Στις μεταβιβάσεις ακινήτων εφαρμόζονται τρεις φόροι, ανάλογα με τον αν η κατοικία που αγοράζεται είναι νεόδμητη ή μεταχειρισμένη, πρώτη ή δευτερεύουσα, ενώ με φόρο θα επιβαρύνονται και όσοι πωλούν ακίνητα. Ειδικότερα επιβάλλονται :
1. Φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Ο φόρος επιβάλλεται με συντελεστή 3% στις μεταβιβάσεις:
- Πρώτης κατοικίας. Ο φόρος εφαρμόζεται στο ποσό της αξίας που υπερβαίνει τα αφορολόγητα όρια τα οποία ανέρχονται σε 200.000 ευρώ για τον άγαμο, σε 250.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
- Οικοπέδων, αγροτεμαχίων. Για αγορά οικοπέδου το αφορολόγητο όριο ανέρχεται σε 50.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 100.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 10.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά αυτού και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
- Δευτερεύουσας κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης με άδεια κατασκευής έως 31 Δεκεμβρίου 2005.
- Παλαιών κτισμάτων με άδεια κατασκευής έως 31 Δεκεμβρίου 2005.
2. ΦΠΑ 23%: Με ΦΠΑ επιβαρύνεται η αγορά νεόδμητων ακινήτων (πλην της πρώτης κατοικίας) με άδεια κατασκευής από την 1η Ιανουαρίου 2006 και μετά. Επίσης με ΦΠΑ 23% επιβαρύνεται ο οικοπεδούχος στην περίπτωση της αντιπαροχής.
3. Φόρος υπεραξίας: Ο φόρος αυτός βαρύνει τους πωλητές των ακινήτων και επιβάλλεται με συντελεστή 15%. Από τον φόρο εξαιρούνται οι φορολογούμενοι που μεταβιβάζουν ακίνητα τα οποία απέκτησαν πριν από το 1995, ενώ το αφορολόγητο όριο των 25.000 ευρώ ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο έχει διακρατηθεί για τουλάχιστον 5 χρόνια. Ειδικότερα με τη νέα ρύθμιση: Θα απαλλάσσονται από τον φόρο υπεραξίας 15% όσοι φορολογούμενοι μεταβιβάζουν ακίνητα που είχαν αποκτήσει πριν από το 1995. Για τον υπολογισμό του φόρου η τιμή κτήσης, ανάλογα με τον τρόπο απόκτησης του ακίνητου, θα προσδιορίζεται ως εξής: α) Αγορά: Ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται υπόψη το τίμημα ή η αξία του ανταλλάγματος, όπως προκύπτει από το οικείο συμβόλαιο. β) Κληρονομιά, δωρεά, γονική παροχή: Ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται υπόψη η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής. γ) Σε κάθε άλλη περίπτωση, η τιμή κτήσης θα υπολογίζεται ως εξής: Από την τιμή μεταβίβασης επί τον Δείκτη Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚατ) του έτους κτήσης, διά του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του προηγούμενου της μεταβίβασης έτους. Ως (ΔΤΚατ) νοείται ο μέσος Δείκτης Τιμών Κατοικιών Αστικών Περιοχών της περιόδου Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου κάθε έτους, όπως ανακοινώνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Ανάλογα με τα έτη διακράτησης του ακινήτου που μεταβιβάζεται, καθιερώνονται συντελεστές απομείωσης της αξίας, οι οποίοι κλιμακώνονται με βάση τα χρόνια ιδιοκτησίας του ακινήτου. Για ακίνητα που έχουν μείνει στην κατοχή του ιδιοκτήτη για περισσότερα από 26 χρόνια ο συντελεστής απομείωσης φτάνει στο 60%. Στην περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου που έχει αποκτηθεί από τον πωλητή στο χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1995 έως 31 Δεκεμβρίου 2002, ο συντελεστής απομείωσης προσαυξάνεται περαιτέρω κατά 20%, καθώς πολλαπλασιάζεται με 0,8.
Δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα 7 Απριλίου 2014 στο ΦΕΚ 85, ο Νόμος Υπ' Αριθμ. 4254 "Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. 4046/2012 και άλλες διατάξεις" όπου μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται οι διατάξεις για τον φόρο υπεραξίας.
Δείτε τι ακριβώς αναφέρει το Αρθρο 67 Α για το φόρο υπεραξίας
"Υποβολή της δήλωσης υπολογισμού του φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας
1. Ο φορολογούμενος που μεταβιβάζει ακίνητη περιουσία υποχρεούται να δηλώνει το σύνολο των στοιχείων που αφορούν τον προσδιορισμό του φόρου υπεραξίας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 41, όπως αυτό ισχύει.
2. Ο συμβολαιογράφος υποχρεούται να ελέγχει και να βεβαιώνει την ακρίβεια των στοιχείων της δήλωσης της παραγράφου 1, ως προς τον χρόνο και την αξία κτήσης
και μεταβίβασης, το είδος της ακίνητης περιουσίας ή των ιδανικών μεριδίων αυτής ή του εμπραγμάτου δικαιώματος, τα έτη διακράτησης, τους συντελεστές, τα
μεγέθη του ΔΤΚατ και τον υπολογισμό του φόρου, και να θεωρεί τη δήλωση, την οποία, επί ποινή ακυρότητας του συμβολαίου, επισυνάπτει σε αυτό. Ο συμβολαιογράφος δεν έχει ευθύνη για όσα στοιχεία δεν έχουν περιέλθει σε γνώση του και δεν περιλαμβάνονται στο συμβόλαιο που συντάσσει.
3. Ως χρόνος υποβολής της δήλωσης σύμφωνα με το άρθρο 31 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας θεωρείται ο χρόνος σύνταξης του συμβολαίου μεταβίβασης στο οποίο προσαρτάται.
4. Ο μισθωτής του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου1 του άρθρου 41 υποχρεούται να δηλώνει το σύνολο των στοιχείων που αφορούν στον προσδιορισμό του φόρου υπεραξίας του κτίσματος που περιέρχεται στην κατοχή του τρίτου. Η δήλωση του προηγούμενου εδαφίου συνιστά άμεσο προσδιορισμό του φόρου. Υπόχρεος καταβολής του φόρου είναι ο τρίτος.
5. Για τις μεταβιβάσεις που εμπίπτουν στην περίπτωση ε της παραγράφου 6 του άρθρου 41, ο αποκτών υποχρεούται να δηλώνει τα στοιχεία που αφορούν στον
προσδιορισμό του φόρου υπεραξίας της ακίνητης περιουσίας. Η δήλωση του προηγούμενου εδαφίου συνιστά άμεσο προσδιορισμό του φόρου. Υπόχρεος καταβολής του φόρου είναι ο αποκτών.
6. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται ο χρόνος απόδοσης του φόρου και κάθε άλλο αναγκαίο για την εφαρμογή των παραγράφων 4 και 5 του παρόντος.»
20. Το άρθρο 69 του ν. 4172/2013 τροποποιείται ως εξής:
α. Στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 μετά τη λέξη «που προκύπτει» προστίθενται οι λέξεις «από επιχειρηματική δραστηριότητα».
β. Στην παράγραφο 2 η λέξη «α» και η περίπτωση β διαγράφονται.
21. Στην παράγραφο 8 του άρθρου 71 του ν. 4172/2013 μετά τη λέξη "παραγράφων» προστίθεται ο αριθμός «4».
22. Το άρθρο 72 του ν. 4172/2013 τροποποιείται ως εξής:
α. Στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 12 οι λέξεις «φορολογικά αναγνωρίσιμες ζημίες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δηλωθείσες φορολογικές ζημίες της
επιχείρησης».
β. Στην παράγραφο 13 μετά τις λέξεις «αναπτυξιακών νόμων,» προστίθενται οι λέξεις «του αφορολόγητου αποθεματικού της περίπτωσης ζ της παραγράφου 3
του άρθρου 28 του ν. 2238/1994, όπως ισχύει μετά τη δημοσίευση του Κ.Φ.Ε.".
γ. Στην παράγραφο 18 η παραπομπή «του ν. 3371/ 2005» αντικαθίσταται από την παραπομπή «του ν. 2367/ 1995».
δ. Στην παράγραφο 23 οι λέξεις «ή αναθεωρηθεί» διαγράφονται.
ε. Προστίθενται νέες παράγραφοι 26, 27, 28, 29, 30 και 31 που έχουν ως εξής:
«26. Σε περίπτωση κατά την οποία η μεταβίβαση του άρθρου 41 Κ.Φ.Ε. αφορά δικαίωμα το οποίο αποκτήθηκε μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 1994, η υπεραξία θεωρείται μηδενική. Ειδικά στην περίπτωση της χρησικτησίας, εφόσον ο σχετικός χρόνος συμπληρώθηκε πριν από την 31η Δεκεμβρίου 1994, ως χρόνος κτήσης θεωρείται η 1η Ιανουαρίου 1995.
27. Στην περίπτωση ακινήτου που εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 41 και έχει αποκτηθεί, σύμφωνα με τα οριζόμενα σε αυτό, από 1ης Ιανουαρίου 1995 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2002, ο συντελεστής απομείωσης της παραγράφου 5 πολλαπλασιάζεται με το συντελεστή 0,8.
28. Για την περίοδο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2015 η υπεραξία που αποκτά ένα νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα από πώληση και επαναμίσθωση (lease back)
ακινήτου αναγνωρίζεται ως έσοδο σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 17, όπως αυτό υιοθετείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
29. Ειδικά ο χρόνος υποβολής της δήλωσης και απόδοσης του παρακρατούμενου φόρου που καταβάλλεται τον Ιανουάριο του 2014, παρατείνεται μέχρι τις 30
Απριλίου 2014.
30. Οι διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 15, της παραγράφου 5 του άρθρου 29 και της παραγράφου 4 του άρθρου 58 του Κώδικα εφαρμόζονται και για το
νησί της Κεφαλονιάς για εισοδήματα που αποκτώνται ή κέρδη που προκύπτουν από την 1η Ιανουαρίου 2014 μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2015.
31. Ειδικά, για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν από 1.1.2013 έως 31.12.2013 εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 4 του ν. 2238/1994 και οι εκδοθείσες κατ' εξουσιοδότηση αυτού υπουργικές αποφάσεις.»
23. Οι διατάξεις των προηγούμενων περιπτώσεων ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2014, εκτός αν ορίζεται σε αυτές διαφορετικά".
Όταν επιβάλλεται ένας νέος φόρος όλοι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο χάνουν. Κάποιοι όμως χάνουν περισσότερα σε σύγκριση με κάποιους άλλους. Στην περίπτωση του φόρου υπεραξίας . Λιγότερο χαμένοι είναι όσοι σκοπεύουν να πουλήσουν ακίνητα τα οποία αποκτήθηκαν πριν το 1995 καθώς εξαιρούνται από το φόρο υπεραξίας αλλά και όσοι έχουν κέρδος μικρότερο των 25.000 ευρώ από την πώληση του ακινήτου τους ανεξάρτητα από το χρόνο κτήσης. Κερδισμένοι είναι επίσης όσοι έχουν αποκτήσει ακίνητο με αυτεπιστασία ή αντιπαροχή από το 2002 και μετά και πουλήσουν τα ακίνητά τους φέτος. Για να αποκωδικοποιήσουν το νέο φόρο οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:
· Ο φορολογικός συντελεστής είναι 15% και επιβάλλεται στη διαφορά-υπεραξία, ανάμεσα στην τιμή κτήσης και την τιμή πώλησης.
· Η υπεραξία περιορίζεται ανάλογα με το χρόνο διακράτησης με βάση 25 συντελεστές οι οποίοι κυμαίνονται από 98,2% έως 60%.
· Ειδικά για ακίνητα που έχουν αποκτηθεί από την 1η Ιανουαρίου 1995 έως 31 Δεκεμβρίου 2002 οι συντελεστές απομείωσης περιορίζονται καθώς πολλαπλασιάζονται με 0,8.
· Η υπεραξία, απομειωμένη ανάλογα με το χρόνο διακράτησης, μέχρι του ποσού των 25.000 ευρώ απαλλάσσεται από το φόρο, εφόσον ο φορολογούμενος διακράτησε το ακίνητό του για πέντε τουλάχιστον έτη.
· Στην περίπτωση κτήσης λόγω μεταβίβασης με επαχθή αιτία, τιμή κτήσης θεωρείται το τίμημα ή η αξία του ανταλλάγματος, όπως προκύπτει από το οικείο συμβόλαιο,
· Στην περίπτωση κτήσης λόγω κληρονομικής διαδοχής ή μεταβίβασης με χαριστική αιτία, τιμή κτήσης θεωρείται η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ή χορηγήθηκε απαλλαγή από αυτόν, όπως η αξία αυτή προκύπτει από το οικείο συμβόλαιο ή οποιοδήποτε άλλο δημόσιο έγγραφο,
· Σε κάθε άλλη περίπτωση, η τιμή κτήσης είναι ίση με το γινόμενο της τιμής μεταβίβασης επί τον Δείκτη Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚατ) του έτους κτήσης διά του ΔΤΚατ του προηγούμενου της μεταβίβασης έτους. Ως ΔΤΚατ νοείται ο μέσος Δείκτης Τιμών Κατοικιών Αστικών Περιοχών της περιόδου Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου κάθε έτους, όπως ανακοινώνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Αν κατά το χρόνο της μεταβίβασης δεν έχει δημοσιευθεί μέσος ΔΤΚατ, λαμβάνεται υπ' όψιν ο σχετικός δείκτης του αμέσως προηγούμενου έτους.
· Ο χρόνος κτήσης είναι ο χρόνος απόκτησης ποσοστού τουλάχιστον 75% του μεταβιβαζόμενου δικαιώματος επί της ακίνητης περιουσίας.
· Επί μεταβίβασης κτίσματος που ανεγέρθηκε, με αυτεπιστασία ή με βάση το σύστημα της αντιπαροχής, ως χρόνος κτήσης θεωρείται ο χρόνος μετά την παρέλευση πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης ή δύο ετών από την ημερομηνία ανανέωσης της οικοδομικής άδειας ανέγερσης, εκτός εάν η μεταβίβαση γίνεται εντός των παραπάνω προθεσμιών
· Επί πολεοδομικής τακτοποίησης εξ ολοκλήρου αυθαίρετης κατασκευής, ως χρόνος κτήσης θεωρείται ο χρόνος που δηλώνεται ως χρόνος ανέγερσης και πιστοποιείται από το μηχανικό στη σχετική αίτηση τακτοποίησης,
· Επί πολεοδομικής τακτοποίησης μερικώς αυθαίρετης κατασκευής, ως χρόνος κτήσης θεωρείται ο χρόνος κτήσης του νόμιμου κτίσματος. · Επί χρησικτησίας, ως χρόνος κτήσης θεωρείται η αντίστοιχη ημερομηνία του εικοστού πρώτου έτους, πριν από το χρόνο της μεταβίβασης.
