 2013 επίπεδα, γίνεται αντιληπτό ότι συνολικά ο κλάδος θα επηρεάσει αρνητικά και το ΑΕΠ της χώρας.
Αρκετές κατασκευαστικές εταιρείες αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά προβλήματα, προς το παρόν δεν υπάρχουν προοπτικές ανάκαμψης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα διακοπής της λειτουργίας τους.
Δύο είναι οι πυλώνες ή τα περιουσιακά στοιχεία του ελληνικού νοικοκυριού: οι καταθέσεις και οι κατοικίες. Το μόνο εκτεθειμένο στοιχείο είναι το σπίτι, από οποιαδήποτε φορολογία.
Η επιβάρυνση της ιδιοκτησίας είναι τέτοια που αναρωτιέται κάποιος με στοιχειώδη ορθολογισμό αν θα έχει κίνητρο και ενδιαφέρον να επενδύσει σε ακίνητο.
Το γεγονός της μείωσης της οικοδομικής δραστηριότητας έχει δύο επιπτώσεις, στην παρούσα φάση, στην ελληνική κτηματαγορά. Η πρώτη επίπτωση είναι ότι τουλάχιστον στο ήδη υπάρχον απόθεμα των 250.000 και άνω κατοικιών δεν αναμένεται να προστεθεί μεγάλος αριθμός νέων κατοικιών.
Η δεύτερη επίπτωση, η αρνητική, είναι ότι αυξάνεται ο αριθμός των ανέργων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της κτηματαγοράς και έτσι αρκετές μικρομεσαίες επιχειρήσεις κινδυνεύουν να κλείσουν.
