Μπορεί η αγορά κατοικίας να βρίσκεται στο ναδίρ, ωστόσο -σύμφωνα με διαρροές- το οικονομικό επιτελείο φέρεται να προσανατολίζεται στην επιβολή ενός ακόμη φόρου στην ιδιοκτησία, ο οποίος το τελευταίο εξάμηνο βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων για την αναμόρφωση του φορολογικού καθεστώτος.
Πρόκειται για τον φόρο ιδιοκατοίκησης που καταργήθηκε... το 2002 (με το νομοσχέδιο Χριστοδουλάκη για την τότε φορολογική μεταρρύθμιση) και χαρακτηρίζεται από τους φοροτεχνικούς πολύπλοκο -ως προς την εφαρμογή του- φορολογικό μέτρο. Ουσιαστικά, η φορολόγηση της ιδιοκατοίκησης συνεπάγεται την επιβολή φόρου σε ένα πλασματικό εισόδημα που αποκτούν οι ιδιοκτήτες, χρησιμοποιώντας για κατοικία ακίνητο που αγόρασαν ή ανέγειραν.
Παράγοντες της αγοράς θεωρούν βέβαιο ότι τα ακίνητα δεν θα εξαιρεθούν από το νέο πακέτο μέτρων ύψους 11,5 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό εξάλλου, η ΠΟΜΙΔΑ εξέδωσε πρόσφατα ανακοίνωση, όπου επισημαίνεται ότι το μέτρο -εάν ισχύσει- ισοδυναμεί με υποχρεωτική καταβολή ενοικίου από τους ιδιοκτήτες προς το κράτος.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη του real estate, ενδεχόμενη επιβολή του φόρου ιδιοκατοίκησης θα αποτελέσει την χαριστική βολή για χιλιάδες νοικοκυριά των οποίων το διαθέσιμο εισόδημα έχει συρρικνωθεί δραματικά, κατά την τελευταία τριετία, λόγω της υπερφορολόγησης των ακινήτων αλλά και της ευρύτερης αύξησης των έμμεσων και άμεσων φόρων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα οι ιδιοκτήτες φορολογούνται με περίπου 16φόρους που εκδηλώνονται σε 33 διαφορετικές μορφές, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ. Γι΄αυτό, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η επιβολή ενός ακόμη φορολογικού μέτρου στην ιδιοκτησία θα ήταν βιώσιμη, μόνον εάν οδηγούσε σε κατάργηση και ενοποιήσεις υφιστάμενων φόρων, όπως, έχει συστήσει σε πρόσφατη έκθεσή της η Τράπεζα της Ελλάδας.
Συγκεκριμένα, η ΤτΕ είχε προτείνει τη θέσπιση μόνο δυο φόρων στα ακίνητα, ενός που θα επιβάλεται στις μεταβιβάσεις και ενός άλλου που θα επιβάλλεται στηνκατοχή ακινήτων.
Και όπως διαπιστώνει η ΤτΕ η υπερφορολόγηση των ακινήτων την τελευταία τριετία έχει επιτείνει την ύφεση στην κτηματαγορά, η οποία γίνεται αντιληπτή από τον μεγάλο αριθμό απούλητων κατοικιών (περισσότερα από 150.000 σπίτια), τον πολλαπλασιασμό των εξώσεων και τα «πωλείται» που αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο.
Φόρος ιδιοκατοίκησης
Σύμφωνα με τους φοροτεχνικούς, ο υπολογισμός του συγκεκριμένου φόρου είναι πολύπλοκος, καθώς θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, εάν το κτίσμα αγοράστηκε ή παραχωρήθηκε, χωρίς αντάλλαγμα. Για τον προσδιορισμό του τεκμηρίου πολλαπλασιαζόταν το εμβαδόν, η τιμή ζώνης και συγκεκριμένοι συντελεστές (παλαιότητας, επιφανείαςκτλ) με έναν ειδικό συντελεστή 3,5%.
Τον περασμένο Απρίλιο η διαφαινόμενη επιστροφή του τεκμηρίου ιδιοκατοίκησης είχε «χρεωθεί» σε εισήγηση της Κομισιόν, η οποία όμως, είχε διαψεύσει (σε απάντηση ερώτησης Ευρωβουλευτή στον Επίτροπο για θέματα Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων,Όλι Ρεν) ότι έθεσε τέτοιου είδους ζήτημα.
Παράτυπο και συνταγματικά αμφιλεγόμενο είναι το περιεχόμενο της προκήρυξης του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου ΑΕ (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ) για την πώληση του ακινήτου Γκολφ Αφάντου Ρόδου, αφού συνοδεύεται και από τη μακροχρόνια παραχώρηση του αιγιαλού για αποκλειστική χρήση, καταργώντας το δημόσιο χαρακτήρα του αιγιαλού και απαγορεύοντας ουσιαστικά στον απλό πολίτη την πρόσβαση του σε φυσικές ομορφιές.
Την επισήμανση αυτή έκανε ο Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου και ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Νίκος Χρυσόγελος, που κατέθεσε σχετική επερώτηση στην Περιφερειακή Αρχή. Τονίζοντας την υποχρέωση της για ανοικτή διαβούλευση που απέφυγε κατά το παρελθόν, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία.
Η πώληση του ακινήτου προβλεπόταν στον σχετικό κατάλογο του Ν. 3986/2011 (Επείγοντα μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-2015), τον περιβόητο Νόμο για τα Μεσοπρόθεσμα μέτρα, που συνοδευόταν από τη σημείωση ότι θα υπάρξει αποκλειστική χρήση του αιγιαλού για την εκτέλεση και εκμετάλλευση λιμενικών έργων, αναφέρει.
Στη σημερινή φάση τονίζεται, "που -δεν έχουν ακόμα καθορισθεί τα κριτήρια επιλογής των ενδιαφερομένων, δεν έχει ξεκινήσει η διαδικασία πολεοδομικής ωρίμανσης και η σύνταξη της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε),
-κινδυνεύει να χαθεί για τους πολίτες ένα τεράστιο κομμάτι δημόσιας γης και ένας χώρος που χρησιμοποιείται σήμερα ως πλαζ και χώρος ξεκούρασης και αναψυχής για χιλιάδες ανθρώπους, -τείνει να δημιουργηθεί μια χωριστή ζώνη με ειδικό καθεστώς σε μια ευαίσθητη από οικολογική και κοινωνική άποψη περιοχή όπως είναι η παράκτια ζώνη, υποχρέωση μας είναι να προστατεύσουμε τα δημόσια κοινωνικά αγαθά ιδιαίτερα σε μια εποχή βαθιάς κρίσης κατά την οποία μεγάλο ποσοστό των πολιτών χάνουν βίαια σημαντικό μέρος ή το σύνολο του εισοδήματός τους, η απώλεια δημόσιων κοινωνικών αγαθών θα τους κάνει διπλά φτωχούς, χρειάζονται να αποσαφηνιστούν πλήρως όλα τα ερωτήματα".
www.buildnet.gr
Αλλαγές στον νόμο τακτοποίησης των αυθαιρέτων (4014/11) με ταυτόχρονη παράταση της προθεσμίας επεξεργάζεται ο νέος γενικός γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος κ. Σωκράτης Αλεξιάδης.
Στόχος είναι να υπάρξουν κάποιες διορθωτικές παρεμβάσεις στον νόμο προκειμένου να αλλάξει η κατηγοριοποίηση των αυθαιρεσιών, προκειμένου οι μικρές παραβάσεις να διαφοροποιούνται από τα εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα.
Με αυτές τις αλλαγές η πέμπτη κατά σειρά παράταση στη ρύθμιση που ισχύει σήμερα για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων θεωρείται δεδομένη. Η ισχύς της ρύθμισης λήγει στις 14 Σεπτεμβρίου και σύμφωνα με πληροφορίες, θα δοθεί νέα παράταση, πιθανότατα ως το τέλος του έτους.
Η εκτίμηση ήταν ότι τα έσοδα από τις τακτοποιήσεις των αυθαιρέτων θα υπερέβαιναν τα €1,5 δισ., αλλά τελικά μέχρις στιγμής, παρά τις τέσσερις παρατάσεις, έχουν φτάσει μόλις τα €625.000.000.www.ered.gr
Γενναίες ρυθμίσεις στα στεγαστικά δάνεια ετοιμάζουν οι τράπεζες με την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής τους έως και τα 99 χρόνια, χωρίς να αυξήσουν τα επιτόκια, ενώ στα σχέδιά τους είναι και η δυνατότητα ενοικίασης κατοικιών υπό κατάσχεση για ορισμένη περίοδο.
Με μια εντυπωσιακή κίνηση που υπαγορεύεται από την τεράστια αύξηση των «κόκκινων» δανείων που προσεγγίζουν τα 40 δισ. ευρώ, και κυρίως τον φόβο να γίνουν περισσότερα, οι εμπορικές τράπεζες -σε συνεργασία με την κυβέρνηση- προχωρούν το επόμενο διάστημα σε ρυθμίσεις - ανάσα στους δανειολήπτες που δυσκολεύονται να αποπληρώσουν το στεγαστικό τους από τη μία, ενώ παράλληλα θα εξυγιάνουν το χαρτοφυλάκιό τους.
Την ίδια στιγμή και σύμφωνα με πληροφορίες του "Εθνους της Κυριακής" η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης εξετάζει, αφού συνεργαστεί με τις τράπεζες, τη δυνατότητα οριζόντιας ρύθμισης των στεγαστικών δανείων.
Θα αφορά τους ενήμερους οφειλέτες και στόχος είναι η μείωση των δόσεων μέχρι και το 30% του εισοδήματος του δανειολήπτη. Παράλληλα, μελετά και παρεμβάσεις στον νόμο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά με στόχο την ενίσχυση του εξωδικαστικού συμβιβασμού.
Ριζικές αλλαγές στα στεγαστικά δάνεια. Πόσο μειώνονται οι δόσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σχεδιαζόμενες ρυθμίσεις έχουν τεθεί από την Ενωση Ελληνικών Τραπεζών υπόψη της κυβέρνησης, η οποία επιθυμεί να κάνει πράξη την εξαγγελία του πρωθυπουργού για μείωση της μηνιαίας δόσης των στεγαστικών δανείων στο 30% των μηνιαίων εσόδων του νοικοκυριού.
Προτάσεις
Για να επιτευχθεί αυτό, χωρίς να χρειαστεί "κούρεμα" του κεφαλαίου που θα έφερνε νέες ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης δισεκατομμυρίων ευρώ για τις τράπεζες, οι προτάσεις κινούνται στην εξής κατεύθυνση:
Επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής από τα 40 χρόνια που είναι σήμερα έως και τα 99 χρόνια, αφού μόνο έτσι θα μπορέσει να μειωθεί έως και 50% η μηνιαία δόση του στεγαστικού δανείου. Εδώ υπάρχουν κι εξετάζονται τα μοντέλα της Αγγλίας και της Ισπανίας. Στην πρώτη περίπτωση, αυτό ισχύει για τη χρήση του ακινήτου. Στη δεύτερη της Ισπανίας πρόκειται ουσιαστικά για μακροχρόνια μίσθωση (leasing).
Η επιμήκυνση αυτή να γίνει χωρίς να αυξηθεί το επιτόκιο που πληρώνει ο δανειολήπτης, παρά το γεγονός ότι θα πρόκειται για μια νέα σύμβαση.
Στο τραπέζι των συζητήσεων έχει πέσει ακόμα και το θέμα της δυνατότητας ενοικίασης από τον δανειολήπτη της κατοικίας του για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, πχ. τρία χρόνια, και στη συνέχεια να υπάρχει η προοπτική επαναγοράς της με νέο δάνειο και νέους όρους, εφόσον βέβαια υπάρχει η δυνατότητα. Αυτό θα γίνεται σε περιπτώσεις στις οποίες οι κατοικίες βρίσκονται σε διαδικασία κατάσχεσης. Το ποσό του ενοικίου θα καθορίζεται με τα δεδομένα της αγοράς και σε ύψος ίσως και χαμηλότερο.
Οπως και να 'χει, τα σενάρια αυτά θα πάρουν "σάρκα και οστά" σύντομα, αφού οι τράπεζες αναγνωρίζουν την ανάγκη παρέμβασης στο θέμα καθώς βλέπουν τις επισφάλειες στα στεγαστικά δάνεια να έχουν φτάσει στο ιλιγγιώδες ποσοστό του 17%, παρά τις ρυθμίσεις στις οποίες έχουν προχωρήσει για το σύνολο του χαρτοφυλακίου δανείων.
Ηδη οι τράπεζες τον προηγούμενο χρόνο είχαν προχωρήσει σε ρυθμίσεις περισσότερων από 690.000 δανείων - αριθμός που ξεπέρασε τα 800.000 δάνεια το πρώτο εξάμηνο του 2012. Ομως σήμερα, αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα καθώς η ύφεση βαθαίνει και πλέον είναι μεγάλος ο αριθμός των δανείων που δεν εξυπηρετούνται, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι επισφάλειές τους.
Οπως προκύπτει από στοιχεία της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011 τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας είχαν προχωρήσει σε ρυθμίσεις δανείων -στεγαστικών και καταναλωτικών- που ξεπερνούσαν τα 29 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με στοιχεία, για το πρώτο πεντάμηνο του 2012, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (καθυστέρηση από 90 ημέρες και άνω) ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ ή το 20% της συνολικής πιστωτικής επέκτασης. Τα στεγαστικά δάνεια είναι αυτά που απασχολούν ιδιαιτέρως τις τράπεζες, καθώς το 2010 μόλις ξεπερνούσαν το 10% και σήμερα το ποσοστό τους έχει διπλασιαστεί. Πάντως, πρωταθλητές στις επισφάλειες είναι τα καταναλωτικά δάνεια, όπου πλέον 4 στα 10 δεν εξυπηρετούνται.
Οριζόντια ρύθμιση στα στεγαστικά-Στο 30% του εισοδήματος η δόση για όσους είναι συνεπείς
Τη δυνατότητα νομοθετικής παρέμβασης για οριζόντια ρύθμιση των καταναλωτών που πληρώνουν με συνέπεια τις δόσεις των στεγαστικών τους δανείων αλλά και βελτίωσης του νόμου περί υπερχρεωμένων νοικοκυριών εξετάζει το υπουργείο Ανάπτυξης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του "Εθνους της Κυριακής", ο υπουργός Κωστής Χατζηδάκης, κατόπιν και συνεννόησης με τον υπουργό Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, έχει δώσει εντολές στον υφυπουργό Ανάπτυξης Θανάση Σκορδά και στον γενικό γραμματέα Καταναλωτή Γιώργο Στεργίου, ώστε να ξεκινήσουν κύκλο επαφών με τις τράπεζες και φορείς.
Τέτοιοι είναι οι δικηγορικοί σύλλογοι, η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, οι καταναλωτικές οργανώσεις, ο Συνήγορος του Καταναλωτή, ο Τραπεζικός Διαμεσολαβητής κ.λπ.
Πηγές αναφέρουν στο "ΕτΚ" ότι "στο σκέλος που αφορά τις ρυθμίσεις των στεγαστικών δανείων, αυτό που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι κατά πόσο υπάρχει η δυνατότητα θεσμικής παρέμβασης με βάση τα όσα ισχύουν στην ΕΕ και στη χώρα μας περί ελεύθερης αγοράς".
Στο θέμα των στεγαστικών δανείων η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης απορρίπτει κάθε λογική της διαγραφής χρεών και ξεκαθαρίζει ότι "οι όποιες διατάξεις θα αφορούν τους ενήμερους οφειλέτες".
Ετσι, στόχος είναι η δυνατότητα της οριζόντιας ρύθμισης στεγαστικών με τέτοιον τρόπο που να ορίζει ότι η μηνιαία δόση δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 30% του εισοδήματος του οφειλέτη. Θα είναι εφικτή η χρονική επιμήκυνση των στεγαστικών δανείων πέρα από τα 40 χρόνια, ενώ δεν αποκλείεται να εξεταστεί και η νομική διευθέτηση της πρόθεσης των τραπεζών να ενοικιάζουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, για τρία χρόνια την κατοικία και στη συνέχεια ο δανειολήπτης να παίρνει νέο δάνειο για την επαναφορά της. Επίσης, ένα από τα θέματα που θα φροντίσει να διασφαλίσει η ηγεσία του υπ. Ανάπτυξης είναι να μην αυξάνεται το επιτόκιο του στεγαστικού στην περίπτωση χρονικής επιμήκυνσης της αποπληρωμής του.
ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ: Κερδίζει έδαφος η λύση του εξωδικαστικού συμβιβασμού
Το δεύτερο πεδίο παρέμβασης της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης είναι ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά ή γνωστός και ως "νόμος Κατσέλη".
Οπως αναφέρουν πηγές στο "ΕτΚ", έχουν εντοπιστεί σημεία τα οποία χρήζουν βελτίωσης. Για παράδειγμα, τα Ειρηνοδικεία ορίζουν δικάσιμους για υποθέσεις ρύθμισης χρεών ακόμη και το 2018.
Με αυτό το δεδομένο η κεντρική φιλοσοφία της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης είναι η ενίσχυση του σταδίου του εξωδικαστικού συμβιβασμού του οφειλέτη με τις τράπεζες. Σήμερα η διαδικασία αυτή δεν προχωρά, καθώς σε περιπτώσεις οφειλέτη δανείων σε περισσότερες από μία τράπεζες, κάποιος ή κάποιοι από τους πιστωτές διαφωνούν στο ποσό της εξωδικαστικής ρύθμισης.
Εκπρόσωπος
Μία από τις σκέψεις που κάνει η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή είναι ο Τραπεζικός Διαμεσολαβητής να ορίζει έναν εκπρόσωπο για λογαριασμό των πιστωτών, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχούς έκβασης του εξωδικαστικού διακανονισμού. Π.χ. αν ένας καταναλωτής χρωστά σε πέντε τράπεζες, να διαπραγματεύεται με έναν εκπρόσωπό τους, ο οποίος ταυτόχρονα θα έχει συνεννοηθεί με εκείνες για το ύψος της δόσης.
Επιπλέον, ο γενικός γραμματέας Καταναλωτή, Γιώργος Στεργίου, σύμφωνα με πληροφορίες, θα εξετάσει και τις προτάσεις του προκατόχου του, Δημήτρη Σπυράκου, για τις βελτιώσεις του νόμου των υπερχρεωμένων νοικοκυριών.
Πρόκειται για αλλαγές οι οποίες είχαν πάρει τη μορφή νομοθετικού κειμένου, είχαν φτάσει στη Βουλή τον περασμένο Απρίλιο, χωρίς εντούτοις να ψηφιστούν. Ορισμένες από αυτές είναι:
1. Η περίοδος ρύθμισης των χρεών, που θα ανέρχεται σε πέντε έτη, θα αρχίζει με την κατάθεση της αίτησης και όχι με την έκδοση της απόφασης. Αν οι καταβολές που πραγματοποιούνται από τον οφειλέτη κατά την περίοδο που μεσολαβεί μέχρι την έκδοση της απόφασης υπολείπονται αυτών που ορίζονται με την απόφαση, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να καταβάλει το ποσόν αυτό και μέχρι ένα έτος από τη λήξη της περιόδου ρύθμισης. Κατ' αυτό τον τρόπο αντιμετωπίζονται και οι δυσμενείς συνέπειες για τον οφειλέτη από τυχόν καθυστέρηση στην εκδίκαση της αίτησής του.
2. Στις περιπτώσεις οφειλετών με πλήρη αδυναμία καταβολής η απαλλαγή από τα χρέη θα επέρχεται στα τρία έτη.
3. Το ποσόν μέχρι το 85% της εμπορικής αξίας της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, την εξόφληση του οποίου πρέπει να ρυθμίσει ο οφειλέτης για να την εξαιρέσει από τη ρευστοποίηση, θα μπορεί πλέον να ρυθμίζεται και σε μεγαλύτερο των είκοσι ετών χρονικό διάστημα.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1o
Στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ
Με διάρκεια αποπληρωμής 20 χρόνια και επιτόκιο 4%, η μηνιαία δόση ανέρχεται στα 605 ευρώ και οι τόκοι διαμορφώνονται στα 45.435 ευρώ.
Εάν η διάρκεια ανέβει στα 40 χρόνια, με το ίδιο επιτόκιο, η μηνιαία δόση κατεβαίνει στα 417 ευρώ, αλλά οι τόκοι θα αυξηθούν στα 100.610 ευρώ, δηλαδή ο δανειολήπτης θα γυρίσει στην τράπεζα 200.610 ευρώ για το δάνειο των 100.000 ευρώ.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2o
Στεγαστικό δάνειο 150.000 ευρώ
Με διάρκεια αποπληρωμής 20 χρόνια και επιτόκιο 4%, η μηνιαία δόση ανέρχεται στα 908 ευρώ και οι τόκοι διαμορφώνονται στα
68.152 ευρώ.
Εάν η διάρκεια ανέβει στα 40 χρόνια, με το ίδιο επιτόκιο, η μηνιαία δόση πέφτει στα 626 ευρώ και ακόμα περισσότερο στα 550 ευρώ τον μήνα, εάν η διάρκεια διαμορφωθεί στα 60 χρόνια. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερη η διάρκεια αποπληρωμής τόσο περισσότεροι οι τόκοι, αφού ανεβαίνουν στα 150.000 ευρώ (όσο και το αρχικό κεφάλαιο) στα 40 χρόνια.
Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: Μπούσουλας το αγγλικό και το ισπανικό μοντέλο
Στεγαστικά δάνεια με χρονική διάρκεια αποπληρωμής ακόμη και τα 99 χρόνια είναι μία από τις λύσεις που εξετάζουν οι τράπεζες για να μειωθούν ακόμα περισσότερο οι δόσεις. Μελετούν αντίστοιχα μοντέλα τα οποία εφαρμόζονται στην Ισπανία και την Αγγλία.
Για παράδειγμα, στο αγγλικό μοντέλο ο δανειολήπτης δεν αγοράζει το ακίνητο, αλλά τη χρήση του για 99 χρόνια. Αγοράζοντας τη «χρήση» σε περίοδο που οι τιμές είναι χαμηλά, ο δανειολήπτης μπορεί να κερδίσει, μεταβιβάζοντας τη χρήση του ακινήτου όταν οι τιμές ανέβουν.
Το μοντέλο "χωλαίνει" σε ό,τι αφορά την Ελλάδα σε επίπεδο νομοθεσίας αλλά και επειδή δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές υποστήριξης (ηλεκτρονικές πλατφόρμες κτηματολογίου- υποθηκοφυλακείων).
Η άλλη λύση που επεξεργάζονται βασίζεται σε μοντέλο της Ισπανίας, που αντιμετώπισε μεγάλο πρόβλημα από τη φούσκα στην κτηματαγορά. Στην περίπτωση αυτή υιοθετείται η λογική του leasing. Το δάνειο, δηλαδή, μετατρέπεται απευθείας σε μακροχρόνια μίσθωση.
Ακίνητο... leasing
Το ακίνητο περνάει στην κατοχή της τράπεζας και ο πελάτης δεν βαρύνεται πλέον με την υποθήκη του στεγαστικού.
Ομως η τράπεζα παραχωρεί το ακίνητο στον δανειολήπτη-ιδιοκτήτη με μακροχρόνια μίσθωση, όπως ισχύει στις συμβάσεις leasing. Και μπορεί να μείνει στο "σπίτι" του για 25 ή 30 χρόνια πληρώνοντας τίμημα αντίστοιχο ή κατώτερο του ενοικίου.
Με τον τρόπο αυτόν μειώνεται το ποσό που πληρώνει ως δόση ο δανειολήπτης -έχει το πλεονέκτημα της φοροαπαλλαγής-, ενώ μπορεί να αποκτήσει το ακίνητο στη λήξη της σύμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι κατά τη διάρκεια της σύμβασης ή στη λήξη της θα καταβάλει στην τράπεζα επιπλέον ποσό, που αντιστοιχεί στην αξία του σπιτιού.
Για να μπορέσει να εφαρμοστεί το συγκεκριμένο μοντέλο στην Ελλάδα θα πρέπει να αρθούν εμπόδια που έχουν να κάνουν με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
www.buildnet.gr
Με την σημερινή ανακοίνωση των βάσεων των ανώτατων σχολών ξεκινάει και η αναζήτηση όσο το δυνατόν οικονομικότερης στέγασης των πρωτοετών φοιτητών, στην πόλη όπου θα σπουδάσουν.Οι τιμές των φοιτητικών σπιτιών, φαίνεται να έχουν πάρει και αυτές την κατιούσα, όπως και οι ενοικιάσεις των σπιτιών και εμφανίζονται και αυτές μειωμένες κατά 10% έως 15% σε σχέση με πέρυσι, αλλά οι "στριμωγμένοι" οικονομικά γονείς, λόγω της οικονομικής κρίσης, θα δυσκολευτούν να ανταποκριθούν και σε αυτό το μειωμένο τίμημα. Σε αυτό το τίμημα θα πρέπεινα προστεθεί και η αγορά επίπλων και ειδών πρώτης ανάγκης του πρωτοετούς φοιτητή, δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο την κατάσταση.
Σημειώνεται ότι στην Αθήνα, οι γκαρσονιέρες ξεκινάνε από τα 150 ευρώ περίπου, ενώ οι τιμές για ένα δυάρι κυμαίνονται από τα 250 ευρώ περίπου. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις, όταν πρόκειται για νεόδμητα σπίτια, ή σπίτια με κλιματιστικά και άλλο εξοπλισμό.
Στη Θεσσαλονίκη, οι τιμές των ενοικίων για τα φοιτητικά σπίτια εμφανίζονται μειωμένες κατά 10%-15% και οι τιμές ξεκινούν για τις γκαρσονιέρες επίσης από τα 150 ευρώ. Μειωμένες εμφανίζονται και οι τιμές των φοιτητικών σπιτιών, κατά το ίδιο ποσοστό, σε Κρήτη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή.
Υπάρχουν βέβαια και ορισμένοι φοιτητές οι οποίοι προσπαθούν να ρίξουν τα έξοδα στέγασης, επιλέγοντας να αναζήσουν συγκάτοικους.
Τι πρέπει να προσέξετε αναζητώντας σπίτι:
1. Θα πρέπει να δείτε αρκετά σπίτια πριν καταλήξετε.
2. Να υπογράφετε πάντα συμβόλαιο.
3. Να ζητήσετε πριν την υπογραφή του συμβολαίου να δείτε λογαριασμούς κοινοχρήστων.
4. Να βλέπετε το σπίτι μέρα και όχι βράδυ.
5. Δεν πρέπει να δίνετε χρήματα πουθενά, πριν υπογραφεί το συμβόλαιο.
www.buildnet.gr
Μπορεί οι τιμές των ακινήτων να καταγράφουν μεγάλη πτώση λόγω της κρίσης, ωστόσο πάνω από 150.000 διαμερίσματα σε όλη τη χώρα παραμένουν απούλητα, καθώς η έλλειψη ρευστότητας, τα χαράτσια και οι φόροι έχουν εξανεμίσει το ενδιαφέρον των υποψήφιων αγοραστών.Η αγορά ακίνητων έχει μπει εδώ και καιρό στην εντατική και αυτό επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Από το 2008 οι τιμές στη Θεσσαλονίκη έχουν πέσει πάνω από 25% και στην Αθήνα πάνω από 21%. Ειδικά στην Αθήνα εκτιμάται ότι η πτώση τιμών ξεπερνά το 60% στο Κολωνάκι, το 50% στα Πατήσια, το 40% στη Γλυφάδα και στην Ηλιούπολη, ενώ κατά τουλάχιστον 50% έχουν πέσει οι τιμές σε περιοχές της Θεσσαλονίκης όπως το Πανόραμα και η Θέρμη.
Μεγάλες ευκαιρίες
Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πολλές ευκαιρίες, ακόμα και σε περιοχές φιλέτα στα αστικά κέντρα, οι συναλλαγές στην αγορά ακίνητων έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία 5 χρόνια. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν πτώση πολύ πάνω από 60% στις αγορές ακίνητων που έγιναν φέτος μέσω τραπεζών, όταν στις καλές εποχές της αγοράς πραγματοποιούνταν πενταπλάσιες συναλλαγές ανά εξάμηνο. Στο πρώτο εξάμηνο του 2007, δηλαδή της τελευταίας καλής χρονιάς για τα ακίνητα στην Ελλάδα, είχαν καταγραφεί περισσότερες από 73.000 συναλλαγές με μεσολάβηση τραπεζών, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2008 οι συναλλαγές μειώθηκαν σε 70.000. To πρώτο εξάμηνο του 2012 μετά βίας έφτασαν τις 14.000!
Σε ολόκληρη την Ελλάδα εκτιμάται ότι παραμένουν απούλητα δεκάδες χιλιάδες-διαμερίσματα, ενώ σύντομα πολλά θα βγουν "στο σφυρί" τους επόμενους μήνες, επειδή οι ιδιοκτήτες τους είτε αδυνατούν να πληρώσουν τους υψηλούς φόρους είτε αναγκάζονται να πωλήσουν ακίνητα για να επιβιώσουν. Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει τις τιμές σε μια ξέφρενη καθοδική πορεία. Τα συγκριτικά στοιχεία για την περίοδο 2008-2012 δείχνουν ότι περισσότερο έχουν μειωθεί οι τιμές των παλιών σπιτιών (21,8%) σε σχέση με τα καινούργια (19,6%). Ομως, τα τελευταία δύο τρίμηνα για πρώτη φορά το ποσοστό πτώσης των τιμών στα καινούργια ξεπέρασε το 10% και ήταν μεγαλύτερο από το ποσοστό πτώσης των παλαιών.
To στοιχείο αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο, καθώς όσοι ξέρουν την αγορά ακίνητων γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι τιμές στα νεόδμητα ακίνητα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα καθώς προωθούνται από τους κατασκευαστές έναντι των παλαιότερων κτιρίων, τα οποία προσπαθούν να πουλήσουν όπως όπως. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα τελευταία πέντε χρόνια που παρατηρείται μείωση των τιμών στις ακριβές περιοχές όπως αυτές των βορείων προαστίων της Αθήνας, η τιμή του τετραγωνικού έχει μειωθεί ως και κατά 1.000 ευρώ. Στην ακριβή Εκάλη οι τιμές έχουν πέσει από 4.000 ευρώ/τ.μ. στα 3.271 ευρώ/τ.μ., στον Αγ. Στέφανο οι τιμές από 2.400 ευρώ/τ.μ. έπεσαν στα 1.960 ευρώ/τ.μ. και στην Κηφισιά από 3.500 ευρώ/τ.μ. στα 2.86ο ευρώ/τ.μ.
Χιλιάδες αδιάθετα διαμερίσματα και σπίτια όμως υπάρχουν σε όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής και έως εκ τούτου παρατηρείται ανάλογη πτώση των τιμών σε κάθε περιοχή. Για παράδειγμα, οι τιμές στη Δάφνη έχουν πέσει από τα 2.200 ευρώ/τ.μ. στα 1.800 ευρώ/τ.μ., στο Παλιό Φάληρο από 3.000 ευρώ/τ.μ. στα 2.350 ευρώ/τ.μ. και στην Πετρούπολη από τα 2.200 ευρώ/τ.μ. στα 1.800 ευρώ/τ.μ. To γεγονός ότι υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες απούλητα ακίνητα -που ανήκουν σε κατασκευαστές αλλά και σε ιδιώτες- έχει μειώσει το ενδιαφέρον για την οικοδομή, που βουλιάζει μήνα με τον μήνα όσο παραμένουν ακίνητα -κάθε είδους- απούλητα ή ανοίκιαστα.
Τον περασμένο Μάιο η Ελληνική Στατιστική Αρχή κατέγραψε μείωση κατά 31,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 5,8% στην επιφάνεια και κατά 7,4% στον όγκο σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2011. "Αρκετά έργα που αφορούσαν την ανέγερση κατοικίας ή επαγγελματικού χώρου έμειναν μόνο στα θεμέλια και δεν συνεχίστηκαν ποτέ, αφού κόπηκαν τα φτερά όσων θυσίασαν τις οικονομίες τους για να φτιάξουν ένα κεραμίδι με το να μην εγκρίνονται στη συνέχεια τα δάνεια, να μειώνονται συνεχώς τα εισοδήματα και στο τέλος να ακολουθεί η ανεργία.