Για το 2017 μετατίθεται η ανάκαμψη της αγοράς κατοικίας, όταν και προβλέπεται να επιστρέψει η ανοδική πορεία των τιμών, σύμφωνα τουλάχιστον με τις προβλέψεις της BlackRock που επικαλείται σε πρόσφατη ανάλυσή της η Alpha Bank. Παρ’ όλα αυτά, η πορεία προς τη βελτίωση των συνθηκών στην κτηματαγορά εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει από φέτος, καθώς, όπως τονίζεται, «η επιβράδυνση της μείωσης των τιμών των κατοικιών και των επαγγελματικών ακινήτων αναμένεται να ενισχυθεί περισσότερο κατά τη διάρκεια του 2014, όταν οι εξ ανάγκης πωλήσεις διαμερισμάτων (προς κάλυψη τρεχουσών αναγκών ρευστότητας) θα περιοριστούν με τη συμβολή και της ενίσχυσης των προοπτικών ανάκαμψης της οικονομίας, αλλά και της πολύ μικρότερης φορολογικής επιβάρυνσης των ιδιοκτητών ακινήτων από φόρους επί των ακινήτων». Σύμφωνα με την BlackRock, κατά το τρέχον έτος οι τιμές θα μειωθούν κατά 6,2%, ενώ το 2015 η μείωση αναμένεται ότι θα περιοριστεί ακόμα περισσότερο σε 2%, για να επέλθει η σταθεροποίηση της αγοράς κατά τη διάρκεια του 2016. Ασφαλώς, αν η ελληνική οικονομία ανακάμψει με ταχύτερο ρυθμό, τότε αναμένεται ανάλογη επιτάχυνση της βελτίωσης του επιπέδου των τιμών και στην αγορά κατοικίας.
Αλλαγές στις διαδικασίες για τις εξώσεις από ακίνητα για τα οποία δεν καταβάλλεται ενοίκιο ετοιμάζειτο υπουργείο Δικαιοσύνης. Στο προτεινόμενο από το υπ. Δικαιοσύνης νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περιλαμβάνονται αλλαγές στη διαδικασία των διαταγών απόδοσης μισθίου (κοινώς εξώσεις), οι οποίες επιβραδύνουν σημαντικά τη διαδικασία εξώσεων και ανεβάζουν σημαντικά το κόστος για τα δικαστικά έξοδα. Ειδικότερα, με το υφιστάμενο σύστημα , ο ιδιοκτήτης έχει τη δυνατότητα να καταθέσει αίτηση στο δικαστήριο, αφού προηγουμένως έχει επιδώσει εξώδικη διαμαρτυρία στον ενοικιαστή έναν μήνα νωρίτερα. Με το νέο σύστημα, η διαδικασία έξωσης καθυστερεί κατά έναν μήνα, ενώ αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός των επιδόσεων εγγράφων και τα έξοδα του ιδιοκτήτη. Με το νέο προτεινόμενο σύστημα, θα δίνεται στον ενοικιαστή ένας μήνας διορία προκειμένου να καταβάλει τα μισθώματα, ενώ θα μπορεί να παραμείνει για ακόμα έναν μήνα στο ακίνητο χωρίς να καταβάλει μίσθωμα. Εφόσον η δίμηνη διορία αυτή περάσει χωρίς αποτέλεσμα, ο ιδιοκτήτης καταθέτει στο δικαστήριο αίτηση για την απόδοση μισθίου μαζί με την εξώδικη διαμαρτυρία, το θεωρημένο από την Εφορία μισθωτήριο, καθώς και βεβαίωση και πάλι από την ΔΟΥ ότι τα μισθώματα για το συγκεκριμένο ακίνητο έχουν δηλωθεί. Ο δικαστής εκδίδει στη συνέχεια (μέσα σε ένα διάστημα από μια εβδομάδα έως και 45 ημέρες) τη διαταγή απόδοσης μισθίου, η οποία πρέπει να κοινοποιηθεί στον ενοικιαστή.
Με την επίδοση της διαταγής απόδοσης μισθίου, ο ενοικιαστής έχει διορία 30 ημερών προκειμένου να εξοφλήσει τα οφειλόμενα μισθώματα. Εφόσον δεν το πράξει, η διαταγή αποτελεί εκτελεστό τίτλο και μπορεί να εκτελεστεί η έξωση με δικαστικό επιμελητή. Επίσης, με το νέο σύστημα, αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός των επιδόσεων εγγράφων και, αντίστοιχα, τα έξοδα του ιδιοκτήτη. Ενώ με το υφιστάμενο καθεστώς, όταν καθυστερεί ένας ενοικιαστής το μίσθωμα για δεύτερη φορά, δεν απαιτείται νέα επίδοση εξωδίκου διαμαρτυρίας, με το προτεινόμενο σύστημα απαιτείται νέα επίδοση για κάθε φορά που ο ενοικιαστής καθυστερεί το μίσθωμα. Υπάρχει και ακόμα μία επιβαρυντική αλλαγή για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Το όριο μισθώματος για την προσφυγή στο πρωτοδικείο αντί για το ειρηνοδικείο κατεβαίνει από τα 600 στα 400 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για μισθώματα από 400 έως 600 ευρώ, που είναι και η συντριπτική πλειονότητα των μισθώσεων, θα πρέπει ο ιδιοκτήτης να προσφεύγει στο πρωτοδικείο, κάτι που συνεπάγεται μεγαλύτερα δικαστικά έξοδα (παράβολα κ.λπ.), καθώς και πιο αργές δικασίμους, που οδηγούν σε καθυστερήσεις στη διαδικασία των εξώσεων. Ο νέος κώδικας Πολιτικής Δικονομίας βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και πρόκειται να κατατεθεί σύντομα στη Βουλή.
Φωτοβολταϊκός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Μεγαλόπολη θα κατασκευαστεί και με τη βούλα του ΣτΕ.
Το Ε' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) με την υπ΄ αριθμ. 1226/2014 απόφασή του, επέτρεψε την κατασκευή και λειτουργία σταθμού μη δεχόμενο την προσφυγή που είχαν καταθέσει η Κυνηγετική Ομοσπονδία Ελλάδος, η Γ' Κυνηγετική Ομοσπονδία Πελοποννήσου και ένα κάτοικος της Μεγαλόπολης και ζητούσαν να ακυρωθεί η απόφαση του γενικού γραμματέα περιφέρειας Πελοποννήσου με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι και η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την εγκατάσταση και λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στη θέση Μεγάλες Λάκκες του Δήμου Μεγαλόπολης και σε έκταση 1.600 στρεμμάτων.
Ο φωτοβολταϊκός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα λειτουργήσει σε απόσταση 700 μέτρων από τη Μεγαλόπολη (εκτός του γενικού πολεοδομικού σχεδίου Μεγαλόπολης) και κοντά στο ορυχείο λιγνίτη της περιοχής και θα έχει 225.264 φωτοβολταϊκά πλαίσια, βάσεις στήριξης, ένα οικίσκο 100 τ.μ., εσωτερικούς δρόμους, κ.λπ.
Όπως αναφέρεται στη σχετική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, στην επίμαχη έκταση προβλέπεται η φύτευση 750 στρεμμάτων περιμετρικά του φωτοβολταϊκού πάρκου, η δενδροφύτευση 1.350 στρεμμάτων κοντά στο λιγνιτωρυχείο και η κατασκευή δύο λιμνών και περιμετρικά τους, σε έκταση 25 στρεμμάτων, η δημιουργία χώρου πρασίνου προκειμένου να δημιουργηθεί στο μέλλον υδροβιότοπος.
Οι σύμβουλοι Επικρατείας απέρριψαν ως αβάσιμους όλους τους ισχυρισμούς των Κυνηγετικών Ομοσπονδιών, κ.λ.π. Ειδικότερα, οι δικαστές, μεταξύ των άλλων, δέχθηκαν ότι η περιοχή που θα εγκατασταθεί ο φωτοβολταϊκός σταθμός δεν είναι δασική έκταση, ούτε έχει ενταχθεί σε προστατευόμενη ζώνη (Natura 2000), είναι σύμφωνη η υπό λειτουργία μονάδα στο γενικό πολεοδομικό σχέδιο της Μεγαλόπολης, έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα για να μην υπάρχει έντονη αντανάκλαση του ήλιου στα πάνελ των φωτοβολταϊκών συστημάτων, έτσι ώστε να μην δημιουργούνται επιπτώσεις στη διαβίωση και αναπαραγωγή των θηραμάτων.
Το πρώτο βήμα για την ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών και τη χορήγηση περισσότερων στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων, θεωρείται η έξοδος της Ελλάδας στις αγορές η οποία αναμένεται από μέρα σε μέρα.
Ακόμη κι αν το ποσό που θα εισρεύσει στα κρατικά ταμεία μέσω 5ετούς ομολόγου θα είναι της τάξης των 2-3 δις ευρώ, θεωρείται ότι η πρώτη μετά από 4 χρόνια έξοδος στις αγορές ανοίγει το δρόμο και για τις τράπεζες να αναζητήσουν φθηνό χρήμα στο εξωτερικό.
Η ολοκλήρωση των αυξήσεων κεφαλαίου στις συστημικές τράπεζες, η επιστροφή στο δανεισμό για την Ελλάδα και μάλιστα με αρκετά χαμηλό επιτόκιο, της τάξης του 5%, οδηγεί τους τραπεζίτες σε αποφάσεις για ενίσχυση της ρευστότητάς τους από τις αγορές.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι μόλις ολοκληρωθούν και οι αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας και των τραπεζών, πιθανότατα μετά το καλοκαίρι, τότε θα ανοίξουν ακόμη περισσότερο οι αγορές χρήματος.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο αυξάνει τις πιθανότητες ενίσχυσης και της ρευστότητας στην εγχώρια αγορά μέσω χορήγησης δανείων που έχουν παγώσει εδώ και χρόνια.
Κατασκευαστές από το χώρο της οικοδομής αλλά και developers περιμένουν πως και πώς να ανοίξει η κάνουλα ώστε να ξεμπλοκάρουν έργα που βρίσκονται παγωμένα από το 2011 και έπειτα.
Με τρία χρόνια καθυστέρηση έρχεται το ηλεκτρονικό «φακέλωμα» των κτηρίων, που συνδέεται με όλες τις εφαρμοζόμενες πολιτικές του υπουργείου Περιβάλλοντος για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, την ενεργειακή και στατική αναβάθμιση των κτηρίων και τις μεταβιβάσεις ακινήτων. Το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος, για την εφαρμογή του θεσμού της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτηρίου, προβλέπει ότι τα κεντρικά υπολογιστικά συστήματα της ταυτότητας του κτηρίου, που θα λειτουργήσουν στο υπουργείο Περιβάλλοντος, θα είναι άμεσα διασυνδεδεμένα και θα λειτουργούν ενιαία με τις αντίστοιχες βάσεις καταχώρισης και αποθήκευσης δεδομένων των ακινήτων της Κτηματολόγιο Α.Ε., της ΔΕΗ Α.Ε και της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (ΓΓΠΣ). Η υποχρέωση συμπλήρωσης της ταυτότητας του κτηρίου σε κάθε μεταβίβαση, ο περιοδικός έλεγχος και η ενημέρωση αυτής αποτελούν το μόνιμο και διαρκή τρόπο παρακολούθησης των κατασκευών. Την ταυτότητα του κτηρίου, με όλα τα δεδομένα του ακινήτου (άδεια δόμησης, ενεργειακή κατάσταση, κτιριακές επεμβάσεις κ.λπ.), θα διεκπεραιώνει ιδιώτης μηχανικός έναντι αντιτίμου που θα πληρώνει ο ιδιοκτήτης.
Κέρδη και ζημιές στις μεταβιβάσεις ακινήτων από την 1-1-2014 φέρνει το νέο φορολογικό καθεστώς με τη θέσπιση του φόρου υπεραξίας, τη μείωση του φόρου μεταβίβασης και τις αλλαγές στη σύνταξη των συμβολαίων. Απαλλαγές από τον φόρο υπεραξίας αλλά και επιπλέον επιβάρυνση θα υπάρξουν ανάλογα με την ημερομηνία απόκτησης του ακινήτου, ενώ μειώνεται η φορολογία για όλους όσοι αγοράσουν ακίνητο. Παγίδες στο «πόθεν έσχες» κρύβει το πάγωμα των αντικειμενικών αξιών στις περιπτώσεις που το τίμημα για την απόκτηση του ακινήτου είναι χαμηλότερο από τις τιμές της Εφορίας.
Σε φόρο εισοδήματος θα υπόκειται μόνο το καθαρό εισόδημα που εισπράττει κάθε φορολογούμενος από εκμισθώσεις κατοικιών, οικοπέδων, κτιρίων επαγγελματικής στέγης, αγρών, αγροτεμαχίων και λοιπών εδαφικών εκτάσεων. Πιο συγκεκριμένα, τα ενοίκια που εισπράχθηκαν εντός του 2013 θα φορολογηθούν το 2014 αυτοτελώς ως εξής:
Τα πρώτα 12.000 ευρώ του ετήσιου εισοδήματος από ενοίκια θα φορολογηθούν με συντελεστή 10%.
Το τμήμα του ετήσιου εισοδήματος από ενοίκια πάνω από τις 12.000 ευρώ θα φορολογηθεί με συντελεστή 33%.
Επί του φόρου από ενοίκια, θα επιβάλλεται και προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστή 55%. Επιπλέον, στα ποσά των ενοικίων θα επιβάλλεται και συμπληρωματικός φόρος 1,5% ή 3% ανάλογα με το είδος και το εμβαδόν του ακινήτου, καθώς και την εισφορά αλληλεγγύης 1% - 4% η οποία επιβάλλεται σε όσους έχουν εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ. Από το ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα εκπίπτουν:
Ποσοστό 5% για αποσβέσεις σε οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνται ως κατοικίες, οικοτροφεία, σχολεία, φροντιστήρια, αίθουσες κινηματογράφων ή θεάτρων, ξενοδοχεία, νοσοκομεία ή κλινικές και ποσοστό 3% για οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνται για άλλες χρήσεις.
Ποσοστό μέχρι 40% για ασφάλιστρα κατά του κινδύνου της πυρκαγιάς ή άλλων κινδύνων, για δικαστικές δαπάνες και για αμοιβή δικηγόρου για δίκες μισθωτικών διαφορών ή διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών ιδιοκτησίας κατ' ορόφους.
Αν οι δαπάνες που αναφέρονται στις προηγούμενες παραγράφους αφορούν κοινόχρηστους χώρους του ακινήτου, επιμερίζονται αναλόγως στους συνιδιοκτήτες του.
Τα ακαθάριστα εισοδήματα από εκμίσθωση ακινήτων επιβαρύνονται αυτόματα: Με τέλος χαρτοσήμου 3,6% (πλην των μισθωμάτων κατοικιών). Με φόρο αλληλεγγύης 1- 4% επί του συνόλου των εισοδημάτων των φορολογουμένων εφόσον υπερβαίνουν τις 12.000 ευρώ. Με συμπληρωματικό φόρο 1,5%, ο οποίος προσαυξάνεται σε 3% για το εισόδημα που προέρχεται από εκμίσθωση κατοικίας εμβαδού άνω των 300 τ.μ.
Αντιμέτωποι με το «σταυρόλεξο» του εντύπου Ε9 βρίσκονται φέτος οι φορολογούμενοι, καθώς απαιτεί την αναγραφή περισσότερων στοιχείων για την επιβολή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ).
Για πρώτη φορά θα φορολογηθούν τα αγροτεμάχια, οι «τακτοποιημένοι» αυθαίρετοι χώροι, τα πατάρια ακόμη και... τα πλατύσκαλα.
Από το νέο φόρο ακινήτων «γλιτώνουν» τα γεωργικά και κτηνοτροφικά κτίσματα (αποθήκες, μαντριά κ.λπ.) και κτίσματα τα οποία δεν έχουν καθόλου... στέγη.
Τα σημεία που θα πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι φορολογούμενοι κατά την ηλεκτρονική συμπλήρωση του Ε9 είναι τα εξής:
1 Διαγραφή ακινήτων. Τα στοιχεία του συμβολαίου απόκτησης ή μεταβίβασης αναγράφονται υποχρεωτικά όχι μόνο στην περίπτωση προσθήκης ακινήτου αλλά και στην περίπτωση διαγραφής ακινήτου από την περιουσιακή κατάσταση του φορολογούμενου.
2 Αυθαίρετα: Σε περίπτωση δήλωσης αυθαίρετων κτισμάτων ή κτισμάτων χωρίς σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας αναγράφεται η μικτή επιφάνεια αυτών (κλιμακοστάσια, πλατύσκαλα κ.λπ.).
3 Αγροτεμάχια. Δηλώνονται σε ξεχωριστές γραμμές ανάλογα με το αν είναι ελιές, υπόλοιπες δενδρώδεις καλλιέργειες, βοσκότοποι, μεταλλεία - λατομεία, υπαίθριες εκθέσεις ή χώροι στάθμευσης. Ξεχωριστή γραμμή υπάρχει για αποθήκες και γεωργικά κτίσματα στα οποία προβλέπεται απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
Για πρώτη φορά θα φορολογηθούν αγροτεμάχια, «τακτοποιημένοι» αυθαίρετοι χώροι, τα πατάρια, ακόμη και τα πλατύσκαλα
4 Ημιυπόγειοι χώροι - ημιώροφος. Οι ημιυπόγειοι χώροι αναγράφονται ως ισόγειοι εκτός αν υπάρχει βεβαίωση της αρμόδιας Πολεοδομικής υπηρεσίας ότι αυτοί είναι υπόγειοι και ο ημιώροφος αναγράφεται ως πρώτος όροφος.
5 Πατάρι: Το πατάρι προστίθεται στην επιφάνεια του κύριου ή βοηθητικού χώρου ανάλογα με τη χρήση του.
Σε περίπτωση ενιαίου κτίσματος τμήματα του οποίου έχουν διαφορετική παλαιότητα, έτος κατασκευής είναι το έτος της νεότερης οικοδομικής άδειας
6 Ενιαία ιδιοκτησία. Κάθε ενιαία ιδιοκτησία αναγράφεται σε μια γραμμή της δήλωσης στοιχείων ακινήτων. Κατ' εξαίρεση, κτίσματα επί οικοπέδου χωρίς σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας αναγράφονται σε διαφορετικές γραμμές ανά όροφο και τα στοιχεία του οικοπέδου αναγράφονται σε μία εξ αυτών. Στη γραμμή στην οποία αναγράφονται τα στοιχεία του οικοπέδου αναγράφεται και η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που υπάρχουν στο οικόπεδο και προσμετρώνται στον συντελεστή δόμησης. Αν όμως στο υπόγειο ή στο ισόγειο υπάρχουν κτίσματα διαφορετικής κατηγορίας, αυτά αναγράφονται σε διαφορετικές γραμμές και, σε μια μόνο από αυτές, αναγράφονται τα στοιχεία του οικοπέδου και η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων.
7 Κτίσματα - οικόπεδα. Σε κάθε περίπτωση αναγραφής κτισμάτων απαιτείται και η συμπλήρωση των στοιχείων του οικοπέδου επί του οποίου βρίσκονται αυτά.
8 Ετος κατασκευής. Το έτος κατασκευής του ακινήτου αναγράφεται όπως προκύπτει από την έκδοση της οικοδομικής άδειας ή από την τελευταία αναθεώρησή της. Σε περίπτωση ενιαίου κτίσματος, τμήματα του οποίου έχουν διαφορετική παλαιότητα, έτος κατασκευής είναι το έτος έκδοσης της νεότερης οικοδομικής άδειας. Αν δεν υπάρχει οικοδομική άδεια, ως έτος έκδοσής της λαμβάνεται το έτος κατασκευής το οποίο προκύπτει από δημόσιο έγγραφο.
9 Οριζόντια ιδιοκτησία. Εφόσον υπάρχει σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, αναγράφεται η καθαρή επιφάνεια των κύριων ή βοηθητικών χώρων. Σε περίπτωση που στο συμβολαιογραφικό έγγραφο αναγράφεται μόνο μικτή επιφάνεια, προκειμένου να προσδιοριστεί η καθαρή επιφάνεια, αφαιρείται ποσοστό 10% της μικτής επιφάνειας. Η επιφάνεια των ακινήτων αναγράφεται είτε με δύο δεκαδικά ψηφία είτε σε ακέραιο αριθμό.
10 Συνιδιοκτησία. Το ποσοστό συνιδιοκτησίας των ακινήτων αναγράφεται με τη χρήση πέντε δεκαδικών ψηφίων.
11 «Τυφλό» κτίσμα. Οταν κτίσμα έχει πρόσοψη αποκλειστικά σε ακάλυπτο χώρο ή σε αίθριο ή σε στοά, θεωρείται «τυφλό». Οταν οικόπεδο ή γήπεδο δεν έχει καμία πρόσοψη σε δρόμο ή πλατεία, θεωρείται τυφλό.
12 Μεταφορά συντελεστή δόμησης. Σε περίπτωση μεταφοράς συντελεστή δόμησης ως γεωγραφικά στοιχεία αναγράφονται αυτά του βαρυνόμενου ακινήτου, ως επιφάνεια αναγράφονται τα τετραγωνικά μέτρα του μελλοντικού κτίσματος, ως όροφος, πλην του ισογείου που έχει τον κωδικό 0, αναγράφεται ο κωδικός 1 και δεν συμπληρώνονται στοιχεία οικοπέδου.
13 Βοηθητικοί χώροι. Η επιφάνεια βοηθητικών χώρων αποθηκών, κολυμβητικών δεξαμενών και θέσεων στάθμευσης που αποτελούν, κατά τον τίτλο κτήσης ή τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, παρακολούθημα κτίσματος αναγράφονται στην ίδια γραμμή ως βοηθητικοί χώροι αυτού. Εφόσον δεν προκύπτει η επιφάνεια της θέσης στάθμευσης, η επιφάνεια αυτής θεωρείται ότι είναι 20 τ.μ..
14 Διαφορετικά ποσοστά. Οταν υπάρχουν διαφορετικά ποσοστά ή διαφορετικά εμπράγματα δικαιώματα επί του ιδίου ακινήτου, αυτά αναγράφονται σε χωριστές γραμμές.
15 «Σκελετοί». Οριζόντιες ιδιοκτησίες, οι οποίες έχουν δημιουργηθεί αλλά την 1η Ιανουαρίου 2014 δεν έχει κατασκευαστεί ο φέρων οργανισμός (σκελετός) αυτών, δηλώνονται ως οικόπεδα με τα ποσοστά ιδιοκτησίας ή συνιδιοκτησίας επί αυτού. Σε περίπτωση όμως που, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2013, έχει μεταβιβαστεί με οριστικό συμβόλαιο ακίνητο ανεγειρόμενης οικοδομής σε οποιοδήποτε στάδιο, ακόμη και πριν την έναρξη εργασιών επί του οικοπέδου, εφόσον προβλέπεται ότι αυτό θα παραδοθεί αποπερατωμένο στον αγοραστή, δηλώνεται ως αποπερατωμένο.
Κτίσματα χωρίς στέγη
Δεν αναγράφονται στοιχεία κτίσματος όταν υπάρχει παντελής έλλειψη στέγης. Αν υπάρχει μερική έλλειψη στέγης ή άλλες ουσιώδεις βλάβες του κτίσματος, που το καθιστούν μη λειτουργικό, τότε αναγράφεται ως ημιτελές.
ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ
Τι προβλέπεται για το δικαίωμα υψούν
Το δικαίωμα υψούν, που έχει δημιουργηθεί ως αυτοτελής ιδιοκτησία με συμβολαιογραφικό έγγραφο, αναγράφεται ως οικόπεδο με το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του όλου οικοπέδου, χωρίς να συμπληρώνεται η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που υπάρχουν στο οικόπεδο. Εφόσον το δικαίωμα αναφέρεται σε χιλιοστά στον «αέρα» του οικοπέδου, σε προσδοκώμενη αλλά αβέβαιη δυνατότητα δόμησης, λογίζεται ως μη οικοδομήσιμο οικόπεδο, μη δυνάμενο να τακτοποιηθεί.
Η κατάσταση των εκκρεμμών χρεών των ιδιοκτητών από τέλη και χαράτσια είναι ασφυκτική:
Το λογαριασμό έχουν χάσει πλέον καντά στους 250.000 ιδιοκτήτες ακινήτων: από τον Δεκέμβριο πέρυσι προστέθηκαν στη λίστα των οφειλετών της εφορίας, είτε επειδή ανακάλυψαν πως οι νοικάρηδές τους -ή και η ίδια ΔΕΗ- δεν είχαν αποδώσει το ΕΕΤΗΔΕ του 2012 στο δημόσιο, είτε γιατί "πνίγηκαν" στα μαζεμένα χαράτσια και των ΦΑΠ των ετών 2011-2013. Τον μήνα Φεβρουάριο οι οφειλέτες της εφορίας αυξήθηκαν σε 2,9 εκατομμύρια, από περίπου 2,65 τον περασμένο Δεκέμβριο. Στο ΥΠΟΙΚ αποδίδουν την εξέλιξη αυτή στο αλαλούμ που αποκάλυψαν τότε οι διασταυρώσεις της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, για το ποιοι δεν είχαν ακόμα πληρώσει το ΕΕΤΗΔΕ του 2012.
Τα σχεδόν 250.000 νοικοκυριά που προστέθηκαν μέσα σε δύο μήνες στη λίστα των οφειλετών, ανήκουν στις εξής κατηγορίες:
1. Σε εκείνους που κατά σύστημα αρνούνταν να πληρώσουν το ποσό του ΕΕΤΗΔΕ και πλήρωναν μόνο το ποσό του λογαριασμού χωρίς το "χαράτσι".
2. Σε ιδιοκτήτες ακινήτων που τα ενοικιάζουν και είχαν συμφωνήσει με τους ενοικιαστές τους να πληρώσουν αυτοί τον φόρο. Είτε τους είχαν δώσει όμως λεφτά, είτε είχαν αφαιρέσει το αντίστοιχο ποσό από το ενοίκιο, τελικώς οι ενοικιαστές τους δεν πλήρωσαν τον Φόρο στη ΔΕΗ και έτσι φαίνονται ότι τα λεφτά τα χρωστούν ακόμα οι ιδιοκτήτες των ακινήτων.
3. Σε ιδιοκτήτες-ή ενοικιαστές-που πλήρωσαν εμπρόθεσμα ή εκπρόθεσμα τον λογαριασμό της ΔΕΗ, αλλά αυτή τα αφαίρεσε ή τα συμψήφισε με καταναλώσεις ρεύματος από λάθος του λογισμικού. Έτσι η εφορία βεβαίωσε απλήρωτους φόρους σε βάρος τους, χωρίς οι ίδιοι να το γνωρίζουν.
4. Σε ιδιοκτήτες που στο τέλος της χρονιάς και μέχρι τον Μάρτιο φέτος, κλήθηκαν να πληρώσουν μαζεμένους τους ΦΑΠ των ετών 2011, 2012 και 2013 αλλά, παρόλα αυτλ, αδυνατούν να ανταπεξέλθουν εφόσον δεν διαθέτουν τα χρήματα.
Μπορεί οι τιμές των ακινήτων στην Ελλάδα να έχουν υποχωρήσει σχεδόν 40% και να αναμένεται νέα υποχώρηση πάνω από 4% φέτος, ωστόσο, κάποιοι θεωρούν ότι είναι ακόμη υπερτιμημένα.
Εκθεση της Deutsche Bank, αναφέρει ότι υπάρχουν περιθώρια νέας υποχώρησης των τιμών καθώς τα ακίνητα είναι «5% υπερτιμημένα σε σχέση με τον ιστορικό μέσο όρο τους, με βάση το κριτήριο του εισοδήματος που αποφέρουν, έναντι της τιμής τους».
Τα πιο υποτιμημένα ακίνητα ανάμεσα στις μεγάλες αγορές του πλανήτη εντοπίζονται, σύμφωνα με την Deutsche Bank στην Ιαπωνία (υποτιμημένα κατά 39%), την Κορέα (κατά 18%), τη Γερμανία (κατά 15%) και τις ΗΠΑ (όπου παρά την ανάκαμψη της αγοράς, αυτή παραμένει υποτιμημένη κατά 6%).
Αντίθετα, τα ακριβότερα ακίνητα βρίσκονται στον Καναδά (υπερτιμημένα κατά 59%), το Βέλγιο (55%), τη Ν. Ζηλανδία (53%) και τη Νορβηγία (45%).
Στην Ισπανία, τα ακίνητα παραμένουν κατά 17% υπερτιμημένα παρά το σκάσιμο της φούσκας και στην Ιρλανδία κατά 2%.
Νέο φορολογικό σκηνικό δημιουργείται στην αγορά των ακινήτων με την επιβολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων με συντελεστή 15%, αλλά και τη μείωση του φόρου μεταβίβασης στο 3%. Όλες οι μεταβιβάσεις ακινήτων που είχαν «παγώσει» από την αρχή του έτους ξεμπλοκάρουν με την εφαρμογή των νέων βελτιωμένων διατάξεων για την επιβολή του φόρου υπεραξίας ακινήτων. Οι νέες διατάξεις λύνουν τους γρίφους υπολογισμού του φόρου, με τη βασικότερη αλλαγή να αφορά στην εξαίρεση από τον φόρο όσων μεταβιβάζουν ακίνητα τα οποία αποκτήθηκαν πριν από το 1995.Στις μεταβιβάσεις ακινήτων εφαρμόζονται τρεις φόροι, ανάλογα με τον αν η κατοικία που αγοράζεται είναι νεόδμητη ή μεταχειρισμένη, πρώτη ή δευτερεύουσα, ενώ με φόρο θα επιβαρύνονται και όσοι πωλούν ακίνητα. Ειδικότερα οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
1. Φόρος μεταβίβασης ακινήτων
Ο φόρος επιβάλλεται με συντελεστή 3% στις μεταβιβάσεις:
Πρώτης κατοικίας. Ο φόρος εφαρμόζεται στο ποσό της αξίας που υπερβαίνει τα αφορολόγητα όρια τα οποία ανέρχονται σε 200.000 ευρώ για τον άγαμο, σε 250.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
Οικοπέδων, αγροτεμαχίων. Για αγορά οικοπέδου το αφορολόγητο όριο ανέρχεται σε 50.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 100.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 10.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά αυτού και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
Δευτερεύουσας κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης με άδεια κατασκευής έως 31 Δεκεμβρίου 2005.
Παλαιών κτισμάτων με άδεια κατασκευής έως 31 Δεκεμβρίου 2005.
2. ΦΠΑ 23%
Με ΦΠΑ επιβαρύνεται η αγορά νεόδμητων ακινήτων (πλην της πρώτης κατοικίας) με άδεια κατασκευής από την 1η Ιανουαρίου 2006 και μετά. Επίσης με ΦΠΑ 23% επιβαρύνεται ο οικοπεδούχος στην περίπτωση της αντιπαροχής.
3. Φόρος υπεραξίας
Ο φόρος αυτός βαρύνει τους πωλητές των ακινήτων και επιβάλλεται με συντελεστή 15%. Από τον φόρο εξαιρούνται οι φορολογούμενοι που μεταβιβάζουν ακίνητα τα οποία απέκτησαν πριν από το 1995, ενώ το αφορολόγητο όριο των 25.000 ευρώ ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο έχει διακρατηθεί για τουλάχιστον 5 χρόνια. Ειδικότερα με τη νέα ρύθμιση:
Θα απαλλάσσονται από τον φόρο υπεραξίας 15% όσοι φορολογούμενοι μεταβιβάζουν ακίνητα που είχαν αποκτήσει πριν από το 1995. Για τον υπολογισμό του φόρου η τιμή κτήσης, ανάλογα με τον τρόπο απόκτησης του ακίνητου, θα προσδιορίζεται ως εξής:
α) Αγορά: Ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται υπόψη το τίμημα ή η αξία του ανταλλάγματος, όπως προκύπτει από το οικείο συμβόλαιο.