Μαζικές απολύσεις
Οι εργαζόμενοι στον κλάδο εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους, καθώς ήδη έχουν γίνει μαζικές απολύσεις σε τομείς όπως η οικοδομή και η μεσιτεία. Κατασκευαστικές εταιρίες και εργολάβοι έχουν μειώσει τις δραστηριότητές τους, μειώνοντας παράλληλα και το προσωπικό τους. Δύσκολη είναι η κατάσταση και για τους μηχανικούς, καθώς με αυτή την κατάσταση δεν μπορούν να βρουν οικοδομές για μελέτη ή επίβλεψη, με αποτέλεσμα τη μείωση του εισοδήματος τους.
Τα 118 επαγγέλματα που σχετίζονται με τον κλάδο έχουν πάρει για τα καλά την κάτω βόλτα, χωρίς κανείς να γνωρίζει αν θα υπάρξει ποτέ ξανά επιστροφή στις παλιές καλές εκείνες μέρες που η άνθηση του επαγγέλματος χτυπούσε κόκκινο και δεν προλάβαιναν να ολοκληρώσουν τη μια δουλειά και έπρεπε να καταπιαστούν με την άλλη.
www.buildnet.gr
Προς την πέμπτη παράταση οδεύει η ρύθμιση για τα αυθαίρετα. Μάλιστα, στις προθέσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος είναι να υπάρξουν ταυτόχρονα ορισμένες διορθωτικές κινήσεις στον ν. 4014/11, προκειμένου να ενταχθούν στη ρύθμιση και ορισμένες "ειδικές κατηγορίες" αυθαιρέτων, αλλά και να υπάρξει εναρμόνιση με τον νέο οικοδομικό κανονισμό.Στο μεταξύ, με την καταληκτική ημερομηνία να πλησιάζει, οι ρυθμοί υποβολής νέων δηλώσεων αυξάνονται και συνολικά έχουν ξεπεράσει τις 400.000. Στις 14 Σεπτεμβρίου, λοιπόν, λήγει η 4η παράταση της ρύθμισεις για την "τακτοποίηση" αυθαιρέτων, λίγες ημέρες πριν συμπληρώσει ένα έτος "ζωής" (ο ν. 4014 τέθηκε σε ισχύ στις 21 Σεπτεμβρίου 2011 ενώ η υποβολή δηλώσεων ξεκίνησε στις 3 Οκτωβρίου).
Στις προθέσεις του υπουργείου φαίνεται να είναι ακόμα μία παράταση, χωρίς ακόμη να έχει ξεκαθαριστεί για πόσο διάστημα. "Ο νόμος για τους ημιυπαίθριους, που αφορούσε πολύ πιο απλές περιπτώσει, ίσχυσε για 18-20 μήνες.0 νόμος για τα αυθαίρετα βρίσκεται σε ισχύ ένα έτος και το πρώτο τρίμηνο ισχύος του δέχθηκε πλήθος τροποποιήσεων. Επομένως θα ήταν λογικό να παραμείνει σε ισχύ. Επεξεργαζόμαστε πιθανή παράταση", λέει ο νέος γενικός γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος Σωκράτης Αλεξιάδης.
"Φρεσκάρισμα"
Με την αφορμή αυτή, ο κ. Αλεξιάδης εκτιμά ότι θα πρέπει να υπάρξει ένα"φρεσκάρισμα" του ν. 4014/11. "Κατ΄ αρχήν θα πρέπει να γίνει η νέα κατηγοριοποίηση των αυθαιρεσιών, δεν μπορεί στον "τίτλο" της αυθαίρετης να συμπεριλαμβάνονται και οι μικρές πολεοδομικές παραβάσεις εντός ενός κτιρίου που έχει χτιστεί μα άδεια αλλά και τα εξ ολοκήρου αυθαίρετα κτίσματα. Οι μικρές παραβάσεις πρέπει να διαφοροποιηθούν κάτι που άλλωστε ορίζει και ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός".
Επιπλέον τo υπουργείο αναζητεί τρόπους να διευρύνει τους πιθανούς "πελάτες" της ρύθμισης για τα αυθαίρετα προσθέτοντας και άλλες "τακτοποιήσιμες" παρανομίες. "Επεξεργαζόμαστε τη διεύρυνση της ρύθμισης. Οχι βέβαια σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς αυθαίρετα σε δάση, αιγιαλούς, αρχαιολογικούς χώρου κλπ. δεν είναι δυνατόν σε καμία περίπτωση να νομιμοποιηθούν. Ωστόσο μπορούμε να εντάξουμε στη ρύθμιση και ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, για τις οποίες υπήρξε πλήθος
ερωτημάτων προς το TEE από τους μηχανικούς.
Εξορθολογισμός
"Για παράδειγμα, μπορεί σε ένα οικόπεδο που υπάρχει ένα διατηρητέο κτίριο να έχει ανεγερθεί κατ' επέκτασή του ένα άλλο κτίριο, με κάποιες αυθαιρεσίες. Με τα σημερινά δεδομένα, το κτίριο αυτό δεν μπορεί να ενταχθεί στη ρύθμιση.
Γενικά, στις αρχές Σεπτεμβρίου θα υπάρξει ένας εξορθολογισμός της ρύθμισης ώστε ο πολίτης που εντάσσεται σε αυτή να αισθάνεται ασφαλής να ξέρει τι τον περιμένει".
www.buldnet.gr
Το νησί Οξυά που βρίσκεται κοντά στην Ιθάκη πουλήθηκε πρόσφατα αντί €5 εκατ.
Δεδομένο θεωρείται το ενδιαφέρον ξένων επενδυτών και επιχειρηματικών ομίλων για τα ακατοίκητα νησιά της Ελλάδας, αν και όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς προβλήματα όπως το δαιδαλώδες ιδιοκτησιακό καθεστώς και η υπερβολική γραφειοκρατία έχουν αποτρέψει την ολοκλήρωση μεγάλων συμφωνιών.
Μέχρι στιγμής, οι ελάχιστες συμφωνίες που έχουν κλείσει αφορούν ιδιωτικά νησιά. Όμως, αποτελεί πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει η αξιοποίηση δημόσιων μικρών νησιών όπως αποκάλυψε την προηγούμενη εβδομάδα ο πρωθυπουργός μιλώντας στη γαλλική εφημερίδα Le Monde. Όπως είχε τονίσει και ο εντεταλμένος σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ κ. Ανδρέας Ταμπραντζής μιλώντας σε πρόσφατο συνέδριο του Economist: «από τη συστηματική ανάλυση και επεξεργασία των διαθέσιμων στοιχείων, προέκυψε ότι στο χαρτοφυλάκιο ακινήτων του Δημοσίου περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και 562 νησιά ή νησίδες συνολικής έκτασης 240.000 στρ., καθώς και 3.231 ακίνητα με Κοινωφελείς και Κοινόχρηστες λειτουργίες συνολικής έκτασης 43.000 στρ., που το ενδεχόμενο αξιοποίησης τους θα πρέπει να διερευνηθεί διεξοδικά».
Προκειμένου βεβαίως να προχωρήσει σε ικανοποιητικό βαθμό η αξιοποίηση των ελληνικών νησιών θα πρέπει να γίνουν βελτιώσεις στην νομοθεσία και να δοθούν τα κατάλληλα επενδυτικά εργαλεία. Και αυτό διότι όπως επισημαίνουν ειδικοί της αγοράς οι επενδύσεις σε νησιά δεν γίνονται πλέον τόσο συχνά από επιχειρηματίες για ιδιωτική εκμετάλλευση ( πχ Σκορπιός-Οικ. Ωνάση) αλλά για τουριστική εκμετάλλευση. Σε αυτή την κατεύθυνση σημαντικό θεωρείται το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών που ψηφίστηκε τον περασμένο Μάρτιο το όποιο έθεσε τα όρια κάλυψης τουριστικών επενδύσεων σε μικρά και μεγαλύτερα νησιά, ενώ προβλέπει τη δυνατότητα δημιουργίας μεγάλων τουριστικών εγκαταστάσεων και σε 10 βραχονησίδες ή ακατοίκητα νησιά. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει νομοσχέδιο με το οποίο θα μπορέσει να προχωρήσει η αξιοποίηση των νησιών -πιθανότατα μέσω της παραχώρησης τους για 100 χρόνια- ξεκαθαρίζοντας το ιδιοκτησιακό καθεστώς σε πολλά από αυτά.
Έντονο το ενδιαφέρον
Πέρα των προβλημάτων όμως, το ενδιαφέρον ξένων επενδυτών είναι φανερό. Κατά καιρούς πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει στον Τύπο δείχνουν πως αν μη τι άλλο συζητήσεις γίνονται, ενώ στα μεγαλύτερα deals του 2012 ξεχωρίζει η αγορά του νησιού Οξυά στο Ιόνιο που πουλήθηκε από οικογένεια Ελληνοαυστραλών στην βασιλική οικογένεια του Κατάρ αντί τιμήματος €5 εκατ. αν και οι πωλητές αρχικά ζητούσαν €7 εκατ. Μια αναζήτηση στις ιστοσελίδες εξειδικευμένων μεσιτικών δείχνει μια αρκετά σημαντική προσφορά ιδιωτικών νήσων όπως η νήσος Καρδιώτισσα που πωλείται αντί €6,5 εκατ., η Μικρή Αμοργός που έχει τιμή πώλησης €6,1 εκατ. κ.α.
www.ered.gr
Φέτος, η παγκόσμια έρευνα της Jones Lang LaSalle για τον Δείκτη Διαφάνειας στην Αγορά Ακινήτων, δεν έχει και πολλά καλά νέα για την Ελλάδα.
Η χώρα μας βρίσκεται στην 33η θέση σήμερα σε σύνολο 97 χωρών, χάνοντας τέσσερις θέσεις από το 2010 (τότε ήταν στην 29η θέση) και παρά το γεγονός ότι φαίνεται να υπάρχει κάποια πρόοδος. Ωστόσο, καθώς άλλες χώρες έχουν καταγράψει μεγαλύτερη βελτίωση, η σχετική της θέση στην κατάταξη έχει επιδεινωθεί.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2006, όταν η κτηματαγορά ζούσε ημέρες δόξας με απίστευτες αγοραπωλησίες ακινήτων, και πάλι η χώρα μας κατατασσόταν στις «ημιδιαφανείς» καταλαμβάνοντας την 34η θέση σε σύνολο 56 χωρών.
Πρώτες οι ΗΠΑ
Επομένως, ακόμη και η όποια βελτίωση μπορεί να υπάρχει γίνεται με τόσο αργό τρόπο που δεν βοηθά την Ελλάδα να «ξεκολλήσει» από την κακή βαθμολογία που λαμβάνει. Είναι χαρακτηριστικό, και άκρως ανησυχητικό ότι στην Ευρωπαϊκή Ενωση των 27 χωρών η Ελλάδα ξεπερνά στο συνολικό σκορ μόνο τέσσερις χώρες και συγκεκριμένα τη Σλοβακία, τη Σλοβενία, τη Ρουμανία και την Βουλγαρία. Οι υπόλοιπες 22 χώρες της Ε.Ε. ξεπερνούν την ελληνική κτηματαγορά ως προς το βάθος της διαφάνειας στις συναλλαγές ακινήτων.
Σύμφωνα με την έρευνα του διεθνούς οίκου Jones Lang LaSalle ο οποίος εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την «Αθηναϊκή Οικονομική», οι πιο διαφανείς αγορές του κόσμου εξακολουθούν να κυριαρχούνται από τις αγγλόφωνες χώρες. Στην κορυφή, ως η πιο διαφανής αγορά ακινήτων τοποθετείται εκείνη των ΗΠΑ, και ακολουθούν κατά πόδας η Βρετανία και η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία έρχεται πέμπτη στην κατάταξη ενώ ο Καναδάς έκτος. Οι παραπάνω χώρες πλαισιώνονται από αρκετές Ευρωπαϊκές αγορές - την Ολλανδία (4η), τη Γαλλία (7η), τη Φινλανδία (8η), τη Σουηδία (9η) και την Ελβετία (10η), που όλες μαζί απαρτίζουν τις αγορές «Υψηλής Διαφάνειας», ανήκουν δηλαδή στη? Σούπερ Λίγκα της διαφάνειας.
Ο Δείκτης για το 2012 αποκαλύπτει ότι οι μεγαλύτερες βελτιώσεις στη διαφάνεια έχουν γίνει στις αγορές της Λατινικής Αμερικής, της νοτιοανατολικής Ασίας και της νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς οι επενδυτές και οι χρήστες γραφείων έχουν επεκταθεί βαθύτερα σε αυτές τις γεωγραφικές περιοχές: η Τουρκία για άλλη μια φορά βρίσκεται στην κορυφή του παγκόσμιου πίνακα κατάταξης όσον αφορά στη βελτίωση του βαθμού διαφάνειας από το 2010.
Η γειτονική χώρα ξεπερνά την Ελλάδα κατά δύο θέσεις (βρίσκεται στην 31η θέση) και δείχνει να έχει βελτιωθεί σε όλες τις κατηγορίες που σχετίζονται με τη διαφάνεια στις συναλλαγές. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην πρώτη κατηγορία της υψηλής διαφάνειας, ο δείκτης κινείται μεταξύ 1 και 1,70, στη δεύτερη κατηγορία της απλής διαφάνειας ο δείκτης κινείται μεταξύ 1,70 και 2,60, στην κατηγορία της ημιδιαφάνειας από 2,60 έως 3,76, η χαμηλή διαφάνεια είναι από 3,76 έως 4,20 και από εκεί και έπειτα το? χάος.
Στην τελευταία κατηγορία της απόλυτης αδιαφάνειας βρίσκονται χώρες όπως το Σουδάν, η Νιγηρία, η Ανγκόλα, η Λευκορωσία, η Αλγερία, το Πακιστάν και το Ιράκ.
Ανασφάλεια
Όπως αναφέρει η έρευνα, όσο πιο διαφανής είναι μια αγορά τόσο ευκολότερα μπορεί να προσελκύσει κεφάλαια από το εξωτερικό. Με τη χώρα μας να έχει βγάλει προς πώληση εκατοντάδες ακίνητα και να ευελπιστεί να έρθουν επενδυτές, θα έπρεπε πρώτα να εξασφαλίσει την πλήρη διαφάνεια της αγοράς. Για το λόγο ότι στην Ελλάδα οι ξένοι επενδυτές δεν αισθάνονται «ασφαλείς», εκφράζονται φόβοι ότι το πρόγραμμα πώλησης κρατικών ακινήτων θα καθυστερήσει δραματικά διότι οι εταιρείες του εξωτερικού εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς το να τοποθετήσουν εκατοντάδες εκατ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι τόσο για τη έκταση του Ελληνικού όσο και για τα ακίνητα με sale and lease back, η Αφάντου Ρόδου, η Κασσιώπη κ.λπ. οι ξένοι επενδυτές κάνουν συνεχώς ερωτήσεις φοβούμενοι τα προβλήματα που έχει η ελληνική αγορά.
Αλλωστε, δεν είναι και η καλύτερη διαφήμιση να είναι μια χώρα ουραγός στην Ευρώπη ως προς τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με την έρευνα, τον πιο υψηλό δείκτη διαφάνειας παίρνει η Ελλάδα στη διαδικασία των αγοραπωλησιών αλλά μεγάλη είναι η υστέρηση σε όλους τους άλλους δείκτες καθώς, όπως και η Πορτογαλία, πλήττονται από την οικονομική κρίση που εμποδίζει τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν.
Σε παγκόσμιο επίπεδο η έρευνα αναφέρει ότι παρά την επιβράδυνση της ανάπτυξης που παρατηρήθηκε σε πολλές χώρες ως απόηχος της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, την τελευταία διετία καταγράφεται σαφής βελτίωση του δείκτη διαφάνειας. Σχεδόν το 90% των αγορών έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στη διαφάνεια της κτηματαγοράς σε σχέση με το 2010 -όπως δείχνουν και οι πίνακες που ακολουθούν.
«Τα επίπεδα της διαφάνειας εξαρτώνται από την ενίσχυση των θεμελιωδών στοιχείων της αγοράς και των επιδόσεών της.Η βελτίωση των βασικών δεδομένων της αγοράς και η μέτρηση των επιδόσεών της, σε συνδυασμό με αναβαθμισμένη εταιρική διακυβέρνηση στα εισηγμένα εργαλεία, θέτουν τις βάσεις για τη βελτίωση της διαφάνειας κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών. Σημαντικά άλματα στα δεδομένα επιδόσεων έχουν γίνει στη Βραζιλία, στις αναδυόμενες αγορές της Ασίας, το Μεξικό και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (ΚΑΕ). Τα θεμελιώδη στοιχεία της κτηματαγοράς έχουν βελτιωθεί στις περισσότερες χώρες, ενώ αρκετές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία, υιοθετούν και βελτιώνουν τις πρακτικές τους προκειμένου να ταξινομήσουν τα δεδομένα της αγοράς ακινήτων».
Τι ζητούν οι ξένοι
Οι «γκρίζες ζώνες» της αγοράς ακινήτων
Τι είναι αντικειμενικές αξίες; Πού είναι το κτηματολόγιό σας; Γιατί άλλα γράφει το συμβόλαιο κι άλλα έχουν συμφωνηθεί; Εχετε αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία να μας δώσετε; Γιατί το φορολογικό καθεστώς των ακινήτων αλλάζει συνεχώς; Γιατί εμπλέκονται τόσοι πολλοί στις αγοραπωλησίες ακινήτων; Είναι ορισμένες από τις ερωτήσεις που κάνουν κατά καιρούς οι ξένοι επενδυτές που βάζουν την Ελλάδα στο μικροσκόπιο και δεν μπορούν να διανοηθούν πώς γίνεται να υπάρχουν τόσες «γκρίζες ζώνες» σε μια ευρωπαϊκή αγορά.
Ειδικά στο θέμα των αντικειμενικών αξιών και του τρόπου που δίνονταν τα δάνεια επί χρόνια, έχουν μείνει έκπληκτοι. Από την άλλη, οι ξένοι που θέλουν να ρίξουν κεφάλαια στην Ελλάδα εμφανίζονται σφόδρα ενοχλημένοι από το ασταθές φορολογικό και νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τα ακίνητα, είτε είναι ιδιωτικά είτε δημόσια. Επίσης, βλέπουν ότι μεγάλες επενδύσεις που έχουν εξαγγελθεί δεν υλοποιούνται ποτέ λόγω νομικών ή άλλων προβλημάτων ή «μπλοκάρονται» από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Σοβαρό είναι το θέμα της έλλειψης ολοκληρωμένου Κτηματολογίου, καθώς και αυτό των αυθαιρέτων που έχουν κατακλύσει την Ελλάδα. Λέξεις όπως τακτοποίηση, νομιμοποίηση, ρύθμιση αυθαιρεσιών έναντι αμοιβής, κρίνονται αδιανόητες για τους ξένους. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, για να ολοκληρωθεί μια απλή συναλλαγή φθηνού ακινήτου εμπλέκονται 15 φορείς, απαιτούνται 17-27 βήματα, χρειάζεται 1 έως 6 μήνες και τρία νομικά συστήματα: υποθηκοφύλακας, κτηματολόγιο και συμβολαιογράφος. www.imerisia.gr
Σχεδόν "ανύπαρκτη" χαρακτήρισε την αγορά των ιδιωτικών νησιών της Ελλάδας ο διευθύνων σύμβουλος της Private Islands Inc. κ. Chris Krolow, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρίες online πώλησης ιδιωτικών νησιών σε ολόκληρο τον κόσμο (www.privateislandsonline.com), μιλώντας αποκλειστικά στο 24h.gr και στη Βίκη Βαμιεδάκη.
Το θέμα των ιδιωτικών νησιών στη χώρα μας είναι και πάλι στην επικαιρότητα μετά την δήλωση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στην γαλλική εφημερίδα Monde, περί αξιοποίησης ακατοίκητων νησιών, μέσω εμπορικής παραχώρησης.
Σύμφωνα με τον κ. Krolow, η τεράστια γραφειοκρατία, η έλλειψη ασφάλειας δικαίου και τα περιβαλλοντικά κολλήματα είναι οι κύριοι λόγοι, που χρόνια τώρα αποθαρρύνουν τους υποψήφιους επενδυτές από την αγορά ενός νησιού σε κάποιο ελληνικό πέλαγος. Η εταιρεία του στα 13 χρόνια δραστηριότητας της δεν έχει πωλήσει περισσότερα από δύο μικρά ελληνικά νησιά.
Το ενδιαφέρον για τα ελληνικά νησιά έχει διπλασιαστεί το τελευταίο διάστημα, μάλιστα και από τις δύο πλευρές και των αγοραστών και των πωλητών, λέει ο κ. Krolow, τονίζοντας ότι αυτό δεν σχετίζεται σε καμία περίπτωση με την οικονομική κρίση στη χώρα, αλλά από την τεράστια έκθεση της Ελλάδας και των νησιών της στα μέσα ενημέρωσης σε ολόκληρο τον κόσμο. Όπως εξηγεί, αυτή τη στιγμή υπάρχει σοβαρό ενδιαφέρον πώλησης μόλις ενός ελληνικού ιδιωτικού νησιού, αξίας 5 εκατομμυρίων ευρώ. Στο χαρτοφυλάκιο της Private Islands Inc. βρίσκονται σήμερα περίπου 20 ελληνικά ιδιωτικά νησιά, ενώ οι ενδιαφερόμενοι πωλητές είναι πολλαπλάσιοι. Οι μη ξεκάθαροι όμως τίτλοι ιδιοκτησίας τις περισσότερες φορές, δεν τους επιτρέπουν να φτάσουν στην σύνταξη μιας επίσημης αγγελίας πώλησης.
"Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τα νησιά της ήταν πάντοτε από επενδυτές - developers που ήθελαν να αναπτύξουν κάποιο έργο πάνω στο νησί και όχι από ιδιώτες που ήθελαν να χτίσουν απλά μια βίλα", λέει ο κ. Krolow και συνεχίζει, "μόλις ανακαλύψουν το μέγεθος της ελληνικής γραφειοκρατίας, το "φιλόξενο" καθεστώς για τους ξένους επενδυτές, αλλά και τα πάμπολλα περιβαλλοντικά κολλήματα, "μετακομίζουν" αμέσως σε άλλη χώρα, σε άλλο νησί. Δεν είναι το θέμα ότι δεν μπορούν να ξεπεράσουν όλα αυτά τα ζητήματα, το ζήτημα είναι ότι ποτέ κανείς δεν μπορεί να τους εξασφαλίσει πότε και αν θα γίνει αυτό".
Η τιμή πώλησης για ένα ιδιωτικό νησί δεν είναι το απόλυτο ζητούμενο για τον αγοραστή, αφού συνυπολογίζονται πολλοί άλλοι παράγοντες, επισημαίνει ο κ. Krolow, εξηγώντας ότι ακόμα και το νησί "Πάτροκλος" που βρίσκεται προς πώληση στο site της εταιρίας του προς 150 εκατ. ευρώ, αποτελεί μια εξαιρετική περίπτωση σε καλή τιμή, αφού βρίσκεται τόσο κοντά στην πρωτεύουσα της χώρας, Αθήνα.
Στην υποθετική ερώτηση τι θα γινόταν στην Ελλάδα, αν θα υπήρχε "One Stop Shop" για τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, όπου θα έλυναν όλα τα θέματα τους όταν αγόραζαν ένα ελληνικό νησί, ο κ. Krolow απαντά ξεκάθαρα: "Θα άνοιγα την επόμενη μέρα γραφείο στην Αθήνα. Τα ελληνικά νησιά είναι πανέμορφα, με τεράστιες επενδυτικές προοπτικές και μεγάλο αγοραστικό ενδιαφέρον". Όπως εξηγεί, το να αναπτύξεις κάποιο έργο πάνω σε ένα ιδιωτικό νησί, είναι μια ιδιαίτερα ακριβή επένδυση, πολύ πιο κοστοβόρα από ότι αν γινόταν στη ενδοχώρα, άρα απαιτούνται περισσότερα και πιο ξεκάθαρα κίνητρα για τους επενδυτές- αγοραστές. www.buildnet.gr
Σύμφωνα με τις επιταγές και του Mνημονίου οι αρμόδιες αρχές θα προχωρήσουν άμεσα σε βελτίωση του θεσμικού πλαισίου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά ενώ οι ρυθμίσεις θα πρέπει να αφορούν τα πάσης φύσεως δάνεια, άρα και τα επιχειρηματικά.
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της χώρας οι αρμόδιες αρχές θα έπρεπε από τα μέσα του δεύτερου τριμήνου του 2012 να είχαν επεξεργαστεί πιθανές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο προκειμένου να διευκολύνουν την αναδιάρθρωση των μη ενήμερων δανείων στηριζόμενες και στη διεθνή εμπειρία και ευθυγραμμιζόμενες με τις συμβουλές που θα τους παράσχουν στο θέμα αυτό η Eυρωπαϊκή Eπιτροπή, η Eυρωπαϊκή Kεντρική Tράπεζα και το ΔNT.
Oι τράπεζες προχώρησαν ήδη σε αναδιάρθρωση δανείων, ωστόσο, ο αποπληθωρισμός στην οικονομία δημιουργεί την ανάγκη νέας αναθεώρησης των διαθέσιμων μηχανισμών.
Αλλαγές
Oι οποιεσδήποτε αλλαγές, όπως σημειώνεται στο Mνημόνιο, θα καθοδηγούνται από αυστηρούς κανόνες οι οποίοι θα ευθυγραμμίζονται από τις δημοσιονομικές και χρηματοοικονομικές υπάρχουσες δυνατότητες με στόχο να διατηρηθεί η κουλτούρα των πληρωμών και να αποφευχθεί η κατάρρευση στρατηγικών δανείων. Θα επιχειρηθεί η ανάκαμψη ενεργητικών αλλά και θα διευκολυνθεί η διάκριση μεταξύ των βιώσιμων δανειστών και των μη βιώσιμων.Tα παραπάνω φέρουν την σφραγίδα της τρόικας και αποτελούν την βάση συζήτησης η οποία σύντομα θα διεξαχθεί μεταξύ του υπουργείου Aνάπτυξης και συγκεκριμένα του υφυπουργού κ. Σκορδά και των ελληνικών τραπεζών.
Στον διάλογο αυτό θα συνεισφέρουν και οι ενώσεις καταναλωτών που φέρουν πλέον πολύ μεγάλη και συγκεκριμένη εμπειρία στο θέμα αυτό.
Tο νέο σχέδιο νόμου θα λαμβάνει υπόψη του τις καινούριες παραμέτρους που έχουν προκύψει από την κρίση και οι οποίες έχουν πλήξει περαιτέρω τα οικονομικά των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων αλλά και τις συνθήκες που επικρατούν στα πιστωτικά ιδρύματα τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης ώστε να μπορέσουν να υποστηρίξουν συνολικά την οικονομία στη χώρα.
Προεκλογικά συνθήματα τύπου «σεισάχθειας» είναι εξαιρετικά δύσκολο να λάβουν χώρα στην πραγματικότητα, σημειώνει κορυφαίος τραπεζίτης, καθώς οι τράπεζες παραμένουν στην ουσία υποκεφαλαιοποιημένες και αναμένουν την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για να ολοκληρώσουν την ανακεφαλαιοποίησή τους.
Διαγραφές
Aποτελεί λοιπόν κοινό τόπο πως οι τράπεζες δεν έχουν περιθώρια περαιτέρω διαγραφής χρεών, μολονότι σε αρκετές περιπτώσεις μη υπαρχούσης άλλης λύσεως προβαίνουν και σε διαγραφές, είτε μέσω δικαστικών αποφάσεων είτε επειδή δανειολήπτες δεν έχουν κανέναν πλέον οικονομικό πόρο να υποστηρίξουν τα χρέη τους.
Tα νέα στοιχεία του νομοσχεδίου που θα εξεταστούν αναμένεται να είναι δύο όσον αφορά τους ιδιώτες:
Διαβαθμισμένο ποσοστό αποπληρωμής της δόσης του εκάστοτε δανείου αναλόγως των εισοδημάτων του δανειολήπτη. Tο ποσοστό αυτό συζητείται να είναι το 30% του εισοδήματος, ωστόσο, υπάρχουν σκέψεις διαβάθμισής του και σε χαμηλότερα επίπεδα αναλόγως της οικονομικής κατάστασης του δανειολήπτη.
Eπιμήκυνση των δόσεων, ώστε το δάνειο να πάρει σταδιακά τη μορφή ενοικίου και να μεταβιβάζεται και στους κληρονόμους.
Aλλα θέματα που θα συζητηθούν είναι εκείνα των προσημειώσεων που πολλές φορές υπερβαίνουν κατά πολύ το ύψος του δανείου επί τη βάσει παλαιών πρακτικών. Φυσικά θα προβλέπεται η δυνατότητα του δανειολήπτη να απευθύνεται στις δικαστικές αρχές εφόσον δεν καταλήγει σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με το πιστωτικό ίδρυμα.
Για όλα τα παραπάνω εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί μεταβατική περίοδος έτσι ώστε, εάν μέσα σε αυτήν αλλάξει η κατάσταση της οικονομίας ή η κατάσταση του δανειολήπτη, η αποπληρωμή θα μπορεί εκ νέου να αποκτήσει φυσιολογικά χαρακτηριστικά.
Mολονότι οι τράπεζες αντιμετωπίζονται σε ένα γενικότερο κλίμα οικονομικής στενότητας ως ένα επιπλέον βάρος για την ελληνική κοινωνία, αναφέρει έγκριτος τραπεζίτης, θα πρέπει να σημειωθεί πως η συμπεριφορά των τραπεζών απέναντι στους δανειολήπτες έχει πλήρως προσαρμοστεί στις συνθήκες με σημαντικό κόστος για τα τραπεζικά ιδρύματα. Στις τράπεζες στο παρελθόν ήταν ο δανειολήπτης που ζητούσε τη ρύθμιση. Tώρα καθημερινά πλέον οι υπάλληλοι των τραπεζών ζητούν από τους μη ενήμερους δανειολήπτες να προβούν σε ρυθμίσεις και καθιστούν όσα περισσότερα δάνεια μπορούν ενήμερα με οποιονδήποτε τρόπο και υπό συγκεκριμένο κόστος που έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν.
Ανακεφαλαιοποίηση
Προκειμένου να ολοκληρωθεί το νέο νομοθέτημα θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, σημειώνουν έγκυροι τραπεζικοί παράγοντες. Aυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον η ρύθμιση έχει βγει εκτός χρονοδιαγράμματος όσον αφορά τον χρονικό ορίζοντα που έχει τεθεί με το Mνημόνιο. Παράλληλα μέσα από το νέο νομοθέτημα, μέριμνα θα πρέπει να ληφθεί και για τους υγιείς δανειολήπτες. Όπως σημειώνουν επίσης τραπεζικοί παράγοντες, οι ρυθμίσεις που διενεργούνται οδηγούν σε ανακατανομή του εισοδήματος εις βάρος εκείνων που δεν έχουν δανειστεί ή αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους κανονικά, νοθεύοντας τον ανταγωνισμό.
Στεγαστικά
Oσον αφορά τα στεγαστικά δάνεια που είναι και η πιο δύσκολα διαχειρίσιμη ομάδα δανείων, οι τράπεζες προσφέρουν επιμήκυνση της διάρκειας εξόφλησης: Στα στεγαστικά και ενυπόθηκα επισκευαστικά δάνεια που έχουν χορηγηθεί για αγορά, ανέγερση ή αποπεράτωση ενός ακινήτου αυξάνεται ο χρόνος εξόφλησης από ένα έως 10 έτη, με μέγιστη διάρκεια τα 40 έτη και συχνά μέγιστη ηλικία του δανειολήπτη τα 90 έτη. Ωστόσο οι τράπεζες απαιτούν σε τέτοιες περιπτώσεις όταν ο χρόνος αποπληρωμής του δανείου οδηγεί τον δανειολήπτη σε ηλικία άνω των 75 ετών, να υπάρχει νεότερος εγγυητής.