β) Κληρονομιά, δωρεά, γονική παροχή: Ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται υπόψη η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.
γ) Σε κάθε άλλη περίπτωση, η τιμή κτήσης θα υπολογίζεται ως εξής: Από την τιμή μεταβίβασης επί τον Δείκτη Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚατ) του έτους κτήσης, διά του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του προηγούμενου της μεταβίβασης έτους. Ως (ΔΤΚατ) νοείται ο μέσος Δείκτης Τιμών Κατοικιών Αστικών Περιοχών της περιόδου Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου κάθε έτους, όπως ανακοινώνεται από την ΤτΕ.
Ανάλογα με τα έτη διακράτησης του ακινήτου που μεταβιβάζεται, καθιερώνονται συντελεστές απομείωσης της αξίας, οι οποίοι κλιμακώνονται με βάση τα χρόνια ιδιοκτησίας του ακινήτου. Για ακίνητα που έχουν μείνει στην κατοχή του ιδιοκτήτη για περισσότερα από 26 χρόνια ο συντελεστής απομείωσης φτάνει στο 60%.
Στην περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου που έχει αποκτηθεί από τον πωλητή στο χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1995 έως 31 Δεκεμβρίου 2002, ο συντελεστής απομείωσης προσαυξάνεται περαιτέρω κατά 20%, καθώς πολλαπλασιάζεται με 0,8.
Τρεις φόροι
Στις μεταβιβάσεις ακινήτων εφαρμόζονται τρεις φόροι, ανάλογα με τον αν η κατοικία που αγοράζεται είναι νεόδμητη ή μεταχειρισμένη, πρώτη ή δευτερεύουσα, ενώ με φόρο θα επιβαρύνονται και όσοι πωλούν ακίνητα.
Από τον φόρο υπεραξίας εξαιρούνται οι φορολογούμενοι που μεταβιβάζουν ακίνητα τα οποία απέκτησαν πριν από το 1995, ενώ το αφορολόγητο όριο των 25.000 ευρώ ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο έχει διακρατηθεί για τουλάχιστον 5 χρόνια.
Δυνατότητα εκχώρησης
Στο Δημόσιο μισθώματα που δεν εισέπραξαν οι ιδιοκτήτες ακινήτων
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν τη δυνατότητα να εκχωρήσουν στο Δημόσιο τα μισθώματα που δεν εισέπραξαν από τους ενοικιαστές τους το 2013. Η διάταξη αυτή ισχύει μόνο για τα ανείσπρακτα μισθώματα του έτους 2013, ώστε στις φετινές φορολογικές δηλώσεις οι ιδιοκτήτες να μην πληρώσουν φόρο για τα μη αποκτηθέντα αυτά εισοδήματα.
Η εκχώρηση των ενοικίων γίνεται με απλή έγγραφη δήλωση του εκμισθωτή (ιδιοκτήτη). Η δήλωση υποβάλλεται στην εφορία στην οποία φορολογείται αυτός που δεν εισέπραξε τα ενοίκια και συνήθως είναι η εφορία που υπάγεται ο ιδιοκτήτης του ακινήτου.
Η δήλωση εκχώρησης ενοικίων υποβάλλεται μέσα στον χρόνο φορολογίας των εκχωρούμενων μισθωμάτων, πριν ή μετά την υποβολή της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Αυτά που κυρίως γράφονται πάνω στη δήλωση είναι τα στοιχεία του εκμισθωτή-εκχωρητή, τα στοιχεία του ενοικιαστή (μισθωτή-οφειλέτη), τα στοιχεία του νοικιασμένου ακινήτου, το ποσό των ενοικίων που εκχωρούνται και το χρονικό διάστημα που αφορούν τα εκχωρούμενα ενοίκια.
Αν για κάποιο λόγο ο εκχωρητής των ενοικίων αλλάξει γνώμη, ανάκληση της δήλωσης εκχώρησης δεν μπορεί να γίνει.
Αν το 2013 για μερικούς μήνες ο ενοικιαστής πλήρωσε τα ενοίκια και για άλλους μήνες δεν τα πλήρωσε ούτε πρόκειται να τα πληρώσει, μπορεί να γίνει εκχώρηση στο Δημόσιο μόνο για τους απλήρωτους μήνες. Όταν τα ενοίκια του 2013 δεν πληρώθηκαν λόγω προσωρινής αδυναμίας του ενοικιαστή και προβλέπεται αργότερα μέσα στο 2014 να πληρωθούν, τότε δεν πρέπει τα απλήρωτα ενοίκια να εκχωρηθούν στο Δημόσιο. Ο εκμισθωτής (ιδιοκτήτης) πρέπει να τα συμπεριλάβει κανονικά στη δήλωση εισοδήματος και να φορολογηθεί γι' αυτά.
Νέο φορολογικό σκηνικό δημιουργείται στην αγορά των ακινήτων με την επιβολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων με συντελεστή 15%, αλλά και τη μείωση του φόρου μεταβίβασης στο 3%.
Όλες οι μεταβιβάσεις ακινήτων που είχαν «παγώσει» από την αρχή του έτους ξεμπλοκάρουν με την εφαρμογή των νέων βελτιωμένων διατάξεων για την επιβολή του φόρου υπεραξίας ακινήτων. Οι νέες διατάξεις λύνουν τους γρίφους υπολογισμού του φόρου, με τη βασικότερη αλλαγή να αφορά στην εξαίρεση από τον φόρο όσων μεταβιβάζουν ακίνητα τα οποία αποκτήθηκαν πριν από το 1995.
Στις μεταβιβάσεις ακινήτων εφαρμόζονται τρεις φόροι, ανάλογα με τον αν η κατοικία που αγοράζεται είναι νεόδμητη ή μεταχειρισμένη, πρώτη ή δευτερεύουσα, ενώ με φόρο θα επιβαρύνονται και όσοι πωλούν ακίνητα.
Ειδικότερα οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
1. Φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Ο φόρος επιβάλλεται με συντελεστή 3% στις μεταβιβάσεις:
- Πρώτης κατοικίας. Ο φόρος εφαρμόζεται στο ποσό της αξίας που υπερβαίνει τα αφορολόγητα όρια τα οποία ανέρχονται σε 200.000 ευρώ για τον άγαμο, σε 250.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
- Οικοπέδων, αγροτεμαχίων. Για αγορά οικοπέδου το αφορολόγητο όριο ανέρχεται σε 50.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 100.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 10.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά αυτού και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
- Δευτερεύουσας κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης με άδεια κατασκευής έως 31 Δεκεμβρίου 2005.
- Παλαιών κτισμάτων με άδεια κατασκευής έως 31 Δεκεμβρίου 2005.
2. ΦΠΑ 23%: Με ΦΠΑ επιβαρύνεται η αγορά νεόδμητων ακινήτων (πλην της πρώτης κατοικίας) με άδεια κατασκευής από την 1η Ιανουαρίου 2006 και μετά. Επίσης με ΦΠΑ 23% επιβαρύνεται ο οικοπεδούχος στην περίπτωση της αντιπαροχής.
3. Φόρος υπεραξίας: Ο φόρος αυτός βαρύνει τους πωλητές των ακινήτων και επιβάλλεται με συντελεστή 15%. Από τον φόρο εξαιρούνται οι φορολογούμενοι που μεταβιβάζουν ακίνητα τα οποία απέκτησαν πριν από το 1995, ενώ το αφορολόγητο όριο των 25.000 ευρώ ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο έχει διακρατηθεί για τουλάχιστον 5 χρόνια. Ειδικότερα με τη νέα ρύθμιση:
Θα απαλλάσσονται από τον φόρο υπεραξίας 15% όσοι φορολογούμενοι μεταβιβάζουν ακίνητα που είχαν αποκτήσει πριν από το 1995.
Για τον υπολογισμό του φόρου η τιμή κτήσης, ανάλογα με τον τρόπο απόκτησης του ακίνητου, θα προσδιορίζεται ως εξής:
α) Αγορά: Ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται υπόψη το τίμημα ή η αξία του ανταλλάγματος, όπως προκύπτει από το οικείο συμβόλαιο.
β) Κληρονομιά, δωρεά, γονική παροχή: Ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται υπόψη η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.
γ) Σε κάθε άλλη περίπτωση, η τιμή κτήσης θα υπολογίζεται ως εξής: Από την τιμή μεταβίβασης επί τον Δείκτη Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚατ) του έτους κτήσης, διά του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του προηγούμενου της μεταβίβασης έτους. Ως (ΔΤΚατ) νοείται ο μέσος Δείκτης Τιμών Κατοικιών Αστικών Περιοχών της περιόδου Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου κάθε έτους, όπως ανακοινώνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Ανάλογα με τα έτη διακράτησης του ακινήτου που μεταβιβάζεται, καθιερώνονται συντελεστές απομείωσης της αξίας, οι οποίοι κλιμακώνονται με βάση τα χρόνια ιδιοκτησίας του ακινήτου. Για ακίνητα που έχουν μείνει στην κατοχή του ιδιοκτήτη για περισσότερα από 26 χρόνια ο συντελεστής απομείωσης φτάνει στο 60%. Στην περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου που έχει αποκτηθεί από τον πωλητή στο χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1995 έως 31 Δεκεμβρίου 2002, ο συντελεστής απομείωσης προσαυξάνεται περαιτέρω κατά 20%, καθώς πολλαπλασιάζεται με 0,8.
Ανοίγει ο δρόμος αποχαρακτηρισμού και πολεοδόμησης άνω των 200.000 στρεμμάτων γης, προκειμένου να δοθεί λύση δόμησης σε περισσότερους από μισό εκατομμύριο ιδιοκτήτες, μέλη οικοδομικών συνεταιρισμών είτε κατοίκων μικρών οικισμών προ του 1923, που λόγω του χαρακτηρισμού της περιοχής τους ως δασικής έχουν μπει εδώ και τρεις δεκαετίες σε «οικιστική καραντίνα». Η αρχή γίνεται με ειδική νομοθετική διάταξη, στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος για τα υδατορέματα, η οποία προβλέπει νομιμοποίηση όλων των πολεοδομήσεων δημόσιων δασικών εκτάσεων, που έγιναν πριν από το 1975. Η συγκεκριμένη ρύθμιση, μαζί με πλήθος άλλες προεκλογικού χαρακτήρα πολεοδομικές εξυπηρετήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, με τίτλο «Διαδικασία οριοθέτησης και ρυθμίσεις θεμάτων για τα υδατορέματα - Ρυθμίσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας», που κατέθεσε ήδη για ψήφιση στη Βουλή, λίγο πριν αποχωρήσει για την εκλογική μάχη στο Δήμο Θεσσαλονίκης, ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΚΑ Στ. Καλαφάτης.
Η ρύθμιση-μοντέλο, που προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος στο σχέδιο νόμου, η οποία αφορά τις δημόσιες εκτάσεις, με προοπτική να επεκταθεί είτε να επαναληφθεί και για τις ιδιωτικές, αναλυτικά προβλέπει:
«Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή στο ελληνικό Δημόσιο ή σε ΝΠΔΔ και έχουν απολέσει το δασικό τους χαρακτήρα πριν από τις 11.6.1975 λόγω επεμβάσεων που έλαβαν χώρα με βάση σχετική διοικητική πράξη, που καλύπτεται από το τεκμήριο νομιμότητας, δεν χαρακτηρίζονται ως δάση και ως δασικές εκτάσεις και δεν κηρύσσονται αναδασωτέες». Σχετικά με την ίδια ρύθμιση αναφέρεται ακόμη ότι λαμβάνεται υπόψη η νομοθεσία για τις προϋποθέσεις κύρωσης των δασικών χαρτών (παράγραφος 2) του άρθρου 13 του νόμου 3889/2010, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 7 του νόμου 4164/2013 (ΦΕΚ 156/Α). Επίσης από το ΥΠΕΚΑ σημειώνεται ότι «περαιτέρω κατά το γράμμα και πνεύμα των αποφάσεων του ΣτΕ (ΣτΕ 1285/2009, καθώς και 1573/2002, 2257/2002, 4589/2005, 3080/2007, 185/2012 κ.ά.) αποσαφηνίζεται ότι ως λόγος απώλειας του χαρακτήρα αυτών νοείται και ένταξη των ακινήτων αυτών στο σχέδιο πόλης και ο χαρακτηρισμός αυτών ως οικοδομικών τετραγώνων, η ειδική διαδικασία τυχόν απαιτούμενης άρσης πράξεων μεταγενέστερων χαρακτηρισμών από τη διοίκηση και δη μετά τον έλεγχο συνταγματικότητας ανά περίπτωση από το ΣτΕ διά της διαδικασίας ρυθμίσεως από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Πέραν των ανωτέρω καθορίζεται αποκλειστική διαδικασία αξιοποίησης των ακινήτων αυτών με κυρίαρχη αρχή την περιβαλλοντική προστασία και τη δημιουργία περιβαλλοντικών πάρκων μέσω ειδικής οικολογικής αξιολόγησης».
Διατηρήθηκαν οι δυσχερείς συνθήκες στην αγορά των εμπορικών καταστημάτων κατά τη διάρκεια του 2013, παρά το γεγονός ότι το ύψος των ενοικίων έχει υποχωρήσει ακόμα και κατά 65%, καθώς η εν λόγω κατηγορία ακινήτων επηρεάζεται άμεσα από την πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης. Δεδομένου λοιπόν ότι η συνολική πτώση των λιανικών πωλήσεων υπολογίζεται ότι διαμορφώνεται σε περίπου 33% κατά την τετραετία 2010-2013, ο αριθμός των κενών καταστημάτων έχει αυξηθεί, με το κέντρο της Αθήνας να αποτελεί την περιοχή που έχει δεχθεί το μεγαλύτερο πλήγμα λόγω και των απεργιακών κινητοποιήσεων αλλά και των επεισοδίων. Το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός μικρών λιανεμπόρων έχει οδηγηθεί σε έξοδο από την αγορά και ταυτόχρονα πολλές μεγάλες αλυσίδες αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας, επηρεάζει δυσμενώς τη ζήτηση για ενοικίαση καταστημάτων. Το ποσοστό των κενών καταστημάτων στους λιγότερο εμπορικούς δρόμους του κέντρου αγγίζει το 30%, ενώ στους πιο εμπορικούς, το σχετικό ποσοστό περιορίζεται σε 10%. Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι στο πρόσφατο παρελθόν, τα κενά καταστήματα ήταν ελάχιστα, με αποτέλεσμα να διογκώνεται αντίστοιχα ο περίφημος «αέρας» (άυλη εμπορική αξία), δηλαδή το ποσό που κατέβαλλε ο ενδιαφερόμενος έμπορος, προκειμένου να μισθώσει ένα κατάστημα. Τα παραπάνω έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση των ενοικίων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οδός Ερμού, όπου το μέσο ενοίκιο κατά το 2008, όταν η αγορά είχε βρεθεί στο απόγειό της άγγιζε τα 270 ευρώ/τ.μ. μηνιαίως, για να βρεθεί το 2013 στο ύψος των μόλις 115 ευρώ/τ.μ., υποχωρώντας κατά 57%. Ακόμα μεγαλύτερη είναι η πτώση των ενοικίων στην περιοχή του Κολωνακίου, όπου από τα 270 ευρώ/τ.μ. το 2008, το μέσο ενοίκιο του 2013 περιορίστηκε σε μόλις 95 ευρώ/τ.μ. μηνιαίως, υποχωρώντας κατά σχεδόν 65%.
Η κρίση στην κτηματαγορά, τροφοδοτεί την παραμεσιτεία, δίνοντας έτσι ακόμη ένα πλήγμα στον κλάδο των νόμιμων μεσιτών, αλλά συχνά βάζοντας σε μπελάδες και τους πελάτες που επιλέγουν, να στραφούν στο φούρναρη ή τον περιπτερά της γειτονιάς για να νοικιάσουν ή να αγοράσουν ακίνητο. Η παραμεσιτεία, έχει πάρει διαστάσεις στα χρόνια της κρίσης. Η παράνομη μεσιτεία, έχει πολλά πλοκάμια και πιάνει σε αυτά τόσο αγοραπωλησίες, όσο και ενοικιάσεις, τόσο μικρά ακίνητα όσο και μεγάλες πωλήσεις. Υπάρχουν από παλιά οι γνωστοί παραμεσίτες στις γειτονιές, ο μπακάλης, ο περιπτεράς, ο φούρναρης , σε πόλεις αλλά και σε χωριά. Στα μεγάλα ακίνητα, εκεί υπάρχουν οι περιπτώσεις επαγγελματιών που ...μπαίνουν στα χωράφια των μεσιτών, γιατί ακριβώς έχουν επαφή με μεγάλους πελάτες.
Το πλαίσιο για τον συμψηφισμό του 50% των προστίμων για τα αυθαίρετα με εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης και στατικής επάρκειας υπέγραψε ο πρώην υπουργός Αναπληρωτής Σταύρος Καλαφάτης όπως έκανε γνωστό χθες, στο περιθώριο της τελετής παράδοσης-παραλαβής με τον νέο αναπληρωτή υπουργό ΠΕΚΑ Νικόλαο Ταγαρά, ο οποίος είναι πολιτικός μηχανικός, βουλευτής νομού Κορινθίας.
Πρόκειται για κοινή υπουργική απόφαση για τον συμψηφισμό των ποσών που καταβάλλονται για την ενεργειακή αναβάθμιση και τη στατική επάρκεια κτιρίων που κατασκευάστηκαν προ του έτους 2003 με τα ποσά του ειδικού προστίμου που προβλέπεται στο νόμο 4178/2013 "Αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, περιβαλλοντικό ισοζύγιο και άλλες διατάξεις".
Υπενθυμίζεται ότι στο άρθρο 20 του νόμου 4178/2013 προβλέπεται ότι:
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής δύναται να καθορίζεται συμψηφισμός των ποσών που καταβάλλονται από την έναρξη εφαρμογής του παρόντος για αμοιβές υπηρεσιών, εργασίες και υλικά για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων καθώς και για την στατική επάρκεια αυτών, επί κατασκευών προ του έτους 2003 με τα ποσά του ειδικού προστίμου που προβλέπονται στον παρόντα νόμο και έως το ποσοστό 50% του προβλεπόμενου του ειδικού προστίμου.
- Με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, που υποβάλλονται στο πληροφοριακό σύστημα για την απόδειξη των ποσών που καταβλήθηκαν.
Σύμφωνα με την ΚΥΑ, οι εργασίες και δαπάνες που καλύπτονται, αφορούν για τη μεν ενεργειακή αναβάθμιση την κάλυψη των ελάχιστων απαιτήσεων του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ), για τη δε στατική επάρκεια τις εργασίες και δαπάνες για την κάλυψη των ελάχιστων απαιτήσεων φέρουσας ικανότητας σύμφωνα με τον Κανονισμό Επεμβάσεων (ΚΑΝΕΠΕ).
Σύμφωνα με τον Υπουργό Αναπληρωτή ΠΕΚΑ, Σταύρο Καλαφάτη, με το νόμο για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο, έγινε ένα μεγάλο, ουσιαστικό και μελετημένο βήμα για την αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος των αυθαιρέτων. Χωρίς να αυξηθούν τα πρόστιμα, καθιερώθηκε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο με βασικό στόχο την καταγραφή όλων των αυθαιρέτων της χώρας. Οι πολίτες πλέον έχουν κίνητρο να ενταχθούν στις ρυθμίσεις του νέου νόμου. Το ΥΠΕΚΑ θεσμοθέτησε μεγάλες εκπτώσεις για πολλές κατηγορίες πολιτών που έχουν ανάγκη. Όσοι εντάχθηκαν μέχρι την 6η Φεβρουαρίου 2014 στο νέο νόμο για τα αυθαίρετα, αποπληρώνουν το πρόστιμό τους σε 8,5 χρόνια, ενώ όσοι ενταχθούν μέχρι τον Αύγουστο θα έχουν περιθώριο αποπληρωμής σε εξαμηνιαίες ή μηνιαίες δόσεις για τα επόμενα επτά χρόνια.
Όπως ανακοίνωσε ο Σταύρος Καλαφάτης, το ΥΠΕΚΑ θεσπίζει σήμερα μία ακόμη σημαντική διευκόλυνση, ώστε όσοι ενταχθούν στο νέο νόμο, να μπορούν να συμψηφίσουν το μισό του προστίμου τους με εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης και στατικής επάρκειας. Αυτή η ρύθμιση του «νόμου Καλαφάτη» (όπως αποκαλείται στην αγορά) μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη για τους πολίτες, καθώς θα βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους, θα μειώσουν το ενεργειακό κόστος που πληρώνουν και θα αυξήσουν την ασφάλεια στα ακίνητά τους. Σύμφωνα με τον Υπουργό Αναπληρωτή ΠΕΚΑ Σταύρο Καλαφάτη η ρύθμιση αυτή λειτουργεί θετικά για την οικονομία και οδηγεί στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον κλάδο της οικοδομής, ενώ παράλληλα είναι ωφέλιμη για τη χώρα και το περιβάλλον, διότι προάγει την εξοικονόμηση ενέργειας και την ασφάλεια των οικοδομών.
Σύμφωνα με την απόφαση που υπέγραψε ο Σταύρος Καλαφάτης προβλέπονται τα εξής:
Συμψηφισμός ειδικού προστίμου για ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων του νόμου 4178/2013
- Για κτίρια που κατασκευάστηκαν προ του έτους 2003 καθώς και για λιθόκτιστα κτίρια που κατασκευάστηκαν προ της 28ης.07.2011 και υπάγονται στις ρυθμίσεις του Ν. 4178/2013 (ΦΕΚ Α΄ 174), το ποσό του ειδικού προστίμου, που καταβάλλεται δυνάμει του ανωτέρω νόμου, μπορεί να συμψηφίζεται με το ποσό που δαπανάται μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας για υλοποίηση παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων αυτών. Η απόφαση δεν εφαρμόζεται σε κτίρια, οι ιδιοκτήτες των οποίων έχουν λάβει για αυτά επιδότηση από κρατικά ή συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγράμματα που αφορούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης τους.
- Οι παρεμβάσεις μπορεί να αφορούν τόσο στο κέλυφος του κτιρίου, περιλαμβανομένων των ανοιγμάτων, όσο και στα συστήματα θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού και παροχής ζεστού νερού χρήσης. Οι παρεμβάσεις υλοποιούνται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και προδιαγραφές για τις ελάχιστες απαιτήσεις του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ).
-Για το συμψηφισμό λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες για αγορά υλικών - εξοπλισμού, καθώς και για πρόσθετες εργασίες για την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, όπως εργασίες αποξήλωσης - αποκομιδής, τοποθέτησης - εγκατάστασης, αποκατάστασης, τοποθέτησης ικριωμάτων, κλπ, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών ενεργειακής επιθεώρησης. Στις ανωτέρω δαπάνες δεν περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ. Για τον υπολογισμό της σχετικής δαπάνης λαμβάνονται υπόψη τα όρια των δαπανών που περιγράφονται στην κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με τίτλο «Προκήρυξη του Προγράμματος "Εξοικονόμηση κατ' οίκον" που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013», όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
- Ο συμψηφισμός διενεργείται για ποσό έως το πενήντα τοις εκατό (50%) του ειδικού προστίμου μη συμπεριλαμβανομένου του σχετικού παραβόλου και εφόσον οι παρεμβάσεις επιφέρουν αναβάθμιση του κτιρίου κατά μια τουλάχιστον ενεργειακή κατηγορία, ή ετήσια εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μεγαλύτερη από το 30% της κατανάλωσης του κτιρίου αναφοράς.
- Η συνδρομή των προϋποθέσεων διαπιστώνεται αποκλειστικά κατόπιν διενέργειας δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων στο κτίριο. Η πρώτη λαμβάνει χώρα μετά την υπαγωγή του κτιρίου στις ρυθμίσεις του Ν. 4178/2013 και πριν την έναρξη των παρεμβάσεων και η δεύτερη μετά την ολοκλήρωση αυτών για τη διαπίστωση της ορθής υλοποίησης των παρεμβάσεων και της επίτευξης του ενεργειακού στόχου.
- Για τη διενέργεια του συμψηφισμού υποβάλλονται υποχρεωτικά τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
α) Αίτηση του ενδιαφερόμενου στην οποία αναγράφονται τα στοιχεία του, τα στοιχεία του κτιρίου για το οποίο αιτείται συμψηφισμό, ο αριθμός της βεβαίωσης υπαγωγής στις ρυθμίσεις του Ν. 4178/2013, το ποσό του ειδικού προστίμου που έχει υπολογιστεί, το ύψος της δαπάνης για την υλοποίηση παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης και το ποσό που αιτείται να συμψηφιστεί.
β) Αντίγραφο της άδειας δόμησης, της έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας ή της έγγραφης ενημέρωσης προς την ΥΔΟΜ αν απαιτείται για την εκτέλεση των εργασιών.
γ) Τα παραστατικά για τις σχετικές δαπάνες, περιλαμβανομένων των δελτίων αποστολής υλικών ή εξοπλισμού.
δ) Αντίγραφα των δύο Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης που εκδόθηκαν κατόπιν των ενεργειακών επιθεωρήσεων της παραγράφου 5.
ε) Πόρισμα - Δήλωση του Ενεργειακού Επιθεωρητή που διενήργησε τη δεύτερη επιθεώρηση, στο οποίο δηλώνεται η επίτευξη του ενεργειακού στόχου της παραγράφου 4.
ζ) Υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986 (ΦΕΚ Α΄ 75) με επικύρωση του γνησίου της υπογραφής του αιτούντος, με την οποία δηλώνει ότι υποβάλλει το σύνολο των απαιτούμενων δικαιολογητικών, τα στοιχεία των οποίων είναι αληθή, ότι όλα τα παραστατικά δαπανών που υποβάλλει εκδόθηκαν για την αγορά υλικών - εξοπλισμού, την εκτέλεση εργασιών και την παροχή υπηρεσιών για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου που αναφέρει η αίτησή του καθώς επίσης και ότι οι ιδιοκτήτες για το εν λόγω κτίριο δεν έχουν λάβει επιδότηση από κρατικά ή συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγράμματα που αφορούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης τους.
Συμψηφισμός ειδικού προστίμου για Στατική Ενίσχυση κτιρίων του νόμου 4178/2013
- Για κτίρια που κατασκευάστηκαν προ του 2003 και υπάγονται στις ρυθμίσεις του Ν. 4178/2013 (ΦΕΚ Α΄ 174), το ποσό του ειδικού προστίμου, που καταβάλλεται δυνάμει του ανωτέρω νόμου, δύναται να συμψηφίζεται με το ποσό που δαπανάται μετά την έναρξη ισχύος της παρούσης για την στατική ενίσχυση των κτιρίων αυτών. Εξαιρούνται κτίρια που έχουν λάβει για αυτά επιδότηση - ενίσχυση από προγράμματα που αφορούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για την επισκευή - αποκατάσταση ή ενίσχυση του φέροντα οργανισμού τους ή και συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικών προγραμμάτων ή προγραμμάτων αποκατάστασης ζημιών σε κτίρια που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές (σεισμό, πυρκαγιά, πλημμύρα, κατολίσθηση).
-Οι παρεμβάσεις αφορούν στην επισκευή - αποκατάσταση ή ενίσχυση του φέροντα οργανισμού και υλοποιούνται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και προδιαγραφές που ισχύουν για τις υποχρεωτικές ελάχιστες απαιτήσεις φέρουσας ικανότητας σύμφωνα με τον Κανονισμό Επεμβάσεων (ΚΑΝΕΠΕ) ή σύμφωνα με τη νομοθεσία που ίσχυε κατά το χρόνο έκδοσης της οικοδομικής άδειας του κτιρίου, μετά από μελέτη και τεχνική έκθεση από αρμόδιο μηχανικό.
- Στο συμψηφισμό εντάσσονται δαπάνες για αγορά υλικών - εξοπλισμού καθώς και για πρόσθετες εργασίες για την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, όπως εργασίες αποξήλωσης - αποκομιδής, τοποθέτησης - εγκατάστασης, αποκατάστασης, τοποθέτησης ικριωμάτων, κλπ, για την αποζημίωση για τους απαιτούμενους ελέγχους δόμησης και για τις μελέτες στατικής επάρκειας και στατικής ενίσχυσης όταν αυτές δεν αναφέρονται στα προβλεπόμενα στις διατάξεις του ν.4178/2013 (Α’ 174) υποχρεωτικά δικαιολογητικά για την υπαγωγή. Στην αμοιβή των μηχανικών για την σύνταξη των ως άνω μελετών δύναται να συμψηφίζεται μέγιστο ποσοστό ίσο με το 5% του ήμισυ (50%) του ειδικού προστίμου. Στις ανωτέρω δαπάνες συμψηφισμού δεν περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ.
- Για τον υπολογισμό της σχετικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη το τιμολόγιο της Απόφασης του Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων «Τιμολόγιο υπολογισμού της δαπάνης των εργασιών επισκευής για την αποκατάσταση των ζημιών σε κτίρια που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές (σεισμό, πυρκαγιά, πλημμύρα, κατολίσθηση) και της αντίστοιχης Στεγαστικής Συνδρομής».
- Ο συμψηφισμός διενεργείται για ποσό έως το πενήντα τοις εκατό (50%) του ειδικού προστίμου μη συμπεριλαμβανομένου του σχετικού παραβόλου.
- Για τη διενέργεια του συμψηφισμού υποβάλλονται υποχρεωτικά τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
α) Αίτηση του ενδιαφερόμενου στην οποία αναγράφονται τα στοιχεία του, τα στοιχεία του κτιρίου για το οποίο αιτείται συμψηφισμό, ο αριθμός της βεβαίωσης υπαγωγής στις ρυθμίσεις του Ν. 4178/2013, το ποσό του ειδικού προστίμου που έχει υπολογιστεί, το ύψος της δαπάνης για την υλοποίηση παρεμβάσεων στατικής ενίσχυσης και το ποσό που αιτείται να συμψηφιστεί.
β) Τα παραστατικά για τις σχετικές δαπάνες, περιλαμβανομένων των δελτίων αποστολής υλικών ή εξοπλισμού.
γ) Αντίγραφο του δελτίου δομικής τρωτότητας που έχει κατατεθεί στο ηλεκτρονικό σύστημα δήλωσης αυθαιρέτων και αντίγραφο της μελέτης στατικής επάρκειας αν αυτή είναι υποχρεωτική. Σε περίπτωση που δεν είναι υποχρεωτική για την υπαγωγή του αυθαιρέτου σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4178/2013, εκπονείται, πριν τις επεμβάσεις και υποβάλλεται μελέτη στατικής επάρκειας από αρμόδιο μηχανικό.
δ) Θεωρημένη άδεια δόμησης ή έγκρισης εργασιών στατικής ενίσχυσης του κτιρίου όπως αυτή ορίζεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 25 του ν.4178/2013.