Eφόσον υπάρχει πρόδηλη αδυναμία ανταπόκρισης του δανειολήπτη στις δανειακές υποχρεώσεις, είναι δυνατή η εξέταση -κατά περίπτωση- αιτημάτων αναστολής εξυπηρέτησης του δανείου, όχι πέραν των δύο ετών, με επιμήκυνση της διάρκειας και με κατά περίπτωση καταβολή ή κεφαλαιοποίηση των τόκων της περιόδου αναστολής.
Eπίσης εφαρμόζονται ρυθμίσεις με συγκεκριμένη χρονική διάρκεια για πληρωμή μόνον των τόκων, για πάγωμα των τόκων ή και των δόσεων σε περιπτώσεις ανέργων και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα με εξέταση συνεχή της κατάστασης του δανειολήπτη όπως επίσης και για μείωση των δόσεων στο 30% των υπαρχουσών.
Συγκεκριμένες διευκολύνσεις υφίστανται και όσον αφορά του δημοσίους υπαλλήλους ή και συνταξιούχους, ομάδα της οποίας το εισόδημα επλήγη σημαντικά στο προηγούμενο χρονικό διάστημα και της οποίας η δόση παρακρατείται κατευθείαν από τον μισθό της αν το δάνειο έχει ληφθεί από κάποια πιστωτικά ιδρύματα. Tέτοιες ρυθμίσεις είναι η παράταση του χρόνου διαρκείας έως 15 έτη από την ημερομηνία εκταμίευσης για τα καταναλωτικά δάνεια και έως 40 έτη για τα στεγαστικά με περίοδος χάριτος από έναν έως τέσσερις μήνες χωρίς καμία καταβολή, με ταυτόχρονη δυνατότητα περαιτέρω παράτασης ή με καταβολή μόνο των τόκων. Σημειώνεται ότι είναι «παγωμένοι» οι πλειστηριασμοί για δάνεια ύψους μέχρι 200.000 ευρώ, θέμα το οποίο θα επανεξεταστεί το προσεχές χρονικό διάστημα. Ωστόσο, πλειστηριασμοί δεν διενεργούνται σε υψηλότερα δάνεια ακόμη κι αν αυτά αφορούν πρώτη κατοικία.
Καταναλωτικά
Στα καταναλωτικά δάνεια οι ρυθμίσεις δεν διαφέρουν κατά πολύ από εκείνες των στεγαστικών.
Ωστόσο, εφόσον ο δανειολήπτης διαθέτει ακίνητη περιουσία την οποία είναι διατεθειμένος να προσημειώσει, υπάρχει η δυνατότητα μείωσης του επιτοκίου σε πολύ μεγάλο βαθμό και αύξησης της διάρκειας αποπληρωμής ακόμη και έως τα 30 έτη. Mε τον τρόπο αυτόν η δόση μειώνεται σε πάρα πολύ χαμηλά επίπεδα.
Επιχειρηματικά
Tα επιχειρηματικά δάνεια αποτελούν όπως φαίνεται και τον μεγαλύτερο «πονοκέφαλο» των τραπεζιτών καθώς η πορεία των επιχειρήσεων είναι βαθιά συνδεδεμένη με την ύφεση και οι καλύψεις των τραπεζών κατά το παρελθόν τουλάχιστον αφορούσαν περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης (μετοχές ομόλογα, συμβόλαια), των οποίων πλέον η αξία έχει απομειωθεί σημαντικά. Πρόκειται λοιπόν για μία πολύ διαφορετική ομάδα δανείων, οι ρυθμίσεις της οποίας ποικίλλουν και αποφασίζονται με βάση τη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
Ποια είναι σήμερα η κατάσταση
Mε βάση πληροφορίες της αγοράς, το 15% ή τα 38 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι έχουν προσεγγίσει τα δάνεια που εμφανίζουν καθυστέρηση στην αποπληρωμή τους, παρά τις συνεχείς ρυθμίσεις στις οποίες προχωρούν οι τράπεζες. H αναδιάρθρωση χορηγήσεων του παρελθόντος αποτελεί «μονόδρομο» για τη διατήρηση των επισφαλειών σε όσο το δυνατόν χαμηλότερα επίπεδα, καθώς η ύφεση που πλήττει την ελληνική οικονομία έχει οδηγήσει χιλιάδες ιδιώτες και επιχειρήσεις σε αδυναμία εξόφλησης των χρεών τους, παρατηρούν τραπεζικοί παράγοντες.
Σε ποιες ρυθμίσεις προβαίνουν οι τράπεζες
Oι ρυθμίσεις στις οποίες προβαίνουν οι τράπεζες ποικίλλουν με βάση το είδος του δανείου, την ηλικία του δανειολήπτη, το ύψος του χρέους, την οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη, κριτήρια ανάκαμψης της οικονομικής κατάστασης του δανειολήπτη, διασφαλίσεις τριτεγγυητές κ.λπ.
Oι ρυθμίσεις μπορεί να διαφοροποιούνται μερικώς από πιστωτικό ίδρυμα σε πιστωτικό ίδρυμα έχουν όμως την ίδια φιλοσοφία και δεν διαφοροποιούνται σε βασικά σημεία.
www.imerisia.gr
- Επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων έως και στα 99 χρόνια
- Ενοικίαση των υπό κατάσχεση κατοικιών από τους δανειολήπτες
- Τα 40 δισ. ευρώ αγγίζουν τα “κόκκινα δάνεια”
- Τι σχεδιάζουν οι τράπεζες και τι επεξεργάζεται το υπ. Ανάπτυξης
Τα 40 δισ. ευρώ αγγίζουν πλέον τα “κόκκινα δάνεια” και οι τράπεζες, σε συνεργασία με την κυβέρνηση, προχωρούν το επόμενο διάστημα σε ρυθμίσεις που θα “ελαφρύνουν” όσους δανειολήπτες αδυνατούν να αποπληρώσουν το στεγαστικό τους.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του “Εθνους της Κυριακής” ανάμεσα στις προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι από τις τράπεζες, είναι:
- η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των στεγαστικών δανείων μέχρι και τα 99 χρόνια, από 40 που είναι σήμερα,αφού μόνο έτσι μπορεί να μειωθεί κατά 50% η μηνιαία δόση,
- η επιμήκυνση αυτή να γίνει χωρίς να αυξηθεί το επιτόκιο που πληρώνει ο δανειολήπτης, παρά το γεγονός ότι θα πρόκειται για νέα σύμβαση,
- η δυνατότητα ενοικίασης απο τον δανειολήπτη της υπο κατάσχεσης κατοικίας του για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Για παράδειγμα, ο δανειολήπτης να μπορεί να νοικιάσει την κατοικία για τρία χρόνια και στη συνέχεια να υπάρχει η προοπτική επαναγοράς με νέο δάνειο και νέους όρους. Το ποσό του ενοικίου σε αυτήν την περίπτωση, θα καθορίζεται με τα δεδομένα της αγοράς και σε ύψος ίσως και χαμηλότερο.
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, η πολιτική ηγεσία του υπ. Ανάπτυξης, εξετάζει, αφού συνεργαστεί με τις τράπεζες, τη δυνατότητα οριζόντιας ρύθμισης των στεγαστικών δανείων. Θα αφορά τους ενήμερους οφειλέτες και στόχος είναι η μείωση των δόσεων έως και το 30% του εισοδήματος του δανειολήπτη.
Παράλληλα, μελετά και παρεμβάσεις στον νόμο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, με στόχο την ενίσχυση του εξωδικαστικού συμβιβασμού.
Περισσότερο από το ένα πέμπτο της αξίας τους έχουν χάσει στη διάρκεια της κρίσης οι τιμές των κατοικιών, σύμφωνα με τις μάλλον συντηρητικές εκτιμήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος, ενώ η πτώση των τιμών επιταχύνθηκε δραματικά φέτος. Επιπλέον, η αγορά έχει «παγώσει», με...
μείωση των συναλλαγών στο μισό, σε σχέση με πέρσι, όταν είχε καταγραφεί επίσης μεγάλη κάμψη στις αγοραπωλησίες. Τα νεότερα στοιχεία για την αγορά ακινήτων, που δημοσίευσε την Πέμπτη η Τράπεζα της Ελλάδος, δείχνουν ότι η κρίση στον τομέα των κατοικιών βαθαίνει αρκετά, όσο επιδεινώνονται οι συνθήκες στην οικονομία. Μάλιστα, στελέχη ιδιωτικών εταιρειών και τραπεζών, που εμπλέκονται στην αγορά κατοικίας, τονίζουν ότι η ΤτΕ δίνει μια μάλλον «συγκρατημένη» εικόνα της πραγματικότητας καθώς υπολογίζουν ότι η πτώση των τιμών είναι μεγαλύτερη, ενώ σε ορισμένες περιοχές υπάρχουν και ακραίες μειώσεις στην αξία των κατοικιών.
Αλλωστε, η ίδια η ΤτΕ, στην πρόσφατη έκθεση του διοικητή Γ. Προβόπουλου, σημείωνε: «Με βάση τα στοιχεία που συγκεντρώνονται από τα πιστωτικά ιδρύματα, οι τιμές των διαμερισμάτων στις υποβαθμισμένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας (Πατήσια, Μεταξουργείο, Πλατεία Βικτωρίας κ.ά.), αλλά και του Πειραιά (Δραπετσώνα, Νίκαια, Κερατσίνι, Πέραμα κ.ά.) παρουσίασαν τετραπλάσια μείωση σε σχέση με τις αντίστοιχες τιμές των πιο αναβαθμισμένων περιοχών του κέντρου της Αθήνας (Φιλοπάππου, Πλάκα, Κολωνάκι κ.ά.)».
Τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο ρυθμός κάμψης των τιμών στις κατοικίες έχει διπλασιαστεί φέτος. Ειδικότερα, ο μέσος όρος μείωσης των τιμών των κατοικιών σε όλη την επικράτεια έφτασε το 10,1% στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2012, που είναι και το μεγαλύτερο ποσοστό των τελευταίων ετών. Πέρσι, το ετήσιο ποσοστό μείωσης δεν είχε υπερβεί το 5,4%, ενώ συνολικά από το 2009, όταν άρχισε η υποχώρηση των τιμών, η μείωση υπολογίζεται σε ποσοστό 22%. Οι σοβαρότερες μειώσεις εντοπίζονται στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας (10,8% στην Αθήνα, 12,4% στη Θεσσαλονίκη).
Είναι αξιοσημείωτο, επίσης, ότι μεγάλα ποσοστά μείωσης καταγράφονται στην κατηγορία των νεόδμητων διαμερισμάτων (που έχουν οικοδομηθεί την τελευταία πενταετία). Στην Αθήνα, οι τιμές των νεόδμητων έπεσαν κατά 13,8%, ενώ στη Θεσσαλονίκη κατά 10,7%, καθώς οι κατασκευαστικές εταιρείες, που κατέχουν μεγάλο στοκ απούλητων κατοικιών (υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τις 100.000), υποχρεώνονται να περιορίσουν τις απαιτήσεις τους για να καταφέρουν να βρουν αγοραστές.
Σε ό,τι αφορά τις αγοραπωλησίες, τα στοιχεία δίνουν την εικόνα μιας «νεκρής» αγοράς. Ειδικότερα, ο αριθμός των συναλλαγών που έχουν γίνει μέχρι το τέλος του δεύτερου τριμήνου με τη διαμεσολάβηση των πιστωτικών ιδρυμάτων, δηλαδή με δάνεια από τις τράπεζες, ήταν μειωμένος κατά 51,4%, ενώ και πέρσι είχαν μειωθεί κατά 43,2%. Οι συναλλαγές που έγιναν στην Αθήνα με ή χωρίς διαμεσολάβηση τραπεζών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Δικηγορικού Συλλόγου για τον αριθμό παραστάσεων των μελών του σε κατάρτιση συμβολαίων, μειώθηκαν κατά 43,5%, ενώ και πέρσι είχε καταγραφεί μείωση κατά 34,1%.
Μεγάλος «εχθρός» της αγοράς ακινήτων τα τελευταία χρόνια δεν είναι μόνο η ύφεση και η κατάρρευση της πιστωτικής επέκτασης, αλλά και η σοβαρή αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης. Οπως έχει τονίσει ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, «η σημαντική αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης της ακίνητης περιουσίας τα τελευταία τρία έτη (στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων) εκτιμάται ότι έχει επιτείνει την ύφεση στην αγορά ακινήτων».
Το μόνο «καλό» νέο μέσα σε αυτή ζοφερή εικόνα κατάρρευσης της αγοράς των κατοικιών είναι ότι οι μεγάλες μειώσεις της αξίας τους, που είναι πλέον καταγεγραμμένες και στα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, δεν δικαιολογούν μια μεγάλη και οριζόντια αύξηση των αντικειμενικών τιμών, βάσει των οποίων υπολογίζει η εφορία όλους τους φόρους επί των ακινήτων, κάτι που έχει τονιστεί από τον κ. Προβόπουλο στην τελευταία του έκθεση. Το ίδιο ακριβώς τόνισε πρόσφατα και ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών Γ. Μαυραγάνης, προδιαγράφοντας μια ήπια αναπροσαρμογή των αντικειμενικών τιμών.
Ο δείκτης τιμών ακινήτων που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος, συστηματικά εδώ και μια εξαετία, κινείται φέτος με έντονες πτωτικές τάσεις. Από το 2008 οι τιμές στη ...
Θεσσαλονίκη έχουν πέσει πάνω από 25% και στην Αθήνα πάνω από 21% Όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2012 η τιμή των ακινήτων στην Αθήνα έπεσε περισσότερο από 10%, τουλάχιστον 12% η πτώση στη Θεσσαλονίκη ενώ σχεδόν 10% ήταν η μείωση σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με όσα αναφέρει το newsbomb.gr Τα συγκριτικά στοιχεία για την περίοδο 2008-2012 δείχνουν ότι περισσότερο έχουν μειωθεί οι τιμές των παλιών σπιτιών (21,8%) σε σχέση με τα καινούργια (19,6%). Όμως στα τελευταία δύο τρίμηνα για πρώτη φορά το ποσοστό πτώσης των τιμών στα καινούργια ξεπέρασε το 10% και ήταν μεγαλύτερο από το ποσοστό πτώσης των παλιών. Τα τελευταία πέντε χρόνια που παρατηρείται μείωση των τιμών στις ακριβές περιοχές όπως αυτές των βορείων προαστίων της Αθήνας η τιμή του τετραγωνικού έχει μειωθεί ως και κατά 1.000 ευρώ. Παντού ωστόσο υπάρχουν χιλιάδες αδιάθετα διαμερίσματα και σπίτια και έτσι ανάλογη είναι η πτώση των τιμών σε κάθε περιοχή.
Η ΡΑΕ, ανταποκρινόμενη σε αιτήματα και ερωτήματα που υποβλήθηκαν από φορείς και ενδιαφερόμενους μετά τη δημοσιοποίηση της απόφασης που χαρακτηρίζει την Πελοπόννησο περιοχή με κορεσμένο δίκτυο στην απορρόφηση των ΑΠΕ, δημοσιοποίησε χθες σχετικά έγγραφα που υποστηρίζουν την απόφασή της.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι η εν λόγω απόφαση αφορά σταθμούς ΑΠΕ που συνδέονται στο σύστημα και στο δίκτυο και συνεπώς στο πεδίο εφαρμογής της εντάσσονται και οι σταθμοί του «Ειδικού προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις» (ΦΕΚ Β'1079/4.6.2009).
www.express.gr
Τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδας αποτυπώνουν την κρίση που βιώνει η εγχώρια κτηματαγορά. Οι τιμές των ακινήτων, υποχώρησαν μέσα στο δεύτερο τρίμηνο κατά 10,1% σε σχέση με πέρυσι ενώ μέσα σε τρεις μήνες, άλλαξαν χέρια μόλις 5847 ακίνητα, λιγότερα από τα μισά σε σχέση με πέρυσι. Η πτώση δεδομένη, είναι όμως ώρα να επενδύσουμε;
Παρά την κατακόρυφη πτώση των τιμών, η επένδυση εμπεριέχει πολύ μεγάλο ρίσκο και η ευθύνη γι' αυτό ανήκει κατά κύριο λόγο στο κράτος. Όσο δεν ξεκαθαρίζει η φορολογική πολιτική των ακινήτων, ο υποψήφιος επενδυτής θα βλέπει τις τιμές να υποχωρούν και δεν θα αγγίζει διότι δεν θα γνωρίζει τι θα του ξημερώσει. Όλα τα ζητήματα είναι ανοικτά:
• Προωθείται η θέσπιση ενιαίου φόρου φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας ο οποίος υποτίθεται ότι θα αντικαταστήσει το ΕΕΤΗΔΕ (το χαράτσι μέσω ΔΕΗ) αλλά και τον ΦΑΠ. Αν δεν ξεκαθαρίσει το ύψος αυτού του φόρου (ενός φόρου κατοχής ανεξάρτητου από το αν το εισόδημα θα αποφέρει εισόδημα ή όχι) τα σύννεφα θα παραμένουν πάνω από την αγορά. Άλλωστε, το χαράτσι της ΔΕΗ αποτέλεσε πολύ κακό προηγούμενο καθώς έδειξε ότι το κράτος μπορεί ανά πάσα στιγμή να αιφνιδιάζει δυσάρεστα.