ε) Πόρισμα του Ελεγκτή Δόμησης μετά την ολοκλήρωση των εργασιών που βεβαιώνει την ορθή εκτέλεση των εργασιών που προβλεπόταν στην εκδοθείσα άδεια στατικής ενίσχυσης.
στ) Υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986 (ΦΕΚ Α΄ 75) με επικύρωση του γνησίου της υπογραφής του αιτούντος, με την οποία δηλώνει ότι υποβάλλει το σύνολο των απαιτούμενων δικαιολογητικών, τα στοιχεία των οποίων είναι αληθή, ότι όλα τα παραστατικά δαπανών που υποβάλλει εκδόθηκαν για την αγορά υλικών/εξοπλισμού, την εκτέλεση εργασιών και την παροχή υπηρεσιών για τη στατική ενίσχυση του κτιρίου που αναφέρει η αίτησή του, καθώς επίσης και ότι για το εν λόγω κτίριο δεν έχει λάβει επιδότηση/ενίσχυση από προγράμματα που αφορούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για την επισκευή / αποκατάσταση ή ενίσχυση του φέροντα οργανισμού τους ή και συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικών προγραμμάτων ή προγραμμάτων αποκατάστασης ζημιών σε κτίρια που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές (σεισμό, πυρκαγιά, πλημμύρα, κατολίσθηση).
Υποβολή και έλεγχος δικαιολογητικών
- Ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός υποβάλλει στο ηλεκτρονικό σύστημα του νόμου 4178/2013 τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση ότι τα στοιχεία που υποβάλλει έχουν ελεγχθεί για την ορθότητα και την πληρότητα τους και ότι τα παραστατικά που υποβάλλονται αντιστοιχούν στις εργασίες που έχουν δηλωθεί και πραγματοποιηθεί για την ενεργειακή αναβάθμιση ή την στατική ενίσχυση της ιδιοκτησίας ή του ακινήτου.
- Είναι δυνατή η υποβολή των ως άνω δικαιολογητικών για την ίδια ιδιοκτησία ή ακίνητο και για τις δύο περιπτώσεις συμψηφισμού του ειδικού προστίμου, με την προϋπόθεση ότι ο συμψηφισμός διενεργείται συνολικά για ποσό έως το πενήντα τοις εκατό (50%) του ειδικού προστίμου μη συμπεριλαμβανομένου του σχετικού παραβόλου.
- Σε περιπτώσεις υπαγωγής όπου το ενιαίο ειδικό πρόστιμο συμψηφίζεται κατά τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν.4178/2013 για την εφαρμογή της παρούσας λαμβάνεται το αρχικό υπολογιζόμενο ποσό πληρωμής πριν το συμψηφισμό κατά τα ανωτέρω.
- Τα καταβληθέντα ποσά για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ή στατικής ενίσχυσης αφαιρούνται από την τελευταία δόση και τις αμέσως προηγούμενες χρονικά έως ότου ολοκληρωθεί ο συμψηφισμός. Σε περίπτωση που μετά τον ως άνω υπολογισμό, προκύπτει ότι τα ήδη καταβληθέντα ποσά υπερβαίνουν το ποσό του προστίμου που υπολείπεται, με βάση τις διατάξεις του παρόντος, δεν επιστρέφονται ούτε αναζητούνται.
- Η αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, ή άλλη αρμόδια αρχή, που ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ελέγχει δειγματοληπτικά ποσοστό τουλάχιστον πέντε τοις εκατό (5%) των δηλώσεων που υποβλήθηκαν, προκειμένου να διαπιστωθεί αν τα στοιχεία των δηλώσεων, που αφορούν την περιγραφή της κατασκευής, τα παραστατικά και τα δελτία αποστολής, καθώς και τα πορίσματα των επιθεωρητών ενέργειας ή των Ελεγκτών Δόμησης είναι αληθή και ακριβή. Σε περίπτωση διαπίστωσης ψευδών στοιχείων ή/και αναληθών δηλώσεων, το ειδικό πρόστιμο που αρχικά είχε υπολογιστεί από την ηλεκτρονική διαδικασία του ηλεκτρονικού συστήματος διπλασιάζεται. Για την επιβολή του διπλασιασμού του ειδικού προστίμου εκδίδεται σχετική διοικητική πράξη από την αρμόδια υπηρεσία, η οποία υποβάλλεται στο ΤΕΕ.
- Ο έλεγχος μετά από καταγγελία ή εντολή δημοσίων αρχών δύναται να διενεργείται από Ελεγκτές Δόμησης όπως ορίζονται στο ν. 4030/2011 (Α΄ 249), τυχαία, μετά από ηλεκτρονική κλήρωση.
Μεταβατικές Διατάξεις
- Οι ανωτέρω δαπάνες για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης που έχουν πραγματοποιηθεί μετά την έναρξη εφαρμογής του Ν.4178/2013 και πριν την δημοσίευση της συγκεκριμένης ΚΥΑ, επί ιδιοκτησιών ή ακινήτων που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 4178/2013, δύναται να συμψηφιστούν με το ειδικό πρόστιμο, εφόσον ο Ενεργειακός Επιθεωρητής βεβαιώσει ότι οι παρεμβάσεις επιφέρουν αναβάθμιση του κτιρίου κατά μια τουλάχιστον ενεργειακή κατηγορία, ή ετήσια εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μεγαλύτερη από το 30% της κατανάλωσης του κτιρίου αναφοράς. Σε αυτή την περίπτωση, στα σχετικά δικαιολογητικά γίνεται ειδική μνεία για την χρονολογία έκδοσης των δικαιολογητικών και των παραστατικών σε σχέση με τις προβλεπόμενες ημερομηνίες εφαρμογής του παρόντος άρθρου. Πλην του αρχικού πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης υποβάλλονται τα λοιπά δικαιολογητικά κατά τις διατάξεις της παρούσας απόφασης.
Ενδεικτικά, για την ενεργειακή αναβάθμιση, θα ακολουθηθεί το πρότυπο του προγράμματος «εξοικονομώ κατ’ οίκον», όπου περιλαμβάνονται γενικά οι ακόλουθες κατηγορίες εργασιών:
1. Αντικατάσταση κουφωμάτων (πλαίσια/υαλοπίνακες) και τοποθέτηση συστημάτων σκίασης. Λόγω της απαίτησης του προγράμματος για ενεργειακή αναβάθμιση, η παρέμβαση αφορά κατά βάση, αλλά όχι αποκλειστικά, σε θερμομονωτικά/ θερμο?διακοπτόμενα κουφώματα με διπλούς υαλοπίνακες. Επιλέξιμη είναι και η αλλαγή μόνο του υαλοπίνακα με την προϋπόθεση ότι επιτυγχάνεται ενεργειακή αναβάθμιση. Επιλέξιμη, επίσης, είναι η αντικατάσταση εξώπορτας σε μονοκατοικία και κουφωμάτων κλιμακοστασίου και φωταγωγού σε πολυκατοικία. Δεν συμπεριλαμβάνονται όμως «ανοίγματα» προς εσωτερικούς χώρους του κτηρίου θερμαινόμενους ή μη (π.χ. πόρτα διαμερίσματος). Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται και η τοποθέτηση εξωτερικών σκιάστρων και κινητών προστατευτικών εξωφύλλων στα ανοίγματα (παντζούρια, ρολά).
2. Τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κτηριακό κέλυφος συμπεριλαμβανομένου του δώματος/στέγης και της πιλοτής. Στην κατηγορία αυτή είναι επιλέξιμη και η τοποθέτηση εσωτερικής θερμομόνωσης όταν η τοποθέτηση εξωτερικής θερμομόνωσης είναι τεχνικά αδύνατη ή δεν επιτρέπεται από την κείμενη νομοθεσία (π.χ. διατηρητέα κτήρια, παραδοσιακοί οικισμοί).
3. Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης και συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης. Στην κατηγορία αυτή είναι επιλέξιμες:
Η εγκατάσταση νέου ή αντικατάσταση συστήματος καυστήρα ή/και λέβητα με καινούριο σύστημα πετρελαίου ή φυσικού αερίου (κεντρικό ή ατομικό) ή σύστημα που λειτουργεί κυρίως με την αξιοποίηση ανανεώσιμης πηγής ενέργειας, Α.Π.Ε., (π.χ. καυστήρας βιομάζας, αντλίες θερμότητας, ηλιοθερμικά συστήματα, κλπ.) ή σύστημα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης (ΣΗΘΥΑ). Η εγκατάσταση/αντικατάσταση αφορά στον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό του λεβητοστασίου στο σύνολό του και του δικτύου διανομής (αυτοματισμοί, κυκλοφορητές, καμινάδα, αντικατάσταση ή μόνωση σωληνώσεων, κλπ.). Δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες για δεξαμενή πετρελαίου και τερματικές μονάδες απόδοσης θερμότητας (σώματα καλοριφέρ, ενδοδαπέδιο σύστημα, κλπ).
- Η τοποθέτηση διατάξεων αυτομάτου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης, όπως χρονο- διακόπτες, αυτοματισμούς αντιστάθμισης ή/και υδραυλικής ισορροπίας για τη ρύθμιση των μερικών φορτίων (τρίοδη ή τετράοδη ηλεκτροβάννα, ρυθμιστές στροφών κυκλοφορητών, κλπ), θερμοστάτες χώρων, θερμοστατικές κεφαλές θερμαντικών σωμάτων, κλπ., συμπεριλαμβανομένων συστημάτων θερμιδομέτρησης για την κατανομή δαπανών θέρμανσης.
? Η τοποθέτηση ηλιακών συστημάτων για την παροχή ζεστού νερού χρήσης (συλλέκτης, δοχείο αποθήκευσης νερού, βάση στήριξης, σωληνώσεις, κλπ).
Ειδικά για την περίπτωση πρότασης αντικατάστασης καυστήρα/ λέβητα πετρελαίου με νέο ίδιας τεχνολογίας θα πρέπει με βάση τα χαρακτηριστικά τους και τα αποτελέσματα της ανάλυσης καυσαερίων να τεκμηριώνεται επαρκώς, από τον Ενεργειακό Επιθεωρητή, η ανάγκη για την αλλαγή έναντι συντήρησης ή χημικού καθαρισμού (π.χ. λέβητας που έχει υποστεί ανεπανόρθωτες φθορές).
Η πρόταση (συνδυασμός παρεμβάσεων) για ενεργειακή αναβάθμιση, που υποβάλλεται με την αίτηση, θα πρέπει να καλύπτει την ακόλουθη απαίτηση που αποτελεί τον ελάχιστο ενεργειακό στόχο:
- αναβάθμιση κατά μια τουλάχιστον ενεργειακή κατηγορία ή εναλλακτικά η ετήσια εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας να είναι μεγαλύτερη από το 30% της κατανάλωσης του κτηρίου αναφοράς (kWh/m2).
Για τον έλεγχο της ικανοποίησης της ανωτέρω απαίτησης θα πρέπει τα υλικά και τα συστήματα που θα χρησιμοποιηθούν για τις παρεμβάσεις να φέρουν ενεργειακή πιστοποίηση. Επισημαίνεται ότι επιτυγχάνεται αυξημένη εξοικονόμηση ενέργειας όταν τα δομικά στοιχεία και οι επιμέρους ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις πληρούν, μετά τις παρεμβάσεις, τις ελάχιστες προδιαγραφές που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 8 του ΚΕΝΑΚ σε συμφωνία και με τα οριζόμενα στις σχετικές Τεχνικές Οδηγίες ΤΕΕ (ΤΟ ΤΕΕ).
Επιπλέον τα δομικά υλικά και τα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα, για τα οποία υφίσταται σχετική υποχρέωση από την κείμενη νομοθεσία, θα πρέπει να φέρουν σήμανση CE. Στις ανωτέρω δαπάνες ανά ειδικότερη παρέμβαση συμπεριλαμβάνονται τυχόν πρόσθετες αναγκαίες εργασίες για την ολοκληρωμένη υλοποίηση της παρέμβασης όπως σκαλωσιές, επιχρίσματα, μικροεργασίες αποκατάστασης της εμφάνισης του στοιχείου στο οποίο έγινε η παρέμβαση, αποξηλώσεις/καθαιρέσεις και αποκομιδή, σήτες, διαμόρφωση κλίσεων απορροής στο δώμα, υγρομόνωση, απαραίτητες εργασίες και επεμβάσεις για την ορθή λειτουργία/συμπεριφορά της θερμομόνωσης, απαραίτητες επεμβάσεις στη στέγη (π.χ. αντικατάσταση κεραμιδιών) κ.λπ.
Στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της νομοθετικής πρωτοβουλίας του, ενόψει της υποψηφιότητας του για Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, ο Σταύρος Καλαφάτης κατέθεσε προς ψήφιση πολυνομοσχέδιο που αφορά δεκάδες θέματα και εκκρεμότητες ετών, τα οποία επεξεργάστηκε το επιτελείο τους τελευταίος μήνες.
Ο βασικός κορμός των διατάξεων αποτελείται από το νέο θεσμικό πλαίσιο για την οριοθέτηση υδατορεμάτων, από τη νομοθετική πρωτοβουλία για τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων αθλητικών εγκαταστάσεων ποδοσφαίρου και από την αναγκαία, μετά τα πρώτα χρόνια εφαρμογής, ενότητα τροποποιήσεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Παράλληλα νομοθετούνται προβλέψεις που ήδη έχει δεσμευθεί το ΥΠΕΚΑ ότι θα προωθήσει (όπως οι ρυθμίσεις για Κεφαλονιά και Ιθάκη), ενώ ταυτόχρονα επιλύονται δεκάδες πολεοδομικά ζητήματα που έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω προβλημάτων ερμηνείας παλαιότερου θεσμικού πλαισίου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΥΔΑΤΟΡΕΜΑΤΑ
Με τη συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση, ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης ανέλαβε την πρωτοβουλία για τον εξορθολογισμό και την απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για τα υδατορέματα. Από τις αλλεπάλληλες μέχρι σήμερα αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο έχει δημιουργηθεί ζήτημα με τις αρμοδιότητες στη διαδικασία οριοθέτησης των υδατορεμάτων, ενώ παράλληλα από τη μέχρι σήμερα εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου προέκυπτε σειρά προβλημάτων εφαρμογής. Για πρώτη φορά η πολιτεία αναλαμβάνει και καταγράφει ακριβείς, κατά το δυνατό, και πλήρεις ορισμούς, σύμφωνα με την επιστήμη, για την προστασία των υδατορεμάτων και τα τεχνικά χαρακτηριστικά κάθε κατηγορίας. Επιπλέον, με τις διατάξεις του νομοσχεδίου :
• Ορίζεται με σαφήνεια το περιεχόμενο της αιτήσεως αλλά και των απαιτούμενων τεχνικών στοιχείων για την διαδικασία καθορισμού.
• Καταγράφονται λεπτομερώς οι διαδικασίες για την οριοθέτηση και δη ανά κατηγορία και περίπτωση υδατορεμάτων.
• Θεσπίζεται ειδική διαδικασία προσωρινής οριοθέτησης, με βάση την νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων.
• Δημιουργείται ενιαία ηλεκτρονική βάση δεδομένων και παρακολούθησης της διαδικασίας οριοθέτησης.
• Χρησιμοποιούνται τα υπόβαθρα του Εθνικού Κτηματολογίου, ώστε όλα τα δεδομένα τεχνικού χαρακτήρα και οι τελικές εγκρίσεις να αποτυπώνονται για το σύνολο της χώρας σε κοινή βάση δεδομένων.
• Καθορίζονται με απόλυτη σαφήνεια οι αρμόδιοι φορείς και οι διαδικασίες εκτέλεσης αντιπλημμυρικών έργων και εργασιών συντήρησης στα υδατορέματα.