• Δεν έχει αποσαφηνιστεί αν θα επιβληθεί και πάλι το τεκμαρτό εισόδημα από ιδιοκατοίκηση. Είναι ένας φόρος που μπορεί να χτυπήσει ακόμη και την κύρια κατοικία καθώς ο ιδιοκτήτης θα φορολογείται με συντελεστή που θα φτάνει και στο 40% για ένα εισόδημα το οποίο δεν θα εισπράττει.
• Ο βραχνάς των τεκμηρίων διαβίωσης παραμένει και έχει πλήξει καίρια ειδικά την αγορά ακινήτων μεγάλης επιφάνειας. Τεκμήριο δεν αποτελεί πλέον μόνο η χρήση του ακινήτου αλλά και το ποσό που καταβάλλεται για την αποπληρωμή του στεγαστικού δανείου. Ο συνδυασμός είναι εκρηκτικός ειδικά για κάποιους που διαθέτουν και ένα εξοχικό ή ένα αυτοκίνητο στο όνομά τους.
Σε όλα αυτά, θα πρέπει να προστεθεί και ο παράγοντας «κόστος χρήματος». Αν κάποιος θέλει να χρηματοδοτήσει την αγορά του ακινήτου με μετρητά, θα πρέπει να γνωρίζει ότι αφήνει πίσω του το επιτόκιο του προθεσμιακού λογαριασμού ύψους 5%. Από την άλλη, αν θελήσει να πάρει δάνειο, αφενός θα συναντήσει πολύ μεγάλες δυσκολίες στο να εκταμιεύσει το δάνειο, αφετέρου θα φορτωθεί ένα πολύ υψηλό spread (ακόμη και άνω του 3%) το οποίο θα το κουβαλάει για τρεις ή τέσσερις δεκαετίες.
Συμπέρασμα; Τα εμπόδια για την απόκτηση ακινήτου, ακόμη και πρώτης κατοικίας, είναι τόσα πολλά που ωθούν τους υποψήφιους επενδυτές στο να αναβάλλουν τις αποφάσεις τους. Άλλωστε, σε αυτή τη φάση, το ενοίκιο δείχνει να συμφέρει περισσότερο, πόσο μάλλον που οι ιδιοκτήτες είναι πρόθυμοι να διαπραγματευτούν χαμηλότερα ενοίκια. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αφήσουμε τις ευκαιρίες να περάσουν ανεκμετάλλευτες. Όσοι έχουν στόχο να αποκτήσουν ακίνητο, θα πρέπει να παρακολουθούν συνεχώς τις τιμές και να μπαίνουν στη διαδικασία του «παζαριού». Ένα χρήσιμο κριτήριο είναι το εξής: Αν το ετήσιο ενοίκιο που μπορεί να εξασφαλίσει το προς πώληση ακίνητο, φτάνει να ξεπερνά το 6-7% της εμπορικής του αξίας, τότε η επένδυση μπορεί να αποδειχτεί συμφέρουσα. www.fpress.gr
Στις 236.260 στερλίνες διαμορφώθηκε τον Αύγουστο ο μέσος όρος των τιμών πώλησεις κατοικιών σε Αγγλία και Ουαλλία, μειωμένος κατά 2,4%, έναντι του Ιουλίου, όπου είχε πάλι σημειωθεί μείωση των τιμών κατά 1,7%.
Σημειώνεται, ότι ο Αύγουστος είναι συνήθως στην Αγγλία ένας "ήσυχος" μήνας, καθώς πολλές οικογένειες βρίσκονται μακριά από τα σπίτια τους, λόγω των διακοπών.
Ωστόσο, η μείωση των τιμών κατά 2,4% ήταν η μεγαλύτερη για τον Αύγουστο, στα δέκα χρόνια της έρευνας των συνθηκών της αγοράς από την ιστοσελίδα Rightmove (τον μεγαλύτερο δικτυακό τόπο για ακίνητα στη Βρετανία).
Στο Λονδίνο, οι τιμές έπεσαν κατά 1,2% από τον Ιούλιο, αλλά παραμένουν κατά 8,8% υψηλότερες από ότι ένα χρόνο πριν και διαμορφώνονται στις 454.875 στερλίνες.
Σύμφωνα με τη Rightmove, οι εποχικές τάσεις, είναι ο λόγος για τον οποίο "οι πωλητές πρέπει πλέον να ανταγωνισθούν σκληρά για να κερδίσουν την προσοχή των καταναλωτών το φθινόπωρο".
www.buildnet.gr
Στην είσπραξη τουλάχιστον 1 δισ. ευρω, στοχεύει το υπουργείο Οικονομικών, από την πληρωμή του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας των ετών 2010 και 2011, τα οποία αναμένεται να σταλούνε στους ιδιοκτήτες από τον Οκτώβριο.Για πρώτη φορά, τα ειδοποιητήρια θα σταλούν ξεχωριστά ανά σύζυγο για αυτό η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου προχωρά στον διαχωρισμό της ακίνητης περιουσίας μεταξύ των συζύγων.
Επίσης, θα καθορίζει και νέες ενδεικτικές τιμές αφετηρίας ανά τ.μ. για τον προσδιορισμό των φορολογητέων αξιών των κτισμάτων και των εκτός σχεδίων πόλης οικοπέδων, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές όπου την 1/1/2010 και την 1/1/2011 δεν ίσχυε το σύστημα των αντικειμενικών αξιών.
Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, θα είναι διαθέσιμη και η ηλεκτρονική πύλη του εντύπου Ε9, ώστε οι φορολογούμενοι να δηλώσουν τις τυχόν μεταβολές για το 2012 στην ακίνητη περιουσία τους.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΓΓΠΣ:
- Περίπου 400.000 άτομα που κατείχαν την 1/1/2010 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής φορολογητέας αξίας άνω των 400.000 ευρώ, θα παραλάβουν τον Οκτώβριο ισάριθμα εκκαθαριστικά σημειώματα, με τα οποία θα κληθούν να καταβάλουν τον ΦΑΠ του έτους 2010.
-Περισσότερα από 600.000 άτομα που κατείχαν την 1/1/2011 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής αξίας μεγαλύτερης των 200.000 ευρώ, θα παραλάβουν, περί τα τέλη Νοεμβρίου - αρχές Δεκεμβρίου, εκκαθαριστικά σημειώματα για την πληρωμή του ΦΑΠ του έτους 2011.www.buildnet.gr
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές των διαμερισμάτων το δεύτερο τρίμηνο (Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος) του 2012 ήταν κατά μέσον όρο μειωμένες κατά 10,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011.Η πτώση των τιμών ήταν μεγαλύτερη στην Αθήνα (10,8%), ακόμη υψηλότερη στη Θεσσαλονίκη (12,4%), 9,9% στις άλλες μεγάλες πόλεις (Πάτρα, Βόλο, Καβάλα και Ηράκλειο) και 8% στις λοιπές περιοχές της χώρας.
Για το 2011, οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν με μέσο ρυθμό 5,4% ενώ το 2010 η μείωση των τιμών ήταν μόλις 4,7%.
Πιο αναλυτικά, η μείωση των τιμών το β' τρίμηνο του 2012 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2011 ήταν 10,8% για τα νέα διαμερίσματα (ηλικίας έως 5 ετών) και 9,7% για τα παλαιά.
Η σχετικά μεγαλύτερη μείωση των τιμών για τα παλαιά διαμερίσματα έναντι των νεόδμητων κατοικιών αντανακλά τη σχετικά μεγαλύτερη "ανθεκτικότητα" των τιμών των νέων κατασκευών που κατά κανόνα διατίθενται προς πώληση από τους κατασκευαστές, αναφέρει η Τράπεζα της Ελλάδος.
www.buildnet.gr
ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΙ Η ΤΤΕ
Περαιτέρω μειώσεις στις τιμές των κατοικιών καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδας, ειδικά στη Θεσσαλονίκη, ενώ αυτό που προκαλεί
ιδιαίτερη αίσθηση είναι ότι τα νέα συμβόλαια δηλαδή οι συναλλαγές, είναι περίπου οι μισές σε σχέση με πέρσι, στοιχείο που αναδεικνύει τη καχεξία της κτηματαγοράς.
Oσον αφορά, δε, στα ποιοτικά στοιχεία των ακινήτων που αγοράζονται, καταγράφεται σαφής τάση στα μικρότερα διαμερίσματα ενώ τα ακίνητα που έχουν κατασκευαστεί τη τελευταία 5ετία, φαίνεται ότι χάνουν σιγά- σιγά την... αίγλη τους, με αποτέλεσμα για πρώτη φορά από την εκδήλωση της κρίσης, οι τιμές τους να υποχωρούν ταχύτερα από αυτές των παλαιότερων ακινήτων.
(Aπό thebest.gr)
Τη μεγαλύτερη μείωση στις τιμές των ακινήτων τα τελευταία χρόνια, θα βιώσει η ελληνική κτηματαγορά μέσα στο 2012, όπως δείχνουν τα στοιχεία που δημοσίευσε χθες η Τράπεζα της Ελλάδας για το β' τρίμηνο του έτους.Είναι χαρακτηριστικό ότι στα δύο πρώτα τρίμηνα του 2012, η υποχώρηση των τιμών είναι σχεδόν διπλάσια από τις αντίστοιχες περιόδους πέρυσι, γεγονός που δείχνει ότι η κρίση βαθαίνει κι ότι η αγορά οδηγείται σε κατάρρευση. Κάτι που φανερώνει άλλωστε και η εντυπωσιακή μείωση, πάνω από 50% των συναλλαγών αλλά και της αξίας των ακινήτων που άλλαξαν χέρια με τη διαμεσολάβηση των τραπεζών.
Απαξίωση
Το β' τρίμηνο του 2012, τα οικιστικά ακίνητα υποχώρησαν κατά 10,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011 ενώ το α' τρίμηνο η μείωση ήταν 9,3%. Με τους ρυθμούς αυτούς, και με δεδομένο ότι έρχεται δύσκολος οικονομικά χειμώνας, οι ειδικοί της κτηματαγοράς εκτιμούν ότι θα υπάρξει μεγαλύτερη απαξίωση των ακινήτων, επομένως, η μείωση για το 2012 εκτιμάται ότι θα κλείσει σωρρευτικά πάνω από 10%. Πέρυσι, όπως δείχνουν τα τελικά στοιχεία της ΤτΕ, οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 5,4% (5,4%, 5,1%, 4,6% και 6,5% το α΄, β΄, γ΄ και δ΄ τρίμηνο του 2011, αντίστοιχα), έναντι 4,7% το 2010.
Θα πρέπει, βεβαίως, να τονιστεί ότι η ΤτΕ καταγράφει τις μειώσεις με βάση τα στοιχεία που δίνουν οι τράπεζες. Στην πραγματικότητα η αγορά ακινήτων βιώνει ακόμη χειρότερες καταστάσεις, καθώς πολλές οικοδομικές επιχειρήσεις αλλά και ιδιώτες βρίσκονται στο «κόκκινο» και αναγκάζονται να πουλήσουν ακίνητα σε τιμές από 15% έως και 40% φθηνότερες. Ειδικά τα διαμερίσματα μεγάλης επιφάνειας, δηλαδή, άνω των 150 τ.μ. καθώς και οι εξοχικές κατοικίες, πωλούνται σε πολύ χαμηλές τιμές.
Διαφοροποιήσεις υπάρχουν ως προς τις μειώσεις ανά περιοχή, με τη Θεσσαλονίκη να υφίσταται το μεγαλύτερο σοκ, καθώς το β' τρίμηνο η υποχώρηση των τιμών έφτασε το 12,4%, στην Αθήνα έκλεισε στο 10,8%, στις άλλες μεγάλες πόλεις 9,9% και στις υπόλοιπες περιοχές 8%. Για το σύνολο του 2011, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, η μείωση των τιμών στην Αθήνα σε σχέση με το 2010 ήταν 6,4%, στη Θεσσαλονίκη 6,8%, στις μεγάλες πόλεις 4,1% και στις λοιπές περιοχές 4,1%. Είναι, λοιπόν, διπλάσια η μείωση που καταγράφεται φέτος σε σχέση με πέρυσι.
Αλλαγή του κλίματος προς το χειρότερο υπάρχει και σε ό,τι αφορά τη μείωση τιμών σε σχέση με την παλαιότητα των ακινήτων. Ενώ μέχρι το 2011 τα νεόδμητα (έως 5 ετών) άντεχαν σε σχέση με τα παλαιότερα, φέτος οι εργολάβοι αποφάσισαν να ρίξουν τις τιμές. Ετσι, η μείωση των τιμών το β΄ τρίμηνο του 2012 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011 ήταν 10,8% για τα «νέα» διαμερίσματα (ηλικίας έως 5 ετών) και 9,7% για τα «παλαιά» (ηλικίας άνω των 5 ετών). Για το 2011 ως σύνολο, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης των τιμών για τα «νέα» και τα «παλαιά» διαμερίσματα ήταν 4,9% και 5,7%, αντίστοιχα, ενώ ανάλογη σχέση παρατηρήθηκε το 2010 («νέα»: -4,2%, «παλαιά»: -5,0%) και το 2009 («νέα»: -2,0%, «παλαιά»: -4,8%).
Συναλλαγές
Μεγάλο... δράμα επικρατεί και σε ό,τι αφορά τις συναλλαγές-εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού συστήματος για οποιοδήποτε λόγο (χρηματοδότηση για αγορά, εγγραφή εξασφάλισης για μη στεγαστικά δάνεια, μεταφορά οφειλών πελατών από μια τράπεζα σε άλλη κ.λπ.). Είναι χαρακτηριστικό ότι το β΄ τρίμηνο του 2012 έγιναν μόλις 5.800, έναντι 6.000 το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2011, οι συναλλαγές το β΄ τρίμηνο του 2012 ήταν σημαντικά μειωμένες, κατά 51,4%. Σε ολόκληρο το 2011 ο αριθμός των εκτιμήσεων αυτών έφθασε τις 42,3 χιλιάδες (αναθεωρημένα στοιχεία), εμφανίζοντας σημαντική μείωση, κατά 43,2%, έναντι του προηγούμενου έτους (2010: 74,5 χιλιάδες).
Ο όγκος των οικιστικών ακινήτων που αφορούσαν οι συναλλαγές-εκτιμήσεις (με βάση το σύνολο των τετραγωνικών μέτρων) ήταν το β΄ τρίμηνο του 2012 μειωμένος κατά 50,8% σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2011, ενώ ολόκληρο το 2011 ο όγκος των συναλλαγών με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία μειώθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 40,3%.
Τέλος, η αξία των οικιστικών ακινήτων τα οποία αφορούσαν οι συναλλαγές-εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση των πιστωτικών ιδρυμάτων ήταν το β΄ τρίμηνο του 2012 μειωμένη κατά 56,4% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2011. Η μέση ετήσια μείωση το 2011 ήταν 40,1% (αναθεωρημένα στοιχεία). www.imerisia.gr
Η οικοδομή έχει παγώσει. Αυτό γιατί υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες νεόδμητα απούλητα σπίτια και σε αυτά προστίθενται χιλιάδες άλλα τα οποία οι ιδιοκτήτες διαθέτουν προς πώληση καθώς βρίσκονται στα αζήτητα προς ενοικίαση ή δεν μπορούν πλέον να τα συντηρήσουν.
Τα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι από το 2008 οι τιμές στη Θεσσαλονίκη έχουν πέσει πάνω από 25% και στην Αθήνα πάνω από 21%
Μέχρι το πρώτο εξάμηνο του έτους φέτος η τιμή των ακινήτων στην Αθήνα έπεσε περισσότερο από 10%, τουλάχιστον 12% η πτώση στη Θεσσαλονίκη ενώ σχεδόν 10% ήταν η μείωση σε όλη τη χώρα.
Ενδεικτικό είναι ότι τα τελευταία πέντε χρόνια που παρατηρείται μείωση των τιμών στις ακριβές περιοχές όπως αυτές των βορείων προαστίων της Αθήνας η τιμή του τετραγωνικού έχει μειωθεί ως και κατά 1.000 ευρώ.
Εκάλη από 4.000 στα 3271 ευρώ/τμ
Αγ. Στέφανος από 2.400 στα 1.960 ευρώ/τμ
Κηφισιά από 3.500 στα 2.860 ευρώ/τμ
Παντού ωστόσο υπάρχουν χιλιάδες αδιάθετα διαμερίσματα και σπίτια και έτσι ανάλογη είναι η πτώση των τιμών σε κάθε περιοχή.
Για παράδειγμα οι νέες τιμές είναι στην Δάφνη από 2200 στα 1.800 ευρώ/τμ, το Παλιό Φάληρο από 3.000 στα 2.350 ευρώ/τμ, την Πετρούπολη από τα 2.200 στα 1.800/τμ
Η μείωση των τιμών είναι ακόμη μεγαλύτερη σε επίπεδο παλαιότερων οικοδομών. www.newsit.gr
Οι επενδύσεις φωτοβολταϊκών, πλην όσων ανήκουν στο πρόγραμμα που αφορά τις στέγες, φορολογούνται ήδη με ποσοστό 20% και η επιβολή ενός πρόσθετου 20% θα ανέβαζε το συνολικό ποσοστό φορολόγησης στο 40%, καθιστώντας ορισμένες επενδύσεις ακόμη και μη βιώσιμες.Θέμα ημερών είναι η οριστικοποίηση του δεύτερου πακέτου μέτρων του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής που θα αφορά τις παρεμβάσεις στα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά. Μετά το πρώτο πακέτο μέτρων, το οποίο αφορούσε τις επενδύσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν στο εξής και έχει προκαλέσει σοκ στην αγορά καθώς οι μειώσεις των εγγυημένων τιμών ήταν ιδιαίτερα μεγάλες, το υπουργείο προχωρά τώρα στην οριστικοποίηση των αποφάσεων για τη φορολόγηση των επενδύσεων που λειτουργούν ήδη έχοντας υπογεγραμμένα συμβόλαια με τις παλιές, υψηλές τιμές.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το σχέδιο εξακολουθεί να είναι η φορολόγηση επί του τζίρου των υφιστάμενων επιχειρήσεων, ωστόσο ασαφές παραμένει ποιο θα είναι το τελικό ποσοστό, καθώς δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν ότι μια έκτακτη εισφορά της τάξης του 20% επί του τζίρου είναι ιδιαίτερα μεγάλη και θα ήταν άδικο να επιβληθεί σε όλους χωρίς να εξετάζονται τα ειδικά χαρακτηριστικά τις κάθε επένδυσης.
Επιπλέον, οι επενδύσεις φωτοβολταϊκών, πλην όσων ανήκουν στο πρόγραμμα που αφορά στις στέγες, φορολογούνται ήδη με ποσοστό 20% και η επιβολή ενός πρόσθετου 20% θα ανέβαζε το συνολικό ποσοστό φορολόγησης στο 40%, καθιστώντας ορισμένες επενδύσεις ακόμη και μη βιώσιμες.
Μεταξύ άλλων, στους σχεδιασμούς του υπουργείου φαίνεται ότι αυτές θα περιλαμβάνεται, εκτός από την εισφορά, και η μείωση του χρονικού διαστήματος εντός του οποίου ο επενδυτής θα πρέπει να υλοποιήσει την επένδυσή του μετά την υπογραφή σύμβασης με τον ΛΑΓΗΕ. To διάστημα αυτό σήμερα είναι στους 18 μήνες, ωστόσο είναι πιθανό ότι θα μειωθεί ακόμη και στο μισό. Πάντως, θεωρείται βέβαιο ότι θα υπάρξει μεταβατικό διάστημα για έργα για τα οποία ο χρόνος τρέχει ήδη.
Η κίνηση αυτή έχει σκοπό να ξεκαθαρίσει το τοπίο των φωτοβλταϊκών και παραμείνουν μόνο οι επενδύσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν κάθώς με το διάστημα του 1,5 έτους που δίνονταν εως σήμερα δεσμεύονταν μεγάλη χωρητικότητα στο σύστημα από ενδιαφερόμενους που για διάφορους λόγους δεν μπορούσαν v προχωρήσουν στην υλοποίηση των προτεινόμενων επενδύσεων.
Να σημειώσουμε επίσης ότι στις προτεραιότητες του υπουργείου είναι στο εξής να ελεγχθεί και η διαδικασία μεταπώλησης αδειών, που αναμένεται ότι θα αυξηθεί μετά την αναστολή κατάθεσης νέων αιτήσεων που επιβλήθηκε με το πρώτο πακέτο μέτρων. Στόχος είναι να έχει και το δημόσιο όφελος όταν μία άδεια αλλάζει χέρια, καθώς δεν μπορεί να απαγορευθεί η πώληση της άδειας πού αποτελεί περιουσιακό στοιχείο. Και τα νέα μέτρα αναμένεται ότι θα προκαλέσουν πολύ μεγάλες ανπδράσεις στον κλάδο, καθώς δεν είναι λίγοι σι επενδυτές που εξετάζουν το ενδεχόμενο δικαστικών προσφυγών για ανατροπή των αποφάσεων.
Ειδικά δε σε ό,τι αφορά τα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά, υποστηρίζεται ότι η εκ των υστέρων ανατροπή στα δεδομένα μιας σύμβασης μπορεί να αλλάξει δικαστικά. Μεταξύ άλλων, στους σχεδιασμούς του υπουργείου φαίνεται ότι συνεξετάζονται θέματα που σχετίζονται με τις επιδοτήσεις που κάποιες επενδύσεις έχουν λάβει από τον αναπτυξιακό νόμο, το χρόνο υλοποίησης τους, καθώς οι τιμές του εξοπλισμού το τελευταίο διάστημα έχουν μειωθεί σημαντικά σε σχέση με παλιότερα, το ύψους των επιτοκίων με τα οποία έχουν δανειοδοτηθεί κ.λπ.
’γνωστο είναι ποια θα είναι τα μέτρα που θα αφορούν τις εγκαταστάσεις που γίνει με το πρόγραμμα φωτοβολταϊκά σε στέγες και είναι έως 10kw. Έως σήμερα τα ποσά που εισέπρατταν σι επενδυτές αυτών των φωτοβολταίκών είναι αφορολόγητα. Οι αποφάσεις του ΥΠΕΚΑ αναμένεται ότι θα έχουν οριστικοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα και θα λάβουν τη μορφή τροπολογιών που θα κατατεθούν σε κάποιο σχετικό νομοσχέδιο όταν ανοίξει η Βουλή. www.buildnet.gr
Εισφορά επί του τζίρου των επιχειρήσεων των φωτοβολταϊκών, πλην αυτών που ανήκουν στο πρόγραμμα που αφορά στις στέγες, εξετάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής εν όψει της ανακοίνωσης της δεύτερης δέσμης μέτρων για τα φωτοβολταϊκά, που θα αφορά σε παρεμβάσεις στα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά
Οι πληροφορίες που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας έως σήμερα, αναφέρουν ότι αρχικά το υπουργείο εξέτασε την πιθανότητα επιβολής ενιαίου ποσοστού 20%, αλλά τελικά δεν αποκλείεται να ανακοινωθεί κλιμακωτό "χαράτσι" για τη φορολόγηση των επενδύσεων που λειτουργούν ήδη έχοντας υπογεγραμμένα συμβόλαια με τις παλιές, υψηλές τιμές.
Υπενθυμίζεται, ότι ήδη το πρώτο πακέτο μέτρων, το οποίο αφορά στις επενδύσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν στα φωτοβολταϊκά, έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην αγορά καθώς οι μειώσεις των εγγυημένων τιμών είναι ιδιαίτερα μεγάλες.
www.buildnet.gr
Έτοιμος να προχωρήσει σε πώληση ακατοίκητων νησιών εμφανίζεται σε συνέντευξη που έδωσε στη γαλλική Le Monde ο Αντώνης Σαμαράς. Σύμφωνα με όσα αναφέρει η εφημερίδα, σε προδημοσίευση της συνέντευξης, στην ηλεκτρονική της σελίδα, ο Έλληνας πρωθυπουργός φέρεται να είπε πως είναι πρόθυμος να προχωρήσει σε πώληση νησιών που δεν κατοικούνται.
Ο Αντώνης Σαμαράς μιλώντας στη γαλλική εφημερίδα δηλώνει ότι θέλει να επαναφέρει την αξιοπιστία της Ελλάδας, ζητάει εκ νέου «λίγο αέρα» για την ελληνική οικονομία, προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας εξόδου της χώρας του από το ευρώ, υπόσχεται ότι θα επιταχύνει τις ιδιωτικοποιήσεις και δηλώνει έτοιμος να παραχωρήσει ακόμη και ακατοίκητα νησιά σε ιδιώτες.
«Η Ελλάδα μπορεί να σωθεί αν κάνουμε τη δουλειά μας» υποστηρίζει ο Πρωθυπουργός και εκτιμά πως όλος ο κόσμος έχει να κερδίσει από μία επιτυχή έκβαση του ελληνικού προβλήματος (ελληνικό success story, όπως χαρακτηριστικά εμφανίζεται να λέει).
Σε ερώτηση αναφορικά με τις προσδοκίες του από τις συναντήσεις με την Ανγκελα Μέρκελ και τον Φρανσουά Ολάντ, ο Αντώνης Σαμαράς σημειώνει ότι «το μόνο πράγμα στο οποίο θέλουμε να επιμείνουμε, είναι πως η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας είναι απαραίτητη για να πετύχουμε τους στόχους μας».
«Δεν συζητάμε για τους στόχους του προγράμματος. Θέλουμε μόνο να είμαστε σίγουροι ότι θα τους πετύχουμε διατηρώντας την κοινωνική συνοχή. Θέλω να σβήσω την εικόνα ότι η Ελλάδα είναι εδώ για να δημιουργεί προβληματα. Είμαι εδώ για να τα επιλύσω, αλλά έχουμε ανάγκη από λίγο αέρα για να ξαναβρούμε την ανάσα μας», επισημαίνει κ. Σαμαράς.
Ο Ελληνας πρωθυπουργός επαναλαμβάνει ότι μία πιθανή ελληνική έξοδος θα ήταν καταστροφική για την Ελλάδα και επικίνδυνη για την Ευρώπη, ενώ απευθύνει εκ νέου έκκληση να διαλυθεί το κλίμα αβεβαιότητας για το μέλλον της χώρας στην Ευρωζώνη, καθώς και να σταματήσουν οι δημόσιες δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων περί πιθανής εξόδου της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα. www.ered.gr
Μειωμένες κατά 10,1%, σε σύγκριση με το β' τρίμηνο του 2011, ήταν κατά μέσο όρο οι τιμές των διαμερισμάτων το β' τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Εξάλλου, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, για το σύνολο του 2011 οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 5,4% (5,4%, 5,1%, 4,6% και 6,5% το α΄, β΄, γ΄ και δ΄ τρίμηνο του 2011, αντίστοιχα), έναντι 4,7% το 2010.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Τράπεζα της Ελλάδος από τα πιστωτικά ιδρύματα, η μείωση των τιμών το β΄ τρίμηνο του 2012 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011 ήταν 10,8% για τα «νέα» διαμερίσματα (ηλικίας έως 5 ετών) και 9,7% για τα «παλαιά» (ηλικίας άνω των 5 ετών). Επισημαίνεται, πάντως, η σχετικά μεγαλύτερη μείωση των τιμών για τα παλαιά διαμερίσματα έναντι των νέων σε όλη την προηγούμενη περίοδο της τρέχουσας κρίσης και έως το τέλος του 2011, γεγονός που φαίνεται να αντανακλά τη σχετικά μεγαλύτερη «ανθεκτικότητα» των τιμών των νεόδμητων διαμερισμάτων, τα οποία κατά κανόνα διατίθενται προς πώληση από τους κατασκευαστές. Πράγματι, για το 2011 ως σύνολο, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης των τιμών για τα «νέα» και τα «παλαιά» διαμερίσματα ήταν 4,9% και 5,7%, αντίστοιχα, ενώ ανάλογη σχέση παρατηρήθηκε το 2010 («νέα»: -4,2%, «παλαιά»: -5,0%) και το 2009 («νέα»: -2,0%, «παλαιά»: -4,8%).
Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει ότι οι τιμές των διαμερισμάτων το β΄ τρίμηνο του 2012 ήταν μειωμένες σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2011 κατά 10,8% στην Αθήνα, 12,4% στη Θεσσαλονίκη, 9,9% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 8,0% στις λοιπές περιοχές της χώρας.
Για το σύνολο του 2011, με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, η μείωση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2010 ήταν 6,4%, 6,8%, 4,1% και 4,1% αντίστοιχα. Αυτά τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η μείωση των τιμών των διαμερισμάτων το 2011, καθώς και τα πρώτα δύο τρίμηνα του 2012, ήταν μεγαλύτερη στα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, έναντι των άλλων περιοχών.
Δείκτες συναλλαγών-εκτιμήσεων επί οικιστικών ακινήτων
Οι συναλλαγές-εκτιμήσεις επί οικιστικών ακινήτων που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού συστήματος για οποιοδήποτε λόγο (χρηματοδότηση για αγορά, εγγραφή εξασφάλισης για μη στεγαστικά δάνεια, μεταφορά οφειλών πελατών από μια τράπεζα σε άλλη κ.λπ.) έφθασαν το β΄ τρίμηνο του 2012 τις 5,8 χιλιάδες, έναντι 6,0 χιλιάδων το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Σε σύγκριση με το β' τρίμηνο του 2011, οι συναλλαγές το β' τρίμηνο του 2012 ήταν σημαντικά μειωμένες, κατά 51,4%. Σε ολόκληρο το 2011 ο αριθμός των εκτιμήσεων αυτών έφθασε τις 42,3 χιλιάδες (αναθεωρημένα στοιχεία), εμφανίζοντας σημαντική μείωση, κατά 43,2%, έναντι του προηγούμενου έτους (2010: 74,5 χιλιάδες).
Ο όγκος των οικιστικών ακινήτων που αφορούσαν οι συναλλαγές-εκτιμήσεις (με βάση το σύνολο των τετραγωνικών μέτρων) ήταν το β΄ τρίμηνο του 2012 μειωμένος κατά 50,8% σε σύγκριση με το β΄ τρίμηνο του 2011, ενώ ολόκληρο το 2011 ο όγκος των συναλλαγών με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία μειώθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 40,3%.
Τέλος, η αξία των οικιστικών ακινήτων τα οποία αφορούσαν οι συναλλαγές-εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τη διαμεσολάβηση των πιστωτικών ιδρυμάτων ήταν το β΄ τρίμηνο του 2012 μειωμένη κατά 56,4% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2011. Η μέση ετήσια μείωση το 2011 ήταν 40,1% (αναθεωρημένα στοιχεία). www.imerisia.gr
Το έργο το έχουμε δει πολλές φορές στο παρελθόν: το κράτος θεσπίζει κίνητρα για να μας ωθήσει προς μια κατεύθυνση και μόλις ακολουθήσουμε ως … κοπάδι, εφευρίσκει και επιβάλλει ένα χαράτσι στο όνομα του «γενικού καλού». Θυμηθείτε τι έγινε με τα ΙΧ μεγάλου κυβισμού. Θυμηθείτε τι έγινε με τα στεγαστικά δάνεια. Τώρα, η ίδια πολιτική σχεδιάζεται και για την κύρια κατοικία μας.