Είναι πολύ σημαντικό ότι εφαρμόζονται και στη διαδικασία οριοθέτησης των υδατορεμάτων βασικές πολιτικές επιλογές του ΥΠΕΚΑ. Δηλαδή αφενός η προώθηση ηλεκτρονικών διαδικασιών και αφετέρου η ενιαία πληροφοριακή υποδομή γεωχωρικής πληροφορίας, δηλαδή η χρήση των ψηφιακών υποβάθρων του Εθνικού Κτηματολογίου.
ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Με τις διατάξεις του άρθρου 11 θεσπίζονται καταρχήν ειδικές διατάξεις παράτασης οικοδομικών αδειών και χρόνου έκδοσης αυτών, όπως είχε δεσμευθεί εγκαίρως το ΥΠΕΚΑ μέσω σχετικών ανακοινώσεων. Λόγω της οικονομικής συγκυρίας απαιτείται η παροχή χρόνου προς τους ενδιαφερόμενους προκειμένου να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες αδειοδότησης ή και εκτέλεσης των έργων που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί με παλαιότερα καθεστώτα (προ εφαρμογής ΝΟΚ ή προ του νέου τρόπου έκδοσης οικοδομικών αδειών). Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης αποφάσισε να προωθήσει στη Βουλή τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις με τις οποίες επιλέγεται ως τελική προθεσμία για την έκδοση των συγκεκριμένων αδειών η 8η Φεβρουαρίου 2015 (τελική ημερομηνία υπαγωγής στο νόμο 4178/2013 για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης). Στο ίδιο άρθρο περιλαμβάνονται επίσης οι ειδικές ρυθμίσεις περί θεμάτων αυθαιρέτων που έχει ανακοινώσει το ΥΠΕΚΑ για τις σεισμοπαθείς περιοχές της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Επίσης παρέχονται ερμηνευτικές ρυθμίσεις προκειμένου να αρθούν ζητήματα συγκρούσεως δικαίου πολεοδομικού χαρακτήρα λόγω κενών προγενέστερων διατάξεων.
Επίσης αντιμετωπίζονται ζητήματα που δημιουργήθηκαν κατά την ανάπτυξη μιας νέας επιχειρηματικής μορφής, αυτής της εκτροφής σαλιγκαριών, σε περιοχές όπου από ειδικές διατάξεις περί των χρήσεων γης δεν προέκυπτε με σαφήνεια η δυνατότητα ανάπτυξής της, όπως οι γεωργικές – αγροτικές, και οι αναγκαίες εγκαταστάσεις εξομοιώνονται πολεοδομικά με τις εγκαταστάσεις θερμοκηπίων για παραγωγή ανθέων και κηπευτικών.
Με το άρθρο 12 θεσπίζεται ειδικό κανονιστικό πλαίσιο εκδόσεως αδειών δόμησης για την εκκλησία της Κρήτης και άλλα εκκλησιαστικά ακίνητα κατά τα πρότυπα του Ν.4030/2011 ως τροποποιήθηκε με το νόμο 4178/2013.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β: Εκσυγχρονισμός υφιστάμενων Αθλητικών Εγκαταστάσεων Ποδοσφαίρου (Α.Ε.Π.)
Με τη συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση, ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης ανέλαβε την πρωτοβουλία για την επίλυση ορισμένων χρόνιων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα ποδοσφαιρικά γήπεδα της A’ και B’ Eθνικής Kατηγορίας (ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα των Super League και Football League). Παράλληλα με το ίδιο σχέδιο νόμου επέρχονται ορισμένες αναγκαίες τροποποιήσεις στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό.
Το ΥΠΕΚΑ, στα πλαίσιο της πολεοδομικής νομοθεσίας, προσπαθεί συνεχώς να εξορθολογήσει παθογένειες του παρελθόντος και να «νοικοκυρέψει» τη λειτουργία του κράτους. Αυτός ήταν ο στόχος με τον νόμο για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο, όπου, εκτός της ρύθμισης του ζητήματος των αυθαιρέτων, επέρχονται και σημαντικές βελτιώσεις σε πολεοδομικά ζητήματα. Με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο επιχειρείται να επιλυθούν εκκρεμότητας άνω των 30 ετών που αφορούν υφιστάμενες Αθλητικές Εγκαταστάσεις Ποδοσφαίρου (Α.Ε.Π.) εντός του οικιστικού ιστού των πόλεων που χρησιμοποιούνται και για τη διενέργεια αγώνων των επαγγελματικών πρωταθλημάτων ποδοσφαίρου της A’ και B’ Eθνικής Kατηγορίας (ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα των Super League και Football League), για τις οποίες απαιτούνται ειδικές προδιαγραφές των εγκαταστάσεων σύμφωνα με τους ελληνικούς και τους διεθνείς κανονισμούς της αρμόδιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας (U.E.F.A.).
Με το σχέδιο νόμου δίνονται σοβαρά κίνητρα στους αθλητικούς συλλόγους για μετεγκατάσταση από τον αστικό ιστό σε εκτός σχεδίου περιοχές, εφόσον κατεδαφιστούν τα υπάρχοντα κτίσματα και εγκαταστάσεις και αποδοθούν σε κοινή χρήση ως πάρκα και άλση. Επιπλέον, βασικός στόχος του νομοσχεδίου είναι να δοθεί η δυνατότητα εργασιών που βελτιώνουν της ασφάλεια των θεατών και τη στατική επάρκεια των γηπέδων. Παράλληλα στοχεύει να δώσει ορισμένες περιορισμένες αλλά πολύ χρήσιμες για τους αθλητικούς συλλόγους δυνατότητες ανάπτυξης (φωτοβολταϊκά στα στέγαστρα, περιορισμένες εμπορικές χρήσεις).
Ορισμός
Ως υφιστάμενες Αθλητικές Εγκαταστάσεις Ποδοσφαίρου (Α.Ε.Π.) εντός του οικιστικού ιστού των πόλεων νοούνται όλες οι αθλητικές εγκαταστάσεις και υποδομές που βρίσκονται σε οικοδομικά τετράγωνα εντός σχεδίου πόλεως ή σε γήπεδα που περιβάλλονται από το σχέδιο πόλης, οι οποίες κατασκευάστηκαν προ της ισχύος του ν.1577/1985 (Γ.Ο.Κ) και πέραν των λοιπών αθλητικών υποδομών χρησιμοποιούνται και για τη διενέργεια αγώνων των επαγγελματικών πρωταθλημάτων ποδοσφαίρου της A’ και B’ Eθνικής Kατηγορίας (ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα των Super League και Football League) και για τις οποίες απαιτούνται ειδικές προδιαγραφές των εγκαταστάσεων σύμφωνα με τους ελληνικούς και τους διεθνείς κανονισμούς της αρμόδιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας (U.E.F.A.).
Κίνητρα μετεγκατάστασης
Καθορίζονται κίνητρα μετεγκατάστασης των ΑΕΠ σε προβλεπόμενη από το σχεδιασμό εκτός σχεδίου περιοχή εφόσον κατεδαφιστούν τα υπάρχοντα κτίσματα και εγκαταστάσεις και αποδοθούν σε κοινή χρήση ως πάρκα και άλση ως εξής :
• Κατά παρέκκλιση των οριζόμενων πολεοδομικών διατάξεων σύμφωνα με τα οποία καθορίζονται τα πολεοδομικά μεγέθη κάλυψης, συντελεστή δόμησης και όγκου του κτιρίου μέσω της διαδικασία της Τράπεζας Γης του κεφαλαίου Β’ του Ν.4178/2013 δύναται να μεταφέρεται επιπλέον των οριζομένων συντελεστής δόμησης ίσος με τον υφιστάμενο του ΑΕΠ κατά το χρόνο κατεδάφισης.
• Η έκταση του ΑΕΠ που κατεδαφίζεται παραχωρείται στο Ελληνικό Δημόσιο για τη δημιουργία πάρκου και άλσους και παραδίδεται στην αρμόδια δασική υπηρεσία για τη διαχείριση αυτής.
Πυρασφάλεια - Στατική Επάρκεια - Πρόσβαση Α.Μ.Ε.Α.
Για την εξασφάλιση των απαιτούμενων προδιαγραφών πυρασφάλειας, στατικής επάρκειας και πρόσβασης ΑΜΕΑ σύμφωνα με τους εθνικούς και διεθνείς κανονισμούς που διέπουν την αδειοδότηση και λειτουργία των Α.Ε.Π. για τη διεξαγωγή αγώνων, επιτρέπονται εργασίες κατά παρέκκλιση των οριζομένων σε κάθε άλλη πολεοδομική διάταξη, ως εξής:
- Eπιτρέπεται η κατασκευή κλιμάκων κινδύνου και κάθε άλλη απαραίτητη προσθήκη ή διαμόρφωση των Α.Ε.Π. για την εξασφάλιση των απαιτούμενων εξόδων διαφυγής και την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων, κατά παρέκκλιση κάθε ισχύουσας πολεοδομικής διάταξης, σύμφωνα με τις σχετικές μελέτες πυρασφάλειας και προσβασιμότητας ΑΜΕΑ που καλύπτουν τις προδιαγραφές των εκάστοτε κανονισμών.
- Σε περιπτώσεις όπου από την απαιτούμενη μελέτη αποκατάστασης ή/και ενίσχυσης του φέροντος οργανισμού και προκειμένου να εξασφαλιστεί η στατική επάρκεια των Α.Ε.Π. απαιτείται η εκτέλεση σχετικών οικοδομικών εργασιών, επιτρέπεται τα δομικά στοιχεία των Α.Ε.Π. να επεκταθούν και εκτός του νομίμου περιγράμματος του κτιρίου
- Εκτός του νομίμου περιγράμματος του κτιρίου (ή των κτιρίων) και καθ΄ υπέρβαση των ισχυόντων πολεοδομικών διατάξεων, δύναται να υλοποιούνται και άλλες κατασκευές που αναβαθμίζουν τις Α.Ε.Π. ή είναι απαραίτητες για τη καλύτερη λειτουργία τους και την ασφάλεια των θεατών, όπως αντηρίδες, στέγαστρα, διαπλατύνσεις εισόδου και πυλώνες φωτισμού.
Στέγαστρα – Ενεργειακή Αναβάθμιση – Α.Π.Ε – Πυλώνες Φωτισμού
- Επιτρέπεται η προσθήκη των προβλεπομένων από τη μελέτη ΚΕΝΑΚ εγκαταστάσεων για την ενεργειακή αναβάθμιση των Α.Ε.Π., κατά παρέκκλιση κάθε ισχύουσας πολεοδομικής διάταξης αλλά σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες ειδικές διατάξεις για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.
- Επί των στεγάστρων των Α.Ε.Π. επιτρέπονται οι εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων.
- Μεμονωμένα στοιχεία απαραίτητα για τη λειτουργία των Α.Ε.Π., όπως είναι οι πυλώνες φωτισμού, δύνανται κατά περίπτωση να ανέρχονται στο ύψος που απαιτείται για τη λειτουργία τους καθ’ υπέρβαση του επιτρεπομένου ύψους της περιοχής που βρίσκονται οι Α.Ε.Π.
- Σε περίπτωση κατασκευής στεγάστρων οι εγκαταστάσεις φωτισμού ενσωματώνονται υποχρεωτικά στα στέγαστρα και κατεδαφίζονται οι υφιστάμενοι πυλώνες.
Εμπορικές χρήσεις
Επιτρέπεται στις Α.Ε.Π. η εγκατάσταση συνοδών χρήσεων των αθλητικών δραστηριοτήτων με τους αντίστοιχους κλειστούς διαδρόμους, καθώς και εμπορικές δραστηριότητες με τους αντίστοιχους κλειστούς διαδρόμους (ενδεικτικά αναψυκτήρια - cafe, εστιατόρια, μαγειρεία, εμπορικά καταστήματα, συνεδριακό κέντρο έως 300 θέσεων, κινηματογράφος έως 300 θέσεων, χώροι ψυχαγωγίας και αναψυχής κλπ). Οι σύνοδες χρήσεις και οι εμπορικές δραστηριότητες δεν μπορούν να υπερβαίνουν σε κάθε περίπτωση ως ποσοστό το 15% του συνολικού ποσοστού υλοποιημένης δόμησης των Α.Ε.Π. Οι ως άνω χρήσεις επιτρέπονται καθ’ υπέρβαση των επιτρεπομένων χρήσεων γης του οικοπέδου – οικοδομικού τετραγώνου και της περιοχής που βρίσκονται οι Α.Ε.Π.. Κατά τα λοιπά για τις απαιτούμενες εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις εφαρμόζεται η υπ΄αριθμ.31252/22-7-09 ΦΕΚ 396/ΑΑΠ/13-8-09 Υπουργική απόφαση που αφορά τα νέα γήπεδα.
Χωρητικότητα των Α.Ε.Π.
- Επιτρέπεται η διαμόρφωση των υφισταμένων κερκίδων για την προσθήκη θέσεων καθώς και η προσθήκη νέων κερκίδων οι οποίες επαυξάνουν τη χωρητικότητα των Α.Ε.Π. και εφόσον ο αριθμός των απαιτούμενων πρόσθετων θέσεων δεν υπερβαίνει ως ποσοστό το 40% των υπαρχόντων θέσεων.
- Σε κάθε περίπτωση, οι ανωτέρω προσθήκες επί των Α.Ε.Π. δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος στην όμορη περιοχή του ακινήτου ώστε να μην αλλοιώνεται ο χαρακτήρας και η φυσιογνωμία της περιοχής. Με απόφαση του Υπουργού ΠΕΚΑ και ύστερα από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής δύναται να χορηγείται παρέκκλιση όσον αφορά στο ύψος και τον όγκο των Α.Ε.Π., των κερκίδων με τα στέγαστρα τους και των πυλώνων φωτισμού, κατά τα προβλεπόμενα στην παρ.2 του άρθρου 15 του Νόμου 4067/12 ΦΕΚ 79Α/9-4-12.
- Επιτρέπεται η προέκταση εξεδρών - κερκίδων εκτός του νομίμου περιγράμματος των Α.Ε.Π. και άνωθεν κοινοχρήστων χώρων υπό την προϋπόθεση τοποθέτησης σε ύψος τουλάχιστον πέντε (5) μέτρων από τη στάθμη του πεζοδρομίου. Η ανωτέρω προέκταση σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ξεπερνά σε οριζόντια προβολή το άκρο του κρασπέδου του πεζοδρομίου. Σε περίπτωση που η ανωτέρω προέκταση κείται άνωθεν πεζοδρόμου, οι κατασκευές δεν δύναται να προεξέχουν της ρυμοτομικής γραμμής έως το 1/10 του πλάτους του πεζοδρόμου.
- Σε περίπτωση προσθήκης κερκίδων και εμπορικών χρήσεων κατά τα προηγούμενα άρθρα σε υφιστάμενες Α.Ε.Π. του παρόντος κεφαλαίου δεν υπάρχει η υποχρέωση δέσμευσης νέων χώρων στάθμευσης, κατ’ εφαρμογή του Π/Δτος 111/04 ΦΕΚ 76Α/5-3-04 για την Περιφέρεια Αττικής και του Π/Δτος 350/96 ΦΕΚ 230Α/17-9-96 για την υπόλοιπη Ελλάδα.