Στο τραπέζι των συζητήσεων ενόψει της φθινοπωρινής φορολογικής μεταρρύθμισης εξακολουθεί και βρίσκεται η επαναφορά του τεκμαρτού εισοδήματος από ιδιοκατοίκηση. Τι είναι αυτό; Η εφορία υπολογίζει ένα εισόδημα για καθέναν από εμάς με βάση την αντικειμενική αξία του σπιτιού μας. Όταν είχε επιβληθεί ξανά στο παρελθόν το μέτρο, το τεκμαρτό εισόδημα έφτανε να αντιστοιχεί στο 7% της αξίας του ακινήτου. Δηλαδή, αν έχεις ένα σπίτι αντικειμενικής αξίας 200.000 ευρώ, προκύπτει τεκμαρτό εισόδημα 14.000 ευρώ το οποίο προστίθεται στα υπόλοιπα εισοδήματα και προκύπτει φόρος έως και 5.600 ευρώ ανάλογα με τα υπόλοιπα εισοδήματα του φορολογούμενου. Φυσικά, αυτό το εισόδημα δεν υπάρχει. Κανείς δεν βάζει στην τσέπη του 14.000 ευρώ επειδή μένει σε ένα σπίτι αξίας 200.000 ευρώ. Είναι ένα θεωρητικό εισόδημα το οποίο σκέφτηκε κάποιος φορομπήχτης στο παρελθόν. Τουλάχιστον, όταν στο παρελθόν είχε ακολουθηθεί αυτή η πολιτική, υπήρχε αφορολόγητο όριο στα 150 τετραγωνικά μέτρα με βάση το οποίο γλίτωναν τουλάχιστον οι μικροιδιοκτήτες.
H παγίδα με την "τακτοποίηση"
Σε τι όμως συνίσταται η εξαπάτηση των φορολογουμένων; Τα τελευταία δύο χρόνια, το κράτος υποσχέθηκε φορολογική ασυλία σε όσους θα έσπευδαν στις πολεοδομίες για να νομιμοποιήσουν ημιυπαίθριους και αυθαιρεσίες. Εκατοντάδες χιλιάδες ανταποκρίθηκαν και πλήρωσαν πρόστιμα δισεκατομμυρίων ευρώ. Ήδη, με την εκτόξευση των τεκμηρίων, έχουν φάει το πρώτο…χαστούκι. Φανταστείτε τι θα γίνει αν επιβληθεί και το τεκμαρτό εισόδημα από ιδιοκατοίκηση. Ο φόρος θα εκτιναχτεί στα ύψη με αποτέλεσμα να αθετηθεί άλλη μια κρατική δέσμευση. Βέβαια, θα πει ο συνήγορος του διαβόλου, το σωστό είναι να φορολογούμαστε όλοι για τα πραγματικά τετραγωνικά που έχουμε στην κατοχή μας. Σωστό. Όμως, ένα κράτος δεν μπορεί να στήνει «παγίδες» στους πολίτες του. Έχει υποχρέωση να συλλαμβάνει του παραβάτες και όχι να τιμωρεί τους πάντες με έναν άδικο φόρο όπως είναι το τεκμαρτό εισόδημα από ιδιοκατοίκηση.
Αξία μηδέν για τα ΙΧ μεγάλου κυβισμού
Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Ποιος έχει ξεχάσει τη διαδικασία της απόσυρσης με την οποία δόθηκαν κίνητρα αξίας χιλιάδων ευρώ στους οδηγούς προκειμένου να αποκτήσουν ΙΧ μεγάλου κυβισμού; Με το που ολοκληρώθηκε η διαδικασία της απόσυρσης, τα μέτρα έπεσαν βροχή. Έκτακτη εισφορά, αύξηση τελών κυκλοφορίας και τεκμήρια, κατέστησαν την κατοχή αυτοκινήτου μεγάλου κυβισμού στέλνοντας τις τιμές τους στα τάρταρα.
Και να ήταν μόνο αυτό; Επί σειρά ετών, το κράτος έδινε φορολογικά κίνητρα για την απόκτηση πρώτης κατοικίας με δάνειο. Απαλλαγή από το τεκμήριο, έκπτωση φόρου από τους τόκους και κατάργηση του «πόθεν έσχες». Εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα αποκτήθηκαν με στεγαστικό. Και τώρα τι; Το τεκμήριο αγγίζει πλέον και τις δόσεις των στεγαστικών δανείων ενώ η έκπτωση φόρου καταργήθηκε.
Η αξιοπιστία του κράτους έχει πληγεί καίρια. Και με ένα αναξιόπιστο κράτος, ανάπτυξη πολύ δύσκολα μπορεί να υπάρξει. www.fpress.gr
Από τον Οκτώβριο περίπου ένα εκατ. φορολογούμενοι θα πάρουν τα ειδοποιητήρια για την πληρωμή του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) για το 2010 και το 2011, τα οποία θα είναι, για πρώτη φορά, ξεχωριστά ανά σύζυγο.
Επίσης, η ΓΓΠΣ, θα προχωρήσει και στον καθορισμό ενδεικτικών τιμών αφετηρίας ανά τ.μ. για τα κτίσματα και τα οικόπεδα εκτός σχεδίων πόλεων, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές που -από την 1 Ιανουαρίου του 2010 έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2011- δεν ίσχυε το σύστημα των αντικειμενικών αξιών, για να αποστείλει το ΦΑΠ του έτους 2010 και 2011 αντίστοιχα .
Εκτιμάται ότι περίπου 400.000 άτομα, την 1 Ιανουαρίου του 2010 κατείχαν κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής φορολογητέας αξίας άνω των 400.000 ευρώ και 600.000 άτομα την 1 Ιανουαρίου του 2011 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής αξίας μεγαλύτερης των 200.000 ευρώ.
Παράλληλα, από τον Σεπτέμβριο θα είναι διαθέσιμη και η ηλεκτρονική πύλη του εντύπου Ε9, όπου για πρώτη φορά οι φορολογούμενοι να δηλώσουν τις τυχόν μεταβολές για το 2012 στην ακίνητη περιουσία τους. Το έντυπο αυτό θα υποβάλλεται ξεχωριστά πλέον από κάθε σύζυγο καθώς η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών διαχωρίζει για πρώτη φορά την περιουσία μεταξύ των συζύγων. www.buildnet.gr
Ερχεται ΦΑΠ(Α) ενός δισεκατομμυρίου ευρώ περίπου. Το φθινόπωρο και πιο συγκεκριμένα από τον Οκτώβριο θα αρχίσουν να αποστέλλονται τα ειδοποιητήρια για το Φόρο Ακίνητης Περιουσίας των ετών 2010 και 2011.
Οι …τυχεροί ανέρχονται σε ένα εκατομμύριο περίπου και τα έσοδα που υπολογίζει να εισπράξει το υπουργείο Οικονομικών φτάνουν σε 1 δις. ευρώ.
Σύμφωνα με τη Γενικής Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (ΓΓΠΣ) του υπουργείου Οικονομικών, εντός του Σεπτεμβρίου θα είναι διαθέσιμη η ηλεκτρονική πύλη του εντύπου Ε9, προκειμένου οι φορολογούμενοι να δηλώσουν τις τυχόν μεταβολές για το 2012 στην ακίνητη περιουσία τους.
Παράλληλα, το τρέχον διάστημα, η ΓΓΠΣ διαχωρίζει την ακίνητη περιουσία μεταξύ των συζύγων και θα καθορίσει και νέες ενδεικτικές τιμές αφετηρίας ανά τ.μ. για τον προσδιορισμό των φορολογητέων αξιών των κτισμάτων και των εκτός σχεδίων πόλεων οικοπέδων, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές όπου την 1-1-2010 και την 1-1-2011 δεν ίσχυε το σύστημα των αντικειμενικών αξιών.
Ειδικότερα:
1) Περίπου 400.000 άτομα που κατείχαν την 1-1-2010 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής φορολογητέας αξίας άνω των 400.000 ευρώ, θα παραλάβουν τον Οκτώβριο ισάριθμα εκκαθαριστικά σημειώματα, με τα οποία θα κληθούν να καταβάλουν τον ΦΑΠ του έτους 2010.
2) Περισσότερα από 600.000 άτομα που κατείχαν την 1-1-2011 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής αξίας μεγαλύτερης των 200.000 ευρώ, θα παραλάβουν στα τέλη Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου, εκκαθαριστικά σημειώματα για την πληρωμή του ΦΑΠ του έτους 2011.
Ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά που βαρύνονται από στεγαστικά δάνεια για αγορά πρώτης κατοικίας θα εξετάσουν το επόμενο διάστημα η κυβέρνηση και η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών (ΕΕΤ), επιχειρώντας να δώσουν λύση σε ένα διογκούμενο κοινωνικό πρόβλημα και να ανακόψουν τον υψηλό σήμερα ρυθμό αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Οι συζητήσεις ανάμεσα στο οικονομικό επιτελείο και την ΕΕΤ αναμένεται να ξεκινήσουν τις επόμενες ημέρες ώστε να υπάρξει συμφωνία και να ρυθμιστεί νομοθετικά το ζήτημα μέχρι και την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Η κυβέρνηση ξεκινά τη διαπραγμάτευση από τη θέση της προγραμματικής συμφωνίας των τριών κομμάτων, η οποία προβλέπει την επιβολή πλαφόν ώστε η δόση για το στεγαστικό να μην ξεπερνά το 30% του μηνιαίου εισοδήματος, με εξαίρεση τα υψηλά εισοδήματα. Για κάποιες μάλιστα ειδικές κατηγορίες η δόση ενδέχεται να προσδιοριστεί στο 25% του μηνιαίου εισοδήματος.
Πρόκειται για θέση που θα οδηγήσει σε σημαντική επιμήκυνση της διάρκειας των δανείων έως και 99 έτη λόγω της σημαντικής μείωσης η οποία θα επέλθει στον ρυθμό αποπληρωμής. Ταυτόχρονα, αν επιμηκυνθούν τα δάνεια σε τέτοιον βαθμό, εγείρεται και θέμα κυριότητας της κατοικίας.
Για τον λόγο αυτόν τραπεζικά στελέχη αντιπροτείνουν να αξιοποιηθεί η εμπειρία από την πρόσφατη αναχρηματοδότηση στεγαστικών δανείων των δημοσίων υπαλλήλων, που υλοποίησαν το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ) και δευτερευόντως το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, μετά τη ρύθμιση της κυβέρνησης Παπαδήμου.
Τους τελευταίους μήνες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων προχώρησε σε ρύθμιση περίπου 16 χιλιάδων στεγαστικών δανείων. Στις περισσότερες από τις παραπάνω περιπτώσεις έθεσε σε εφαρμογή ρύθμιση που ισχύει για μια μεταβατική περίοδο 5 ετών.
Μείωσε, δηλαδή, τη μηνιαία δόση στο 50% και επιμήκυνε τη διάρκεια του δανείου στα 40 χρόνια, με την επιφύλαξη ότι οι όροι του δανείου θα επανεξεταστούν μετά την παρέλευση 5ετίας, ανάλογα με την πορεία της ελληνικής οικονομίας.
Το παραπάνω μοντέλο θεωρούν περισσότερο λειτουργικό οι τράπεζες. «Πριν αποφασίσουμε να μειώσουμε δραστικά τη δόση και να επιμηκύνουμε τα δάνεια ως και τα 99 έτη, ας δώσουμε μιαμεταβατική ρύθμιση πενταετίας με μείωση στο μισό των δόσεων. Μετά βλέπουμε», σημειώνει στέλεχος χορηγήσεων μεγάλης τράπεζας, σημειώνοντας ότι αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχουν ικανά στοιχεία για να διασταυρωθούν τα πραγματικά εισοδήματα των δανειοληπτών και να οριστεί ότι η δόση δεν θα ξεπερνά το 30% αυτών.
Η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, από την πλευρά της, έχει επεξεργαστεί σειρά εναλλακτικών σχεδίων για αναχρηματοδοτήσεις στεγαστικών δανείων. Ένα από αυτά, το οποίο είχε αποκαλύψει το Euro2day (Στεγαστικά: Το σχέδιο ανάσα για δανειολήπτες), προβλέπει την ενοικίαση για 3 χρόνια των κατασχεμένων ή υπό κατάσχεση σπιτιών.
Μεταβατικό σχέδιο… ενοικίασης!
Το σχέδιο προβλέπει πως όσα σπίτια έχουν αγοραστεί με στεγαστικό αξίας κατά μέσο όρο 100.000-150.000 ευρώ και δεν αποπληρώνονται (έχουν κατασχεθεί από την τράπεζα ή βρίσκονται ένα βήμα πριν από την κατάσχεση) να ενοικιαστούν στους μέχρι πρότινος ιδιοκτήτες τους για τα επόμενα 3 χρόνια.
Εν συνεχεία, θα δίνεται η δυνατότητα στον ενοικιαστή (πρώην ιδιοκτήτη-δανειολήπτη) να αγοράσει εκ νέου το σπίτι με νέο δάνειο. Το ενοίκιο που θα καταβάλλει ο ενοικιαστής θα προσδιορίζεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, με βάση τις τρέχουσες τιμές της αγοράς (ανάλογα με την περιοχή). Δεν αποκλείεται, δε, για να είναι πιο ελκυστικό το ενοίκιο να είναι μειωμένο κατά 20% σε σχέση με τον μέσο όρο της περιοχής.
Με την πάροδο των 3 ετών, η τράπεζα θα δίνει τη δυνατότητα στον ενοικιαστή (πρώην ιδιοκτήτη-δανειολήπτη) να επαναγοράσει το ακίνητο με νέο στεγαστικό δάνειο προσαρμοσμένο στην αξία που αυτό θα έχει τότε.
«Για ένα σπίτι αξίας π.χ. 100.000 ευρώ, το οποίο αγοράστηκε πριν από μερικά χρόνια όταν δεν υπήρχε ίχνος προβλημάτων στην αγορά, με δάνειο 80.000 ευρώ (το υπόλοιπο ήταν συμμετοχή του ιδιοκτήτη), σήμερα η αξία του έχει πέσει στο 80% και αναμένεται να φθάσει το 50%. Για τον λόγο αυτόν, η τράπεζα θα προσαρμόσει το παλαιό δάνειο των 80.000 ευρώ στα 50.000 ευρώ», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Προϋπόθεση βέβαια είναι ο πρώην ιδιοκτήτης να είναι σε θέση μετά από τρία χρόνια, όταν όλοι ευελπιστούν ότι η ελληνική οικονομία θα έχει μπει σε τροχιά ανάπτυξης, να μπορεί να εξυπηρετήσει το νέο «κουρεμένο» στεγαστικό δάνειο.
Από την πλευρά τους, οι τράπεζες με το μέτρο αυτό ελπίζουν ότι στο τέλος της κρίσης «δεν θα μείνουν με χιλιάδες ακίνητα στο χέρι, τα οποία δεν θα μπορούν εύκολα να πουλήσουν, ενώ δεν θα εγγράψουν ζημίες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Αντίθετα, οι ζημίες από το μέρος της διαγραφής θα είναι πολύ μικρότερες και θα συνεχιστεί η σχέση τους με τον δανειολήπτη».
Το 25% των στεγαστικών θα μπει σε ρύθμιση
Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών, λόγω της βαθιάς ύφεσης και της εκτίναξης της ανεργίας, το 25% των στεγαστικών δανείων χρήζει ρύθμισης ή νέας αναχρηματοδότησης, με τάση μάλιστα αυξητική τους τελευταίους μήνες.
Οι ίδιοι θεωρούν ότι, αν τελικώς δεν αποφευχθούν οι μειώσεις στα ειδικά μισθολόγια και η χώρα αναγκαστεί να προχωρήσει σε περικοπές 11,5 δισ. ευρώ στη διετία 2013 -2014, και όχι στην τετραετία 2013-16 που επιθυμεί η κυβέρνηση, τότε η αναλογία των στεγαστικών δανείων που θα χρειαστούν ρύθμιση θα ξεπεράσει το 1 στα 4 ( 25%).
Σημειώνεται ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εκτιμάται ότι σήμερα ανέρχονται στο 18% περίπου του εν Ελλάδι χαρτοφυλακίου χορηγήσεων, με την τάση να παραμένει αυξητική. www.euro2day.gr