Διαδικασία αδειοδότησης
Προβλέπεται ότι η έγκριση δόμησης για όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις των ΑΕΠ θα δίνεται από τη ΔΟΚΚ του ΥΠΕΚΑ, μετά από γνωμοδότηση του ΚΕΣΥΠΟΘΑ, ενώ όλες οι υπόλοιπες αδειοδοτήσεις θα γίνονται από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, όπως προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις. Ειδικά για τυχόν εργασίες επί κοινοχρήστων χώρων ή άνωθεν αυτών, καθώς και για τις εργασίες εκτός του νομίμου περιγράμματος των ΑΕΠ, για την έκδοση της έγκρισης δόμησης απαιτείται η προηγούμενη έγκριση του ΚΕΣΥΠΟΘΑ στην οποία θα πρέπει να αιτιολογείται ότι εξασφαλίζεται ο βασικός σκοπός των κοινοχρήστων χώρων και η αδιάλειπτη και απρόσκοπτη χρήση αυτών.
Κεφάλαιο Γ: Ρυθμίσεις Πολεοδομικής Νομοθεσίας
Με το κεφάλαιο Γ θεσπίζονται αλλαγές στο νέο πλαίσιο οικοδομικού κανονισμού (ΝΟΚ). Μετά από σχεδόν δύο χρόνια εφαρμογής του Ν.4067/2012 (ΝΟΚ) και σύμφωνα με τις προτάσεις των υπηρεσιών και των αρμοδίων φορέων θεσμοθετούνται αναγκαίες αλλαγές για την ορθή και απρόσκοπτη εφαρμογή των διατάξεων χωρίς να απαιτούνται ερμηνείες από τις μέρους Υπηρεσίες Δόμησης. Η ορθή και ενιαία από κάθε άποψη εφαρμογή του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφεύγονται παραλείψεις και σφάλματα από τη διοίκηση στο πλαίσιο εφαρμογής. Υπό αυτό το πρίσμα οι προτεινόμενες διατάξεις καλύπτουν κενά που έχουν δημιουργηθεί κατά το πρώτο διάστημα εφαρμογής του νόμου. Μεταξύ άλλων, με τις προτεινόμενες διατάξεις:
- Εξειδικεύονται οι διατάξεις του ΝΟΚ που εφαρμόζονται στην εκτός σχεδίου δόμηση. Έτσι δίδεται η δυνατότητα αλλαγής χρήσης σε κτίσματα εκτός σχεδίου με την προϋπόθεση ότι κατά τα λοιπά τηρούνται οι κείμενες διατάξεις. Έως σήμερα από την ανελαστική παλαιά απαγόρευση ήταν δυσχερής έως αδύνατη η αξιοποίηση του υφισταμένου κτιριακού αποθέματος με συνέπεια την απαξίωση τους σε εκτός σχεδίου περιοχές, ακόμα και στις περιπτώσεις που δεν θίγονταν ούτε οι ισχύουσες χρήσεις γης ούτε οι όροι και περιορισμοί δόμησης. Στο πλαίσιο της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας η διάταξη παύει να είναι ανελαστική προς όφελος του πολίτη και της οικονομίας χωρίς να παράγει επιβάρυνση ούτε στο φυσικό ούτε στο οικιστικό περιβάλλον.
- Μετά την εφαρμογή του άρθρου 4 για την κατηγοριοποίηση των εργασιών και λόγω των προβλημάτων που εμφανίστηκαν σε πολλές Υπηρεσίες Δόμησης ανά τη χώρα διαπιστώθηκε η αναγκαιότητα ρύθμισης προκειμένου να κατηγοριοποιηθούν οι εργασίες που απαιτούν άδεια δόμησης, έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας ή 48η ενημέρωση.
- Μεταξύ άλλων απλοποιείται η διαδικασία έγκρισης για χρήση ικριωμάτων για εργασίες στο πλαίσιο του προγράμματος «εξοικονόμηση κατ’ οίκον».
- Επίσης θεσπίζεται η δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαιρέτων εργασιών μικρής κλίμακας και απλής 48ωρης ενημέρωσης, που είναι σύμφωνες με τις κείμενες διατάξεις, με μία απλούστερη διαδικασία μειώνοντας τη γραφειοκρατία και το κόστος για τον πολίτη. Έτσι παρέχεται η δυνατότητα σε όσες αυθαίρετες κατασκευές τηρούν τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις ή τις τηρούσαν αυτές που ίσχυαν κατά το χρόνο κατασκευής του (δηλαδή έχουν τα επιτρεπόμενα μεγέθη αλλά δεν εξέδωσαν οικοδομική άδεια) να προχωρήσουν όχι μόνο σε έκδοση ή αναθεώρηση ή ενημέρωση άδειας δόμησης, για όσες εργασίες απαιτείται άδεια δόμησης όπως ήδη ισχύει αλλά και σε έκδοση έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας για όσες εργασίες απαιτείται έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας ή 48ωρη ενημέρωση αντίστοιχα.
- Δίνεται η δυνατότητα δόμησης σε οικόπεδα τα οποία δεν έχουν πρόσωπο σε εγκεκριμένη οδό, όταν δεν μπορούν μέσω τακτοποιήσεως να αποκτήσουν, εφόσον η έλλειψη αυτή δεν έγινε με υπαιτιότητα των ιδιοκτητών μετά την ισχύ του νόμου 651/1977.
- Τίθενται ποσοτικά όρια επιφανείας για κοινόχρηστα κλιμακοστάσια και ανελκυστήρες λόγω αδυναμίας εφαρμογής της προγενέστερης διάταξης καθώς δεν είχε προσδιοριστεί ένα όριο τ.μ ώστε να αποφαίνεται η διοίκηση για τον υπολογισμό του συντελεστή και την εφαρμογή των νέων διατάξεων του ΝΟΚ.
- Αυστηροποιείται το πλαίσιο και επιλύονται παρερμηνείες όσον αφορά τις προϋποθέσεις που δίνει ο ΝΟΚ για προσθήκες σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια, αυξάνοντας τα απαραίτητα υπολειπόμενα τετραγωνικά του συντελεστή δόμησης.
- Στο πλαίσιο των απαιτήσεων πυρασφάλειας των κτιρίων, θεσπίζονται κίνητρα για την κατασκευή κλιμάκων κινδύνου (οδεύσεων διαφυγής), μέσω μη υπολογισμού στο συντελεστή δόμησης, όπου απαιτούνται κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του εκάστοτε ισχύοντος κανονισμού πυροπροστασίας.
- Εντάσσονται στις διατάξεις που ισχύουν για μουσεία, θέατρα και νοσοκομεία ή θεραπευτήρια οι χώροι εκπαιδευτηρίων ή ερευνητικών κέντρων, για την εγκατάσταση μηχανολογικών εγκαταστάσεων στον πρώτο υπόγειο χώρο κύριας χρήσης εκτός του περιγράμματος της ανωδομής.
- Προσδιορίζονται με σαφήνεια τα μεγέθη και οι προδιαγραφές παταριού, σοφίτας, επιφανειών θερμομόνωσης, ελευθέρων χώρων (σε περίπτωση pilotis) που δεν προσμετρούνται στον συντελεστή δόμησης.
- Διευκρινίζονται εκ νέου οι χώροι που δεν προσμετρούνται στον συντελεστή κάλυψης και στον συντελεστή όγκου
- Δίνεται η δυνατότητα υπέρβασης ύψους για την κατασκευή φυτεμένου δώματος σε υφιστάμενα κτίρια στα οποία έχει εξαντληθεί το ύψος που προβλέπεται στην περιοχή
- Επιλύονται προβλήματα παρερμηνειών σε ότι ισχύει για την αύξηση ύψους μέχρι ένα μέτρο σε περιπτώσεις κτιρίων με ισόγειες θέσεις στάθμευσης ή pilotis με χρήση για στάθμευση.
- Διευκρινίζονται θέματα που αφορούν στην ανάλυση των επιτρεπόμενων εργασιών που σχετίζονται με τα λειτουργικά, ενεργειακά και διακοσμητικά στοιχεία στις όψεις του κτιρίου.
- Προβλέπεται ότι προσθήκη σε νομίμως υφιστάμενο κτίριο με τμήμα που έχει εξαιρεθεί οριστικά της κατεδάφισης με τους νόμους περί αυθαιρέτων μπορεί να γίνει μόνο στο νόμιμο τμήμα του κτιρίου.
Τροποποιήσεις διατάξεων για τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής
Για πρώτη φορά ξεκαθαρίζονται πλήρως οι αρμοδιότητες των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής, ώστε να αποφεύγονται παρερμηνείες από τις υπηρεσίες και τους πολίτες.
Τροποποιήσεις ειδικών ρυθμίσεων δόμησης
Με το συγκεκριμένο άρθρο εντάσσονται για πρώτη φορά ειδικοί περιορισμοί όσον αφορά στη διάσπαση του όγκου του κτιρίου ώστε να μην επαναληφτούν στο μέλλον φαινόμενα έμμεσης κατάτμησης των ακινήτων στις εκτός σχεδίου περιοχές. Επίσης προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τις απαιτούμενες θέσεις στάθμευσης καθώς και για την καταγραφή των κατασκευών που εκ της φύσεώς τους τοποθετούνται σε κορυφογραμμές, ενώ επιλύονται και δεκάδες θέματα που προκαλούν δυσερμηνείες στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Δημιουργία Περιφερειακών Πάρκων περιβαλλοντικής προστασίας και αξιοποίησης
Με την προτεινόμενη διάταξη προβλέπεται ειδική διαδικασία ελέγχου και περιβαλλοντικής προστασίας ειδικώς για Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή στο Ελληνικό Δημόσιο ή σε ΝΠΔΔ και έχουν απολέσει το δασικό τους χαρακτήρα πριν τις 11.6.1975 λόγω επεμβάσεων που έλαβαν χώρα με βάση σχετική διοικητική πράξη, που καλύπτεται από το τεκμήριο νομιμότητας. Στα πλαίσια εφαρμογής της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 13 του νόμου 3889/2010, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 7 του νόμου 4164/2013 (ΦΕΚ 156/Α) προβλέπεται ειδικά για τα Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή στο Ελληνικό Δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ. και έχουν απολέσει το δασικό τους χαρακτήρα πριν τις 11.6.1975 λόγω επεμβάσεων που έλαβαν χώρα με βάση σχετική διοικητική πράξη, που καλύπτεται από το τεκμήριο νομιμότητας ότι δεν χαρακτηρίζονται ως δάση και ως δασικές εκτάσεις και δεν κηρύσσονται αναδασωτέες. Περαιτέρω κατά το γράμμα και πνεύμα των αποφάσεων του ΣΤΕ (ΣτΕ 1285/2009, καθώς και 1573/2002, 2257/2002, 4589/2005, 3080/2007, 185/2012 κ.ά.) αποσαφηνίζεται ότι ως λόγος απώλειας του χαρακτήρα αυτών νοείται και ένταξη των ακινήτων αυτών στο σχέδιο πόλης και ο χαρακτηρισμός αυτών ως οικοδομικών τετραγώνων, η ειδική διαδικασία τυχόν απαιτούμενης άρσης πράξεων μεταγενέστερων χαρακτηρισμών από τη διοίκηση και δη μετά τον έλεγχο συνταγματικότητας ανά περίπτωση από το ΣΤΕ δια της διαδικασίας ρυθμίσεως από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Πέραν των ανωτέρω καθορίζεται αποκλειστική διαδικασία αξιοποίησης των ακινήτων αυτών με κυρίαρχη αρχή την περιβαλλοντική προστασία και τη δημιουργία περιβαλλοντικών πάρκων μέσω ειδικής οικολογικής αξιολόγησης.
Προσωρινά καταλύματα διαβίωσης των εργατών γεωργικής γης
Με την προτεινόμενη διάταξη θεσπίζονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά και οι όροι δόμησης προσωρινών καταλυμάτων εργατών τα οποία τοποθετούνται σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Κύριος σκοπός της διάταξης είναι η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των εργατών γης που απασχολούνται με την αγροτική παραγωγή και η επίλυση ενός χρόνιου ζητήματος έλλειψης στέγασης εργατών σε αγροτικές περιοχές που έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα κοινωνικού χαρακτήρα και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υπό αυτό το πρίσμα με σεβασμό στην αξιοπρέπεια κάθε εργαζόμενου ανθρώπου και λόγω ειδικών συνθηκών εργασίας στις αγροτικές περιοχές θεσπίζονται κανόνες για την παροχή συνθηκών προσωρινής διαβίωσης στους χώρους εργασίας.
Με τις προτάσεις της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής για την τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που αναρτήθηκαν σε δημόσια διαβούλευση μέχρι 28.3.14, ανατρέπονται στην ουσία όλες οι σημαντικές ρυθμίσεις που προτάθηκαν από την ΠΟΜΙΔΑ για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της απαράδεκτης συμπεριφοράς μερίδας δήθεν "ενοικιαστών", στην πραγματικότητα επαγγελματιών "φεσατζήδων", που, προερχόμενοι σχεδόν πάντοτε από προηγούμενη έξωση, εγκαθίστανται στα μισθωμένα ακίνητα (κατοικίες, γραφεία, καταστήματα κλπ) με την εξ αρχής πρόθεση να μην πληρώσουν κανένα απολύτως ενοίκιο, λογαριασμό, κοινόχρηστα κλπ... Η συστηματική δράση τους σπέρνει την καταστροφή στα θύματά τους, ενώ ταυτόχρονα δυσφημεί τους υπόλοιπους ενοικιαστές, που αγωνίζονται να "τα βγάλουν πέρα" μέσα στις σημερινές δυσκολίες, και για τους οποίους υπάρχει πάντοτε, και ιδιαίτερα σήμερα, πανθομολογούμενη κατανόηση και υπομονή, από όλους τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Οι προτάσεις της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, που ανατρέπουν κάθε έννοια απλοποίησης και επιτάχυνσης, είναι περιληπτικά οι εξής:
*Δίμηνη προθεσμία "πληρωμής" από την κοινοποίηση εξωδίκου (αντί 15θήμερης)!
*Κοινοποίηση εξωδίκου και σε κάθε επόμενη δυστροπία!
*Κατάργηση άμεσης εκτελεστότητας της διαταγής απόδοσης!
*Δυνατότητα εκτέλεσής της μετά 30 ημέρες (αντί 20)!
*Μεταφορά (επαναφορά) της αρμοδιότητας για τις μισθώσεις με μηνιαίο μίσθωμα άνω των 400 ευρώ στα Μονομελή Πρωτοδικεία!
Τα δραματικά πρακτικά αποτελέσματα των προτεινομένων αλλαγών θα είναι τα εξής:
Α. Αύξηση του χρόνου απαλλαγής από τέτοιους "ενοικιαστές" από 2, σε έως και 5 - 6 μήνες, στη διαδικασία διαταγής απόδοσης, και σε ένα (1) περίπου έτος στην κανονική διαδικασία ακροατηρίου!
Β. Διπλασιασμός των εξόδων των ..."φεσίβλητων" ιδιοκτητών, λόγω διπλών κοινοποιήσεων και μεταβίβασης της αρμοδιότητας σε δικαστήριο με πολύ μεγαλύτερο κόστος δίκης!
Οι καταστροφικές αυτές αλλαγές με τις οποίες διευκολύνονται και ουσιαστικά επιβραβεύονται οι κάθε είδους κακοπληρωτές, θα γονατίσουν κυριολεκτικά τους ιδιοκτήτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με εκ προμελέτης και κατ΄επάγγελμα κακοπληρωτές και μοιραία θα ανοίξουν το δρόμο σε αυτοδικίες. Ειναι απορίας άξιο πως από έμπειρους επιστήμονες διατυπώθηκαν τέτοιες απαράδεκτες προτάσεις, που μας γυρίζουν 20 περίπου χρόνια πίσω (!), ενώ οι ρυθμίσεις που εισήχθησαν με τον νόμο 4055/2012 για τη "Δίκαιη δίκη και την εύλογη διάρκειά της" είχαν αποδειχθεί απόλυτα επιτυχείς στην πράξη!
